Trận đánh đi vào lịch sử của Anh hùng phi công Lê Thanh Đạo (phần 2)

Những ngày mới về nước, phi công Lê Thanh Đạo chủ yếu theo các phi công tiền bối huấn luyện làm quen với điều kiện chiến đấu trong nước chứ chưa thực chiến. Phải đến 3 năm sau, ngày 18-12-1971, ông mới xuất kích đánh trận đầu tiên. Phi công Lê Thanh Đạo hồi tưởng: “Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua nhưng tôi vẫn nhớ như in trận không chiến ngày 10-5-1972. Sáng hôm đó, Biên đội Ngự và Ngãi đang trực chiến ở sân bay Kép thì biên đội của tôi và anh Hợp cũng được lệnh vào trực. Lúc ra đến sân bay, chúng tôi nhìn thấy tốp máy bay F-4 của địch vừa bay qua. Khi đó, biên đội Ngự và Ngãi được lệnh cất cánh”.

Hôm đó là kíp trực của phi công Võ Chí Giáp và Phạm Phú Thái. Nhưng do đại đội có việc giao cho Phạm Phú Thái nên Lê Thanh Đạo vào trực thay. Khi có lệnh báo động chiến đấu, ông khẩn trương làm công tác chuẩn bị và vào vị trí. Biên đội của Lê Thanh Đạo bay theo hướng 270 độ về phía Tây và liên tục được sở chỉ huy mặt đất thông báo về khoảng cách, số lượng máy bay địch. Ông nhớ lại: “Chừng 10 phút bay theo đài dẫn đường mới thấy chiếc F-4 của địch, tôi liền bám theo. Khi bắt được mục tiêu, qua bộ đàm, tôi xin lệnh không kích và thực hiện đúng những động tác đã được luyện tập rồi nghiêng trái thoát ly, đồng thời báo với số 2 bắn tiếp. Qua đường dây, tôi nghe rõ tiếng Giáp hô: “Cháy rồi còn đâu!”.

Bằng một quả đạn, ngay trận đầu không chiến, phi công Lê Thanh Đạo đã thành công tiêu diệt máy bay địch. Tuy nhiên ngay chiều hôm đó, ông lại đau đớn nhận tin một đồng đội của mình hy sinh trên bầu trời Yên Bái. Niềm vui chiến thắng và nỗi buồn ly biệt có thể đến bất cứ lúc nào. Nhưng trong mọi tình huống, những người lính Bộ đội Cụ Hồ chưa bao giờ nao núng. Cá nhân đồng chí Lê Thanh Đạo trong chiến đấu từng hai lần phải nhảy dù thoát ly máy bay. Mặc dù hai chân đều bị thương nhưng ông quyết tâm rèn luyện, phục hồi sức khỏe và trở lại đội hình chiến đấu chỉ sau 6 tháng.

Trận đánh lịch sử ngày 10-5-1972

Thời gian này, ông được biên chế về Phi đội 9 (Đại đội 9), Trung đoàn 927 mới thành lập ngày 3-2-1972 trên cơ sở lực lượng phi công nòng cốt lấy từ Phi đội 3 (Đại đội 3) của Trung đoàn 921. Cùng đồng đội, phi công Lê Thanh Đạo tiếp tục chiến đấu và lập công với trận đánh ngày 10-5-1972, được ghi vào lịch sử Không quân nhân dân Việt Nam là trận chiến đấu ác liệt, nhiều kỷ lục nhất trên mặt trận không đối không ở Việt Nam. Phía Mỹ công bố đã cho 388 lần chiếc máy bay đánh phá miền Bắc. Phía Việt Nam, bộ đội không quân đã xuất kích 64 lần chiếc gồm 22 tốp trên cả 3 loại máy bay được trang bị là MiG-21, MiG-19 và MiG-17. Trong lần xuất kích của mình, biên đội Lê Thanh Đạo và Vũ Văn Hợp đã lập công xuất sắc. Khi ấy, Trung đội trưởng Lê Thanh Đạo mang quân hàm Trung úy.

Qua lời kể của anh hùng phi công Lê Thanh Đạo và những ghi chép trong tài liệu lịch sử của Sư đoàn 371 (Quân chủng Phòng không - Không quân), 12 giờ 50 phút hôm đó, biên đội MiG-21 gồm Lê Thanh Đạo (số 1), Vũ Văn Hợp (số 2) được lệnh sẵn sàng cất cánh, đánh cường kích và tiêm kích đối phương trên tầng cao, phối hợp với biên đội MiG-17 đánh ở tầng thấp, bảo vệ cầu Lai Vu và cầu Phú Lương.