TRẬN ĐÁNH KHIẾN CẢ THẾ GIỚI DÕI THEO

Khi nhắc đến chiến thắng Phước Long, nhiều người thường nhìn nó từ góc độ quân sự và chiến lược trong nước. Nhưng với Nguyễn Xuân Liêm, người lính xe tăng trực tiếp tham gia trận đánh, Phước Long còn là một sự kiện có tiếng vang vượt xa biên giới chiến trường. Đó là trận đánh mà sau này ông mới hiểu rằng, không chỉ đồng đội và nhân dân trong nước dõi theo, mà cả thế giới cũng đang nhìn vào.

Ở thời điểm đầu năm 1975, khi chiến sự tại Phước Long diễn ra, Nguyễn Xuân Liêm và đồng đội chưa có điều kiện tiếp cận thông tin quốc tế. Những người lính trên xe tăng chỉ biết rằng nhiệm vụ của mình là tiến công, chiếm giữ mục tiêu và giữ vững trận địa. Nhưng ngay trong những ngày sau chiến thắng, không khí trong đơn vị đã khác hẳn. Các cuộc sinh hoạt, phổ biến tình hình đều nhấn mạnh đến phản ứng của đối phương và dư luận bên ngoài.

Nguyễn Xuân Liêm nhớ lại, khi nghe cán bộ chính trị phân tích tình hình, ông mới hiểu rằng Phước Long không còn là câu chuyện riêng của một thị xã miền Đông. Việc quân ta giải phóng hoàn toàn Phước Long mà không gặp sự can thiệp trực tiếp từ bên ngoài đã tạo ra một tín hiệu rất mạnh. Tín hiệu ấy không chỉ gửi tới đối phương, mà còn gửi tới các cường quốc đang theo dõi sát sao cuộc chiến tranh Việt Nam.

Là người lính trực tiếp ở tuyến đầu, Nguyễn Xuân Liêm cảm nhận rất rõ sự thay đổi ấy qua cách tổ chức, chỉ huy và nhịp độ hoạt động của các đơn vị sau trận đánh. Mọi thứ diễn ra khẩn trương hơn, quyết liệt hơn, như thể không còn chờ đợi điều gì nữa. Điều đó khiến ông dần nhận ra rằng, Phước Long đã trở thành một thước đo chiến lược, không chỉ cho ta mà cho cả đối phương và các thế lực bên ngoài.

Xuất thân từ thôn An Liêm, xã Thăng Long, huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình (cũ), nay là xã Tiên Hưng, tỉnh Hưng Yên, Nguyễn Xuân Liêm mang theo trong mình sự mộc mạc của người nông dân Bắc Bộ. Chính vì thế, khi nghĩ đến việc một trận đánh mà mình tham gia lại được cả thế giới quan sát, ông không khỏi ngạc nhiên. Nhưng càng suy ngẫm, ông càng hiểu rằng, đó là hệ quả tất yếu của một cuộc chiến đã kéo dài quá lâu và thu hút sự quan tâm toàn cầu.

Sau Phước Long, trong các trận đánh tiếp theo như Xuân Lộc, Trảng Bom, Biên Hòa, Nguyễn Xuân Liêm nhận thấy tinh thần của bộ đội ngày càng vững vàng. Không chỉ là niềm tin vào thắng lợi, mà còn là cảm giác rằng, từng bước tiến của mình đều đang góp phần định hình cách thế giới nhìn nhận về cuộc chiến tranh Việt Nam.

Ông nhớ có lần, trong một buổi sinh hoạt đơn vị, cán bộ chỉ huy nhấn mạnh rằng chiến thắng Phước Long đã chứng minh một điều quan trọng: cục diện chiến tranh đã thay đổi đến mức không thể đảo ngược. Điều đó khiến các thế lực bên ngoài buộc phải đánh giá lại tình hình, buộc phải thừa nhận rằng cán cân đã nghiêng hẳn về phía cách mạng.

Với Nguyễn Xuân Liêm, hiểu được điều đó không làm ông cảm thấy tự mãn, mà trái lại, càng thấy rõ trách nhiệm của người lính. Khi thế giới đang dõi theo, mỗi hành động, mỗi trận đánh đều mang ý nghĩa lớn hơn rất nhiều. Nó không chỉ quyết định số phận của một vùng đất, mà còn quyết định cách lịch sử sẽ được viết lại.

Nhiều năm sau chiến tranh, khi đã trở về quê hương và có điều kiện đọc báo, xem tài liệu, Nguyễn Xuân Liêm mới hiểu hết tầm vóc quốc tế của Phước Long. Những phân tích của giới quan sát nước ngoài, những phản ứng dè dặt của các cường quốc, tất cả đều xoay quanh một câu hỏi: liệu đây có phải là khởi đầu cho sự sụp đổ hoàn toàn của chính quyền Sài Gòn hay không?

Câu trả lời, như lịch sử đã chứng minh, là có. Và Phước Long chính là điểm khởi đầu cho chuỗi sự kiện dẫn tới ngày 30 tháng 4 năm 1975. Điều đó khiến Nguyễn Xuân Liêm càng trân trọng hơn những gì mình và đồng đội đã trải qua.

Ông thường nói rằng, người lính ở chiến trường không nghĩ nhiều đến việc mình đang làm lịch sử. Nhưng khi nhìn lại, ông hiểu rằng, có những khoảnh khắc mà lịch sử và đời người giao nhau rất gần. Phước Long là một trong những khoảnh khắc như vậy.

Trận đánh ấy, với Nguyễn Xuân Liêm, không chỉ là ký ức về khói lửa và tiếng động cơ xe tăng. Nó còn là ký ức về một thời khắc mà cả thế giới đang dõi theo từng bước đi của dân tộc Việt Nam. Và trong khoảnh khắc ấy, những người lính bình dị đã góp phần tạo nên một bước ngoặt mang tầm vóc quốc tế.

Phước Long, vì thế, không chỉ là một chiến thắng quân sự. Đó là lời khẳng định mạnh mẽ gửi tới thế giới rằng, cuộc kháng chiến của nhân dân Việt Nam đã đi đến hồi kết thắng lợi. Và với người lính xe tăng Nguyễn Xuân Liêm, được là một phần của trận đánh khiến cả thế giới dõi theo ấy là niềm tự hào sâu sắc, theo ông suốt cả cuộc đời.