TRẬN ĐÁNH KHO ĐẠN THỊ NGHÈ NĂM 1945

Trong lịch sử Nam Bộ kháng chiến năm 1945, những trận đánh đầu tiên chống quân Pháp diễn ra trong điều kiện hết sức khó khăn. Chính quyền cách mạng vừa thành lập, lực lượng vũ trang còn non trẻ, trang bị thiếu thốn, trong khi đối phương có ưu thế về vũ khí và phương tiện chiến tranh.

Trong hoàn cảnh đó, quân dân Nam Bộ đã sử dụng nhiều hình thức chiến đấu linh hoạt nhằm gây tổn thất cho đối phương.

Ngày 17/10/1945, một trận đánh nhằm vào kho đạn Thị Nghè diễn ra. Theo Cơ quan đại diện phía Nam Tạp chí Cộng sản, đây là kho đạn, không phải kho xăng Nhà Bè như một số cách kể phổ biến trên mạng. Sự kiện này được xác định là một trận đánh có thật trong những ngày đầu Nam Bộ kháng chiến.

Sau sự kiện, câu chuyện về một thiếu niên tên Lê Văn Tám được truyền đi rộng rãi. Hình ảnh một cậu bé cảm tử dùng lửa phá hủy kho của đối phương trở thành biểu tượng đặc biệt mạnh mẽ.

Tuy nhiên, nghiên cứu lịch sử về Lê Văn Tám sau này đặt ra câu hỏi về danh tính thực sự của người thực hiện vụ đốt kho. GS Phan Huy Lê từng công bố lời kể của GS Trần Huy Liệu rằng ông đã “dựng” câu chuyện về thiếu niên Lê Văn Tám từ một sự kiện có thật. Theo bài viết của GS Phan Huy Lê, Trần Huy Liệu khi đó giữ chức Bộ trưởng Bộ Thông tin tuyên truyền và muốn tạo một biểu tượng anh hùng để cổ vũ tinh thần chiến đấu.

Quan điểm này đã tạo ra nhiều tranh luận trong giới nghiên cứu và trên báo chí. Một số nguồn khác lại cho rằng có những tư liệu và lời kể nhân chứng cần được tiếp tục khảo cứu để đánh giá vấn đề. Cơ quan đại diện phía Nam Tạp chí Cộng sản cho rằng không nên từ sự tranh luận về tên tuổi mà phủ nhận sự kiện chiến đấu có thật.

Như vậy, giá trị lịch sử của trận đánh kho đạn Thị Nghè cần được đặt trong bối cảnh rộng hơn của Nam Bộ kháng chiến.

Đó là thời điểm nhân dân miền Nam đứng lên bảo vệ nền độc lập vừa giành được. Những trận đánh như Thị Nghè thể hiện ý chí chiến đấu, sự chủ động và tinh thần hy sinh của quân dân Nam Bộ.