Trận đánh lịch sử vào tòa Đại sứ Mỹ năm 1968 của Đội 11 Biệt động Sài Gòn, một sự kiện làm chấn động toàn thế giới.

Chuẩn bị thầm lặng suốt nhiều năm

Tòa Đại sứ Mỹ tại Sài Gòn (xây dựng xong năm 1967) được ví như một pháo đài bất khả xâm phạm giữa trung tâm thành phố. Nơi đây được bảo vệ nghiêm ngặt bởi tường bê tông dày, hệ thống an ninh tối tân, lực lượng cảnh sát dã chiến và quân cảnh Mỹ túc trực 24/24.

Để chuẩn bị cho trận đánh chiến lược này, dưới sự chỉ đạo của Đảng, các chiến sĩ biệt động đã phải xây dựng một hệ thống cơ sở bí mật ngay trong lòng thành phố từ nhiều năm trước. Trong đó, tiêu biểu là gia đình ông Trần Văn Lai (Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân).

Ông Lai đóng giả là một nhà thầu khoán giàu có, chuyên trang trí nội thất cho các dinh thự của quan chức chính quyền Sài Gòn. Nhờ vỏ bọc này, ông đã âm thầm đào một căn hầm bí mật ngay tại ngôi nhà số 287/70 đường Nguyễn Đình Chiểu (Quận 3 hiện nay). Hàng tấn vũ khí gồm súng AK, bộc phá, lựu đạn được ngụy trang trong các chuyến xe chở cây cảnh, củi khô để đưa về giấu trong căn hầm này ngay sát nách các đồn bốt địch.

5 tiếng đồng hồ làm lung lay Nhà Trắng

Đêm mùng 1, rạng sáng mùng 2 Tết Mậu Thân (ngày 31/1/1968), 17 chiến sĩ của Đội 11 Biệt động Sài Gòn nhận lệnh tập kết tại căn hầm của ông Trần Văn Lai. Họ cải trang thành lính hành quân, lên một chiếc xe tải nhỏ và một chiếc xe du lịch tiến thẳng về phía tòa Đại sứ Mỹ.

Lúc 2 giờ 5 phút sáng, tiếng nổ lớn xé toạc màn đêm. Các chiến sĩ biệt động dùng bộc phá đánh sập một mảng tường bê tông bảo vệ phía cổng sau, lập tức tiêu diệt các toán quân cảnh Mỹ đang gác cổng và tràn vào chiếm lĩnh sân tòa Đại sứ.

Cuộc chiến đấu diễn ra vô cùng ác liệt và chênh lệch. 17 chiến sĩ biệt động với vũ khí bộ binh đối đầu với toàn bộ lực lượng an ninh tại chỗ, cùng lính thủy đánh bộ Mỹ liên tục viện binh bằng trực thăng đổ đổ xuống nóc nhà.

Dù bị bao vây bốn phía, các chiến sĩ biệt động đã lợi dụng các công trình, bồn hoa để đánh trả kiên cường suốt 5 tiếng đồng hồ. Họ chiến đấu đến viên đạn cuối cùng, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chính trị được giao: Đánh đòn bất ngờ vào trung tâm đầu não của Mỹ tại miền Nam.