Nhân chứng trực tiếp tham gia các sự kiện lịch sử

Trận đánh mùa khô 1966 - 1967 Mặt trận Tây Nguyên mở chiến dịch Sa Thầy ( 1,2).

Bắc Ninh12/01/2026Đại tá: Phạm Xuân Phô (Đoàn phường Chũ)3 lượt xem0 lượt chia sẻ

Mùa khô 1967 – 1968, Mặt trận Tây Nguyên mở Chiến dịch Đắk Tô 1, góp phần đánh bại cuộc phản công chiến lược mùa khô lần thứ ba của địch. Phối hợp với các đơn vị tác chiến trên hướng chính của chiến dịch, Trung đoàn 24 cùng lực lượng vũ trang Kon Tum đẩy mạnh tiến công địch trên hướng đông bắc Tân Cảnh và đường 18, thu hút một lực lượng lớn quân Mỹ – ngụy, loại khỏi chiến đấu 500 tên địch (có 50 tên Mỹ), tạo điều kiện cho Sư đoàn Bộ binh 1 của ta tiến công địch ở khu quyết chiến, giành thắng lợi vang dội.

Trong chiến dịch này, Tiểu đoàn 4 chúng tôi được vinh dự nổ súng mở đầu chiến dịch vào trưa ngày 15 tháng 10 năm 1967 và hoàn thành tốt nhiệm vụ nghi binh; sau đó cơ động về chốt kết hợp vận động tiến công ở Ngọc Long. Nổi bật là trận tập kích của Đại đội 1 vào sáng ngày 15 tháng 11. Khi quân Mỹ đánh lên chốt, ta để chúng tiến sát tiền duyên thì cho nổ hai quả mìn định hướng và lập tức xung phong diệt gần hết một đại đội địch. Bị thất bại liên tiếp trước trận địa của Trung đoàn 24, ngày 17 tháng 11 địch rút quân về Đắk Tô.

Với thành tích chiến đấu trong Chiến dịch Đắk Tô 1, Tiểu đoàn 4 được tặng Huân chương Chiến công hạng Nhất; nhiều tập thể và cá nhân được tặng huân chương các hạng và danh hiệu Dũng sĩ diệt Mỹ, Dũng sĩ diệt ngụy.

Sau khi hoàn thành thắng lợi Chiến dịch Đắk Tô 1, chúng tôi bước vào cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân (1968) của quân và dân ta trên toàn miền Nam, nhằm tạo bước ngoặt lớn, chuyển chiến tranh cách mạng miền Nam sang thời kỳ giành thắng lợi quyết định.

Theo kế hoạch tác chiến, Trung đoàn 24 và các đơn vị vũ trang tỉnh Kon Tum có nhiệm vụ tiến công đánh chiếm thị xã Kon Tum. Tiểu đoàn 4 chúng tôi do đồng chí Hà làm Tiểu đoàn trưởng, đồng chí Vũ Văn Vậy làm Tiểu đoàn phó có nhiệm vụ đánh chiếm Biệt khu 24 của địch. Đơn vị được bổ sung quân số mới từ miền Bắc vào, nên mỗi đại đội có từ 60 đến 70 đồng chí, trang bị vũ khí đầy đủ, tinh thần chiến đấu của bộ đội rất cao. Toàn trung đoàn tổ chức ăn Tết trước hai ngày.

Thời gian này, tôi được bổ nhiệm làm Trung đội trưởng Trung đội 1 thuộc Đại đội 1, Tiểu đoàn 4. Toàn Trung đội có ba tiểu đội và một tiểu đội đại liên, quân số có 18 đồng chí; vũ khí trang bị có một khẩu đại liên, B40, B41, AK, lựu đạn, bộc phá; về lương thực, mỗi đồng chí mang theo một bao gạo cá nhân, thực phẩm (muối, mắm tôm); tinh thần chiến đấu, lập công của bộ đội rất cao. Tuy vậy, việc luyện tập đánh địch theo phương án và cách đánh trong thành phố, đường phố huấn luyện chưa kỹ, công tác hiệp đồng chiến đấu còn hạn chế.

Theo kế hoạch, chúng tôi xuất phát từ vị trí tập kết ở đông bắc thị xã Kon Tum 10 km trước một đêm. Khi ra khỏi rừng già lại vấp phải khu nương rẫy mới chặt cây đổ ngổn ngang (cách mục tiêu 1 km) nên bộ đội rất vất vả, nhất là bộ phận hỏa lực mang vác nặng cồng kềnh, làm cho tốc độ hành quân rất chậm. Khi chúng tôi vào chiếm lĩnh trận địa xuất phát xung phong và đặt bộc phá vào hàng rào thì được lệnh rút ra vì không đúng thời gian hiệp đồng chung của chiến dịch. Toàn Đại đội chấp hành nghiêm mệnh lệnh và rút ra an toàn.

Tối hôm sau chúng tôi vào chiếm lĩnh trận địa xuất phát xung phong theo kế hoạch. Lúc 23 giờ 15 phút ngày 29 tháng 1 năm 1968, hỏa lực ĐKB của ta bắn vào các mục tiêu trong thị xã Kon Tum và Biệt khu 24 của địch. Lập tức, chúng tôi nổ bộc phá mở cửa, thực hành đánh chiếm đầu cầu để phát triển vào bên trong Biệt khu 24. Khi đánh vào mục tiêu, chúng tôi chiếm được một số hầm, đoạn hào… thấy địch phản ứng không mạnh nhưng sau đó bị quân địch từ ngoài Biệt khu đánh vào. Lúc này, địch ở Biệt khu 24 đã rút phần lớn lực lượng ra bên ngoài, chỉ để một số bên trong đối phó. Cùng thời gian này, các mũi tiến công của Tiểu đoàn 4 và đơn vị bạn tiến công Khu 40 gặp khó khăn do địch bắn ngăn chặn, sát thương; các đơn vị vũ trang tỉnh Kon Tum cũng đã đánh vào các mục tiêu trong nội thị.

Sau đòn phủ đầu choáng váng, từ sáng ngày 30 tháng 1 địch tập trung lực lượng gồm Trung đoàn 42, biệt động quân, bảo an và sau đó được một tiểu đoàn Mỹ tăng cường có xe tăng, máy bay, pháo binh yểm trợ, dựa vào Biệt khu 24, Khu 40 và các cứ điểm khác tổ chức phản kích ráo riết trong thị xã Kon Tum. Tại khu vực đầu cầu, đơn vị chúng tôi chiến đấu rất quyết liệt, đẩy lùi nhiều đợt phản kích của địch, trụ bám đến ngày hôm sau. Khi phát hiện thấy xe tăng địch từ bên ngoài tiến vào cửa mở của ta, lập tức một chiến sĩ dùng B40 bắn cháy xe tăng địch, làm cửa mở bị chặn lại nên các xe sau của địch không tiến vào được.

Do chiến đấu liên tục, hầm hào bị bom pháo địch đánh phá sụt lở nên quân số đơn vị thương vong ngày càng nhiều. Đến ngày thứ hai tôi cũng bị thương. Lúc này, Đại đội chỉ còn 16 tay súng (khi vào chiến đấu có 60 tay súng). Trước tình hình đó, cấp trên cho đơn vị rút quân, đưa thương binh, tử sĩ ra ngoài. Tôi được chuyển về Bệnh xá 16 của Mặt trận để điều trị và hơn 10 ngày sau bình phục trở lại đơn vị công tác.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn