TRẬN ĐÁNH NHĨ TRUNG NĂM 1968

Đại tá Trần Văn Thà, nguyên Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 47, Mặt trận B5- người đã từng chỉ huy trận đánh Nhĩ Trung của tiểu đoàn 47 kể lại:

Ngày 6-5-1968, Tiểu đoàn 47 vừa hành quân đến Nhĩ Trung thì phát hiện đã có quân Mỹ đóng ở Nhĩ Hạ Chợ. Chúng cũng phát hiện ra quân ta liền gọi pháo bắn cấp tập vào Nhĩ Trung gần một tiếng đồng hồ khiến ta hy sinh 2, bị thương 3 chiến sĩ. Vậy quân Mỹ nào mò đến đây nhanh thế? Tìm hiểu một số dân làng và du kích, trinh sát tiểu đoàn xác định đây là lữ đoàn 196 bộ binh nhẹ của Mỹ mới từ Nam Bộ ra án ngữ phía bắc sông Hiếu, từ chiều 3-5-1968. Mới tới nhưng chúng đã kịp chiếm các làng Nhĩ Hạ Chợ, Nhĩ Hạ Rú, Lâm Xuân Đông, Mai Xá, Hoàng Hà... Ta nhận định, đối thủ sát bên nách, thế nào chúng cũng dùng lực lượng đẩy ta ra xa. Chiến sự sau đó diễn ra đúng như thế: Khoảng 5 giờ ngày 6-5-1968, hàng chục khẩu pháo của địch từ tàu chiến ngoài biển và căn cứ trên đất liền bắn tới tấp vào thôn Nhĩ Trung, xóm Phường, cây cối đổ rạp xơ xác, khói bụi mù mịt nhưng do quân ta bố trí lực lượng ngoài rìa làng và các gò, đống ngoài đồng ruộng nên an toàn.

Trận pháo kích kéo dài hơn 4 tiếng đồng hồ, đinh tai nhức óc, đất trời chao đảo; đến 10 giờ sáng thì bộ binh và thiết giáp Mỹ mới lò dò mò đến đường mòn thôn Nhĩ Trung, cách trận địa quân ta từ 30 đến 50m. Lệnh nổ súng! Ngay lập tức, ĐKZ và B41 của quân ta đã bắn cháy 3 thiết giáp; cối và súng bộ binh quật ngã hơn 50 tên Mỹ làm cho đội hình của chúng hoàn toàn rối loạn, gần như binh lính của chúng chỉ bò lăn mà không bắn được phát nào về phía quân ta.

Lệnh xung phong! Quân ta nhất loạt lao ra khỏi vị trí xông lên, miệng thét “xung phong” rầm trời, lưỡi lê tuốt trần sáng quắc, đâm bên phải, gạt bên trái; bắn gần, bắn găm... Đó là cảnh tượng “có một không hai” của lính Mỹ ở chiến trường Quảng Trị trong chiến tranh. Nói cụ thể là lính của đại đội A, tiểu đoàn 3, lữ đoàn 196 Mỹ. Họ còn sống sót được 5 người, để rồi 30 năm sau, ngày 6-5-1998, từ nửa vòng Trái Đất, họ trở lại xã Gio Thành, thẫn thờ đi tới các mô đất, bờ ruộng, gò mả nơi cánh đồng Nhĩ Trung thắp hương, cắm hoa rồi lầm rầm cầu nguyện cho vong hồn chiến hữu của họ đã ngã xuống trên mảnh đất này, mảnh đất đã để lại những ấn tượng cực kỳ hãi hùng trong đời lính của họ.

Trở lại trận đánh ngày 6-5. Vào lúc lính của đại đội A tháo chạy tán loạn thì đại đội B và đại đội C ở Nhĩ Hạ phải liều mạng kéo tới ứng cứu. Tình thế đó buộc quân ta và lính Mỹ rơi vào thế đánh quần lộn nhau giữa cánh đồng mịt mù khói bụi. Quân ta cướp súng Mỹ, kéo xác Mỹ làm bệ tì bắn Mỹ. Trên cánh đồng lúc này, xác lính Mỹ và thi hài liệt sĩ ta nằm lẫn lộn nhau. Hai đại đội Mỹ đi ứng cứu chẳng cứu được ai, còn bị ta đánh tơi tả, buộc phải tháo chạy.

Trận chiến kết thúc khoảng 16 giờ cùng ngày. Quân ta tiêu diệt gọn đại đội A, đánh thiệt hại nặng tiểu đoàn 3, lữ đoàn 196 Mỹ, tiêu diệt 155 tên, bắt sống 1 trung úy... Về phía Tiểu đoàn 47 cũng hy sinh 55 cán bộ, chiến sĩ. Đây là một tổn thất lớn của tiểu đoàn trong chiến tranh.

Trận đánh lịch sử này xuất hiện nhiều tấm gương chiến đấu quên mình được thể hiện qua hành động anh hùng cao cả của cán bộ, chiến sĩ tiểu đoàn. Tiêu biểu là liệt sĩ Nguyễn Văn Lộc và Nguyễn Quang Triêm đều được Nhà nước truy tặng danh hiệu cao quý Anh hùng LLVT nhân dân vào năm 2003 và năm 2018.