Trận đánh phá cầu Bía

Ở giữa làng Xuân Trì có một cái ao to. Cạnh bờ ao có một cây cổ thụ vươn ra mặt nước. Cho một đồng chí trèo lên cành cây ở tầm cao tương ứng với mặt câu, tôi và ba anh em nữa xuống ao thực tập theo kiểu "bơi ngửa hở mũi". Sau nhiêu lần nhẹ nhàng bơi đi bơi lại, chúng tôi rút ra kết luận "người ở trên cao phải thật chú ý mới phát hiện được". Chúng tôi an tâm áp dụng cách bơi này để vượt đoạn sông ở gần cầu, tin rằng không gặp trở ngại vì kẻ địch nhiều lúc sơ hở, chủ quan.

Việc vận chuyển thuốc nổ vào cầu, chúng tôi được anh em công binh xưởng nghiên cứu và lo liệu chu đáo. Anh em đã sản xuất cho chúng tôi bốn quả bộc phá, mỗi quả chứa 20 cân thuốc nổ, lắp kíp điện - chế tạo theo kiểu đúc rắn, có vỏ sắt, không ngấm nước, mỗi quả được buộc vào một chiếc phao, giữ chúng ở giới hạn không chìm, không nổi, chỉ lập lờ dưới mặt nước, để chúng tôi dùng dây kéo từ hàng rào trong cùng vào gầm câu.

Trong mấy đêm trước, các chiến sĩ được lựa chọn làm nhiêm vụ đột nhập cầu đều được bố trí xen kẽ đi theo tổ trinh sát để làm quen với hiện trường. Do vậy, đến đêm thứ sáu, ba đồng chí Cứ, Thanh, Cứng1 (Anh Cứ quê ở Phương Bằng, Gia Lộc. Anh Thanh quê ở Mao Điền, Cẩm Giàng. Anh Cứng quê ở Tâng Thượng, Gia Lộc) đã được thực tập ngay trong căn cứ của địch. Cả ba đồng chí đều tỏ ra gan dạ, khéo léo, giữ được bí mật trong lúc chui qua những hàng rào ngầm, vượt đoạn sông nguy hiểm, leo lên đỉnh cầu nhận vị trí đặt thuốc nổ.

Sáu ngày qua kể từ khi nhận nhiệm vụ, tôi đã dành trọn 5 đêm cùng anh em lần mò trong vị trí địch. Căng thẳng, thiếu ngủ, lại phải ngâm mình suốt đêm dưới nước, người tôi rã rời ê ẩm. Thời gian không chờ đợi chúng tôi, không thể dừng lại nghỉ ngơi trong lúc yêu cầu hành động để chống địch hành quân càn quét đang đặt ra từng giờ, từng phút khấn cấp. Chúng tôi thống nhất phải triển khai nhiệm vụ đúng thời gian quy định, nghĩa là sẽ cho trận đánh nổ ra vào đêm của ngày thứ bảy - đêm cuối cùng của thời hạn mà tỉnh đội trưởng giao cho.

Với tinh thần bí mật, gọn nhẹ, lực lượng tham gia trận đánh này chúng tôi chỉ sử dụng: 4 chiến sĩ vận chuyển thuốc nổ đến nơi tập kết, sau đó làm nhiệm vụ canh gác bảo vệ vành ngoài, bắn yểm trợ khi cần thiết; hai đồng chí phụ trách dây điện và hòm điện, bộ phận đột nhập có 4 người do tôi chịu trách nhiệm chỉ huy.

Mọi việc chuẩn bị được hoàn thành chu đáo. Cả đơn vị bừng bừng khí thế lập công. Ai cũng xung phong nhận nhiệm vụ mang thuốc nổ vào cầu.

Ngày hôm ấy, thời tiết xấu. Mưa từ sớm đến chiều. Chúng tôi xuất quân vào 6 giờ tối.

Đêm tối, trời mưa nhẹ. Sấm giật, rồi pháo địch ùng ùng vang lên ở phía đường 17. Chúng tôi lặng lẽ vượt qua những cánh đồng ngập nước. Mười một giờ đêm, chúng tôi đến nơi tập kết ở ven sông. Mưa nhiều, nước sông dâng lên cao, trời trở lạnh. Sau mấy phút nghỉ, lấy lại sức, chúng tôi bắt đầu hành động theo kế hoạch. Học tập kinh nghiệm của những người dân chài, trước khi ngâm mình xuống nước, tổ đột nhập mỗi người uống một chén nước mắm đã đem sẵn để chống lạnh, rồi lần lượt lặn chui qua các hàng rào.

Chui qua hàng rào thép gai ngầm dưới nước là việc không đơn giản. Bộ phận đột nhập chia làm hai nhóm, mỗi nhóm 2 người, chui theo kiểu "sâu đo" - người lặn, người quan sát, chui đến đâu, đẩy thuốc nổ vào đến đó.

Khác với những đêm trinh sát, đêm nay mỗi chúng tôi phải đem theo hai chục cân thuốc nổ và dây điện nên việc chui lặn qua các hàng rào ngầm phải thực hiện hết sức thận trọng để giữ cho kíp nổ không bị hư, dây điện không bị đứt hoặc xây xát.

Nước sông chảy mạnh, chúng tôi lần lượt chui vượt qua những lớp thép gai. Vượt qua được hàng rào thứ nhất một cách khá thuận lợi, đến hàng rào thứ hai, thì không may cho tôi. Tôi vừa ngụp xuống lách mình vào giữa thì bị kẹp do lớp rào thép gai bùng nhùng quấn chặt vào lưng áo lót. Ôm chặt khối thuốc nổ, lấy hết sức trườn lên, nhưng không tài nào gỡ ra đượ., tôi đành phải ngoi đầu lên mặt nước để thở. Người và mặt tôi bị thép gai cào toạc, rướm máu, da xót cứng. Loay hoay mãi, tôi mới ra khỏi nơi vướng mắc, tiếp tục cùng anh em vượt nốt hàng rào cuối cùng.

Hơn hai giờ nghe ngóng, chui lặn, chúng tôi đã vào đến đoạn sông nguy hiểm ở gần cầu, chờ thời điểm đột nhập.

Chiếc cầu sừng sững vắt qua sông, hiện rõ trong tầm nhìn xuyên đêm của chúng tôi. Những lô cốt, ụ súng nằm sát bờ sông đang đắm chìm trong giấc ngủ chập chờn với những lỗ châu mai đen ngòm, mà bên trong thỉnh thoảng chiếu ra những vệt sáng quỷ quyệt. Tôi đã nghe rõ tiếng rì rào của nước chảy, cọ sát vào cột cầu. Hai tên lính gác vẫn đi lại trên cầu. Con chó đi theo chúng, thỉnh thoảng lại hậm hực rồi sủa lên mấy tiếng. Sau 30 phút theo dõi động tĩnh, nhận thấy quy luật canh phòng của địch không có gì thay đổi, tôi kiểm tra lần cuối rồi quyết định hành động.

Kế hoạch hành động được quy định theo phương pháp "bơi ngửa chỉ hở mũi" và hành tiến theo kiểu "chim tập bay". Theo sự phân công, tôi và Thanh vào trước theo trình tự vào cột số 1, sau đó lợi dụng bóng tối ở gầm cầu bơi sang cột số 2. Khi nhóm tôi vào đến nơi đã xác định thì đồng chí Cứ - tiểu đội trưởng dẫn nhóm của mình vào chiếm lĩnh cột số 1. Kế hoạch đề ra như thế, nhưng rất tiếc lúc này đã xảy ra sự trục trặc. Tôi chưa rời cột số 1, thì nhóm đồng chí Cứ đã tiến đến. Có lẽ vì đêm tối, các đồng chí này không nhìn rõ sự di chuyển của nhóm tôi dưới gầm cầu. Tình huống diễn ra thật là nguy hiểm. Cả bốn người cụm lại một chỗ, tất cả đều bám vào lớp lưới thép bọc cột cầu số 1. Nước chảy xiết, đẩy mạnh vào thân người, tạo thành một lực kéo, chuyển động lên phía trên kêu rào rào. Tôi lạnh người, bàng hoàng như đứng trước một thử thách quan trọng. Vội trấn tĩnh, kiểm tra lại thuốc nổ, dây điện và trước vi phạm gây nên tình trạng bối rối này, tôi tức đến điên người, nhưng cố nén chịu và động viên anh em nhanh chóng chiếm lĩnh cột cầu. Tôi và Thanh bơi sang cột giữa.

Chúng tôi lần lượt lặn xuống lòng sông, vén tấm lưới thép chui vào, thận trọng leo lên cột cầu đặt thuốc và đấu điện. Mọi việc được hoàn thành hết sức mau lẹ. Chúng tôi thu mình ngồi vào khe cột, chờ thời cơ rút ra ngoài để phát hỏa. Vừa lúc đó, có tiếng rậm rịch của bước đi bằng giày đinh nện trên mặt cầu vọng đến. Những tên lính gác cầu đang đi tới. Ngang chỗ chúng tôi, hai tên lính dừng lại, rì rầm nói chuyện với nhau bằng tiếng người châu Phi. Con chó lăng xăng chạy theo nó, nghe thấy tè tè dưới nước do hai tên lính đứng lại tiểu tiện, lại hậm hực, rồi gâu gâu sủa lên một hồi. Tiếp theo là một giọng nói lơ lớ nặng chịch: "Ai kia? Ai kia?"... Chúng tôi vội ra hiệu cho nhau tụt nhẹ xuống, ngâm mình dưới nước đề phòng chó đánh thấy hơi người lạ. Giây lát hồi hộp qua đi. Tình hình vẫn yên tĩnh. À bọn này nói vu vơ bắt bóng - một thủ đoạn của địch mà chúng tôi vẫn thường gặp khi đi trinh sát. Nếu yếu bóng vía, nghe chúng hỏi vậy mà vội tháo chạy, thì dễ dàng bị chúng phát hiện. Lúc đó, tôi nghĩ đến một tình huống đã dự kiến. Thuốc nổ đă đặt xong, ngòi điện đã nối liên với nơi điều khiển. Theo quy ước, nếu bây giờ mà bị lộ thì ở trong này, chúng tôi hét "Xung phong", coi đó là hiệu lệnh chỉ huy - người điều khiển ở phía ngoài cứ việc chập điện cho bộc phá nổ!

Đứng gần nơi chúng tôi, hai tên lính gác cầu không phát hiện thấy một chút gì về những việc đang diễn ra ngay dưới chân nó. Sau một hồi lâu trò chuyện, chúng cùng nhau đi về phía đầu cầu. Tôi ra khỏi lồng sắt, bơi về kiểm tra cột số 1, rồi cùng anh em lần lượt rút ra ngoài chuẩn bị điểm hỏa.

Hai giờ mười lăm phút đêm 14 tháng 6 năm 1953, nhân dân ở các vùng phụ cận thuộc các huyện Ninh Giang, Tứ Kỳ, Gia Lộc, ai cũng giật mình thức giấc vì một tiếng nổ vang trời. Trước mắt chúng tôi là một ánh chớp khổng lồ, xé rách màn đêm, soi sáng cả đoạn sông. Chiếc cầu đã được cắt phăng nhịp giữa. Các nhịp còn lại đều gục đầu xuống nước. Bọn địch ở hai đầu như bị đạp gẫy xương sống. Chúng hoảng loạn, kêu la, rồi các cỡ súng bắn như vãi đạn ra xung quanh. Chúng tôi sung sướng đã hoàn thành nhiệm vụ đánh phá cầu Bía, cắt đứt đường 17, góp phần cùng quân dân trong tỉnh thực hiện có kết quả kế hoạch chuẩn bị chống địch càn quét đánh phá vào khu căn cứ của ta.