TRẬN ĐÁNH SÂN BAY BẾN CỦI NGÀY 01 THÁNG 5 NĂM 1957

Những năm sau Hiệp định Giơnevơ 1954, chiến trường miền Nam bước vào một giai đoạn mới đầy phức tạp khi đối phương không chỉ tăng cường kiểm soát mà còn xây dựng hệ thống đồn bốt, sân bay, căn cứ quân sự nhằm siết chặt vùng nông thôn, trong đó khu vực Bến Củi – Lộc Ninh trở thành một vị trí quan trọng bởi nằm gần vùng căn cứ và có khả năng làm bàn đạp cho các hoạt động quân sự, chính vì vậy sân bay Bến Củi được xây dựng và bảo vệ khá chặt chẽ, trở thành một trong những mục tiêu mà lực lượng cách mạng buộc phải tính đến nếu muốn phá vỡ thế kìm kẹp của địch tại địa phương.

Trong bối cảnh đó, việc lựa chọn đánh vào sân bay không phải là một quyết định dễ dàng, bởi đây là nơi có lực lượng bảo vệ, có hỏa lực, có hệ thống canh gác, trong khi lực lượng ta còn hạn chế về trang bị, nhưng chính vì khó nên nếu đánh được sẽ tạo ra một tác động lớn, không chỉ về mặt quân sự mà còn về tinh thần, và cũng từ nhận định đó, một kế hoạch tấn công đã được chuẩn bị kỹ lưỡng dưới sự chỉ huy của đồng chí Nguyễn Hữu Xuyến, người đã có kinh nghiệm qua nhiều trận đánh và hiểu rõ rằng yếu tố quyết định không nằm ở số lượng mà ở sự bất ngờ và cách tổ chức lực lượng.

Trước ngày nổ súng, công tác trinh sát được tiến hành tỉ mỉ, từng vị trí canh gác, từng quy luật hoạt động của địch, từng lối ra vào đều được ghi nhận cẩn thận, bởi chỉ cần một sai sót nhỏ cũng có thể làm hỏng toàn bộ kế hoạch, và trong những ngày chuẩn bị ấy, lực lượng tham gia gần như không để lộ bất kỳ dấu hiệu nào, vẫn sinh hoạt bình thường như những người dân trong vùng, chờ đúng thời điểm thích hợp để hành động.

Đến rạng sáng ngày 01 tháng 5 năm 1957, khi mọi thứ đã sẵn sàng, các mũi tiến công đồng loạt xuất phát, lợi dụng đêm tối và yếu tố bất ngờ để tiếp cận mục tiêu, và khi tiếng súng đầu tiên vang lên, toàn bộ sân bay lập tức rơi vào trạng thái hỗn loạn, bởi địch không kịp trở tay trước một cuộc tấn công diễn ra ngay trong khu vực mà chúng cho là an toàn, các vị trí phòng thủ bị đánh thẳng, các mục tiêu quan trọng bị phá hủy, khiến cho hệ thống chỉ huy tại chỗ bị tê liệt trong thời gian ngắn.

Trận đánh diễn ra nhanh nhưng quyết liệt, từng phút đều có ý nghĩa, bởi lực lượng ta không có lợi thế để kéo dài, do đó việc đánh nhanh, rút gọn, đạt hiệu quả cao là yêu cầu đặt ra ngay từ đầu, và điều đó đã được thực hiện, khi nhiều máy bay bị phá hủy, một số vũ khí và trang bị bị thu giữ, đồng thời gây thiệt hại đáng kể cho lực lượng địch, tạo ra một cú đánh bất ngờ ngay vào một vị trí mà chúng tin rằng khó có thể bị tấn công.

Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, lực lượng ta rút lui an toàn, để lại phía sau một sân bay bị tê liệt và một đối phương hoang mang, bởi từ trước đến nay, những vị trí như vậy thường được coi là “vùng cấm”, nhưng trận đánh ngày 01 tháng 5 năm 1957 đã chứng minh rằng không có nơi nào là tuyệt đối an toàn nếu đối phương biết cách tổ chức lực lượng, biết lựa chọn thời điểm và biết tận dụng yếu tố bất ngờ.

Đối với vùng Lộc Ninh – Bến Củi, trận đánh này không chỉ là một chiến công đơn thuần mà còn mang ý nghĩa mở ra một cách đánh mới, khẳng định rằng lực lượng cách mạng tại địa phương không chỉ dừng lại ở việc giữ đất hay chống càn mà đã có thể chủ động tấn công vào những mục tiêu quan trọng, qua đó nâng cao niềm tin của nhân dân, củng cố phong trào và tạo tiền đề cho những bước phát triển tiếp theo trong những năm tháng sau này.

Nếu nhìn lại toàn bộ quá trình, từ những năm đầu còn phải bám rừng giữ đất, đến những trận phục kích nhỏ lẻ, rồi đến việc bắn rơi máy bay năm 1952, thì trận sân bay Bến Củi năm 1957 chính là một bước phát triển rõ rệt về trình độ tổ chức và khả năng tác chiến, bởi nó không chỉ đòi hỏi sự dũng cảm mà còn đòi hỏi sự tính toán, sự phối hợp và một tầm nhìn chiến thuật rõ ràng, và chính những yếu tố đó đã góp phần làm nên thành công của trận đánh.

Từ sau trận này, cách nhìn của địch về vùng Lộc Ninh – Bến Củi không còn như trước, bởi họ buộc phải thừa nhận rằng đây không chỉ là một khu vực có phong trào mà còn là nơi có thể tổ chức những đòn tấn công táo bạo, đủ sức gây thiệt hại và tạo áp lực lên hệ thống quân sự của họ, trong khi đối với lực lượng cách mạng, đây là một dấu mốc quan trọng, khẳng định sự trưởng thành và khả năng tiến công ngày càng cao, góp phần nối dài hành trình đi đến những thắng lợi lớn hơn trong những năm sau.