Trận đánh tàu vận tải quân sự 15.000 tấn trên vùng biển Cửa Việt

Cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước – chiến trường Quảng Trị – Cửa Việt, năm 1969.
1. Cửa Việt – tuyến hậu cần sống còn

Trong những năm chiến tranh, Cửa Việt giữ một vị trí đặc biệt quan trọng đối với hệ thống hậu cần quân sự của Mỹ tại Quảng Trị.

Từ cảng Cửa Việt, hàng hóa, nhiên liệu, vũ khí và các phương tiện chiến tranh được đưa sâu vào đất liền, tiếp tế cho lực lượng Mỹ và quân đội Việt Nam Cộng hòa ở Quảng Trị và khu vực Đường 9.

Cảng được xây dựng và bảo vệ với hệ thống công sự, đồn bốt và phương tiện tuần tra dày đặc.

Đặc biệt, những con tàu lớn thường neo ngoài khơi rồi chuyển hàng vào bằng các tàu nhỏ hơn.

Điều đó khiến vùng biển Cửa Việt trở thành một mục tiêu quan trọng của Đoàn 126 Đặc công Hải quân.

Từ năm 1967, đặc công nước đã liên tiếp đánh vào tuyến vận tải này. Chỉ trong 10 ngày từ 19 đến 29/1/1968, Đoàn 126 đã thả 13 quả thủy lôi trên sông Cửa Việt, đánh chìm 8 tàu và làm gián đoạn tuyến vận chuyển của đối phương trong nhiều ngày.

2. Một con tàu khổng lồ xuất hiện ngoài khơi

Đầu tháng 9/1969, tin tức trinh sát báo về một mục tiêu đặc biệt.

Một tàu dầu Mỹ trọng tải khoảng 15.000 tấn đang neo ngoài khơi Cửa Việt, cách cảng khoảng 2–3 km về phía đông nam.

Con tàu quá lớn để đi sâu vào cảng nên phải neo bên ngoài, chờ các phương tiện nhỏ đến nhận dầu.

Đối với Đoàn 126, đây là một mục tiêu cực kỳ có giá trị.

Nếu đánh được con tàu, không chỉ một phương tiện vận tải bị loại khỏi vòng chiến.

Một lượng lớn nhiên liệu phục vụ chiến trường cũng bị phá hủy.

Nhưng đây cũng là một trong những mục tiêu khó đánh nhất.

Con tàu nằm ngoài biển.

Khoảng cách từ bờ tới mục tiêu khá xa.

Xung quanh có lực lượng bảo vệ.

Đặc biệt, đối phương đã biết đặc công nước thường xuyên hoạt động tại Cửa Việt nên tăng cường cảnh giác.

3. Ba người lính nhận nhiệm vụ

Nhiệm vụ được giao cho một tổ chiến đấu của Đội 1, Đoàn 126.

Ba chiến sĩ trực tiếp thực hiện nhiệm vụ là:

Bùi Văn Hy – tổ trưởng

Trần Xuân Hỗ

Trần Quang Khải

Phía sau họ còn có những chiến sĩ làm nhiệm vụ hỗ trợ và bảo vệ.

Nhưng ba người phải trực tiếp bơi ra biển, tiếp cận mục tiêu và đặt mìn.

Đây không phải lần đầu họ đối mặt với nguy hiểm.

Đặc công nước đòi hỏi người lính phải có khả năng bơi lặn tốt, chịu đựng được nước lạnh, sóng biển và thời gian dài hoạt động trong điều kiện thiếu thốn.

Nhưng trận này khác hẳn.

Mục tiêu là một con tàu khổng lồ được bảo vệ nghiêm ngặt.

Nếu bị phát hiện giữa biển, ba người gần như không có nơi ẩn náu.

4. Đêm vượt biển

Tối 6/9/1969, tổ chiến đấu xuất phát từ khu vực Cửa Tùng.

Mỗi người mang theo trang bị lặn và vũ khí cần thiết.

Họ bắt đầu hành trình bí mật về phía Cửa Việt.

Không có tàu lớn.

Không có phương tiện bảo vệ.

Những người lính phải dựa vào sức của chính mình.

Đến khoảng rạng sáng 7/9, tổ chiến đấu tiếp cận được khu vực bờ Nam sông Cửa Việt rồi tìm cách ẩn náu tại một làng ven biển.

Đây là một trong những thời điểm nguy hiểm nhất của nhiệm vụ.

Đối phương tuần tra ngay gần nơi họ ẩn náu.

Có lúc lính đối phương chỉ cách vị trí các chiến sĩ một khoảng rất ngắn.

Nhưng họ vẫn phải nằm im.

Không được nổ súng.

Không được để lộ vị trí.

Chỉ cần một hành động bất cẩn, nhiệm vụ có thể kết thúc ngay trước khi họ tới được mục tiêu.

5. Luồn sâu dưới mặt nước

Sau khi vượt qua khu vực ven bờ, ba người bắt đầu tiếp cận con tàu.

Đây là phần nguy hiểm nhất của toàn bộ nhiệm vụ.

Từ bờ nhìn ra, con tàu có thể hiện lên như một khối thép khổng lồ.

Nhưng với người lính đang bơi dưới nước, mục tiêu ấy lại ở rất xa.

Họ phải tiến từng đoạn.

Giữ im lặng.

Hạn chế để lộ dấu vết.

Càng gần tàu, nguy cơ bị phát hiện càng lớn.

Theo hồi ức của các chiến sĩ, khi cách mục tiêu khoảng vài trăm mét, đội hình chuyển sang cách tiếp cận phù hợp để tiến sát thân tàu.

Cuối cùng, họ đã đến được mục tiêu.

Những quả mìn được áp vào thân tàu.

Nhiệm vụ quan trọng nhất đã hoàn thành.

Nhưng họ vẫn chưa được phép thở phào.

Bởi đặt được mìn mới chỉ là một nửa trận đánh.

Họ còn phải trở về.

6. Những người lính rút khỏi mục tiêu

Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, ba chiến sĩ bắt đầu rút khỏi khu vực.

Lúc này, họ phải đối mặt với một mối nguy khác.

Nếu đối phương phát hiện có người nhái quanh tàu, hệ thống bảo vệ sẽ lập tức được triển khai.

Nhưng tổ chiến đấu đã may mắn thoát khỏi khu vực.

Ba người trở về sau nhiều giờ căng thẳng.

Phía sau họ là con tàu khổng lồ vẫn nằm ngoài biển.

Không ai biết chính xác thời điểm tiếng nổ sẽ vang lên.

Chỉ biết rằng khối mìn đã được đặt vào vị trí.

Trong khi đó, trên tàu, mọi hoạt động vẫn diễn ra như bình thường.

Không ai biết một hiểm họa chết người đang nằm ngay dưới thân tàu.

7. Đêm 8 tháng 9 – con tàu bốc cháy

Đến tối 8/9/1969, tiếng nổ vang lên ngoài biển Cửa Việt.

Rồi một tiếng nổ khác.

Một quầng lửa lớn bùng lên trên mặt biển.

Con tàu dầu Mỹ bị đánh trúng.

Ngọn lửa bao trùm thân tàu.

Sau đó, con tàu chìm xuống biển.

Đối với Đoàn 126, đây là một chiến công đặc biệt.

Một mục tiêu có trọng tải tới 15.000 tấn, được bảo vệ nghiêm ngặt, đã bị đánh chìm bằng một tổ chiến đấu rất nhỏ.

Trận đánh trở thành một trong những chiến công nổi bật của Đoàn 126 trong phong trào “Lập công đền ơn Bác Hồ” sau khi Chủ tịch Hồ Chí Minh qua đời ngày 2/9/1969.

8. Chiến công trên sóng nước Cửa Việt

Trận đánh tàu dầu 15.000 tấn không phải một chiến công đơn độc.

Nó nằm trong cả một chuỗi hoạt động của Đoàn 126 tại Cửa Việt – Đông Hà.

Từ năm 1967 đến những năm sau đó, đặc công Hải quân liên tục tìm cách phá tuyến vận tải đường thủy của đối phương.

Những con tàu vận tải, tàu chiến, sà lan và phương tiện hậu cần trở thành mục tiêu.

Theo Báo Hải quân Việt Nam, riêng trong những ngày đầu tháng 1/1968, Đoàn 126 đã đánh chìm 8 tàu trên sông Cửa Việt và làm gián đoạn tuyến vận tải quan trọng này.

Còn trong toàn bộ 7 năm chiến đấu tại chiến trường Cửa Việt – Đông Hà – Quảng Trị, Đoàn 126 đã tham gia hàng trăm trận đánh, gây tổn thất lớn cho hệ thống vận tải đường thủy của đối phương.

Những chiến công ấy góp phần biến Cửa Việt thành một trong những tuyến đường thủy nguy hiểm nhất đối với các đoàn tàu quân sự Mỹ.

9. Trần Quang Khải – người lính “rái cá” trên sóng nước

Trong số những người trực tiếp tham gia trận đánh, Trần Quang Khải sau này trở thành Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Ông vốn có khả năng bơi lội tốt từ nhỏ.

Khi vào lực lượng đặc công nước, khả năng ấy được rèn luyện thành kỹ năng chiến đấu.

Nhưng bơi giỏi chưa bao giờ đồng nghĩa với việc không sợ hãi.

Bởi trong chiến tranh, người lính phải bơi trong đêm tối, dưới sự kiểm soát của đối phương và biết rằng chỉ cần bị phát hiện là có thể mất mạng.

Trận đánh tàu dầu 15.000 tấn là một trong những dấu mốc tiêu biểu trong cuộc đời chiến đấu của ông.

Nhiều năm sau, khi nhắc lại Cửa Việt, những ký ức về biển, những ngày ẩn náu và hành trình tiếp cận con tàu vẫn còn nguyên trong câu chuyện của người cựu chiến binh.

Lời kết

Có những trận đánh diễn ra trên những ngọn đồi.

Có những trận đánh diễn ra giữa phố xá.

Và cũng có những trận đánh mà chiến trường chỉ là một khoảng biển đen trong đêm tối.

Trận đánh tàu dầu 15.000 tấn ngoài khơi Cửa Việt là một câu chuyện như vậy.

Ba người lính.

Một con tàu khổng lồ.

Một vùng biển được bảo vệ nghiêm ngặt.

Và một nhiệm vụ tưởng như không thể.

Họ đã âm thầm vượt qua hàng cây số đường biển, luồn sâu tiếp cận mục tiêu, đặt mìn rồi rút lui.

Hai ngày sau, những tiếng nổ vang lên.

Con tàu chìm xuống vùng biển Cửa Việt.

Nhưng điều đáng nhớ nhất không phải là con tàu nặng bao nhiêu tấn.

Mà là sự chênh lệch khủng khiếp giữa một mục tiêu khổng lồ và một tổ chiến đấu chỉ có vài người.

Đó chính là nghệ thuật chiến đấu đặc công: không đối đầu bằng sức mạnh thuần túy, mà tìm cách tiếp cận nơi đối phương ít ngờ tới nhất.

Ngày nay, Cửa Việt đã trở thành một vùng biển bình yên.

Những con tàu hàng ra vào cảng.

Ngư dân vẫn vươn khơi.

Không còn những người lính lặng lẽ bơi trong bóng tối.

Nhưng dưới mặt nước ấy từng có những con người đã đặt cả tuổi trẻ và tính mạng của mình vào một nhiệm vụ.

Họ đi vào bóng tối của biển đêm, để rồi khi bình minh trở lại, chiến công của họ còn nằm lại trên sóng nước Cửa Việt.

Nguồn tư liệu chính

• Báo Quân đội nhân dân – tư liệu về các trận đánh trên sông Cửa Việt.