TRẬN ĐÁNH TIÊU DIỆT ĐỒN TUÝ LOAN THÁNG 8 NĂM 1952

- Diễn biến chiến trường:

+ Năm 1952 nạn đói nghiêm trọng.

+ Địch phản công quyết liệt chiếm lại vùng ta vừa mới giải phóng. Bộ Tư lệnh Quân khu 5 đơn vị E chủ lực 803 ra Quảng Nam Đà Nẵng.

+ Quân dân Quảng Nam Đà Nẵng hợp đồng tác chiến với E803.

- Mở chiến dịch Hè thu năm 1952: chiến dịch chia làm 3 đợt:

Đợt I: Diệt Xuân Đài và khu hành chính Phú Kỳ.

+ Địch phản ứng quyết liệt dùng 200 quân Âu Phi với pháo binh, không quân và xe tăng mở cuộc tấn công lớn vào Duy Xuyên, Gò Nỗi.

+ Quân ta chặn đánh quyết liệt từ Phú Bông đến Xuân Đài, Vạn Lý, La Tháp, Duy Hưng loại khỏi vòng chiến đấu hàng trăm quân Âu Phi và hàng trăm địa phương quân.

Thừa thắng xốc tới:

Đợt II: Tiêu diệt Đồn Tuý Loan án ngữ phía tây Đà Nẳng.

+ Lực lượng Địch 1C Âu Phi chiếm giữ, 2B Partidan tăng cường thêm 1C Âu Phi, pháo 94mm.

+ Chi viện các trận địa pháo An Ngãi, Phước Tường, Tùng Sơn, Ái Nghĩa, Quá Giáng.

+ Lực lượng ta sử dụng D365, tăng cường thêm 1C DKZ.

+ Dân quân và Dân công hoả tuyến Hòa Khương trên 100 người.

+ Đồng chí Nguyễn Bá Phát - Tham Mưu Phó Quân khu 5 Tư Lệnh chiến dịch Quảng Nam trực tiếp chỉ huy.

+ D365 đồng chí Trần Văn Hùng chỉ huy, C68 Hoà Vang.

+ Địch thấy động hằng đêm tăng cường tuần tra cảnh giới bán kính 1-3 km.

+ Ta án binh bất động, ém quân bí mật, giết chó và nhốt chó, hành quân không tiến động, nhờ nhân dân che chở.

- Vào lúc 22 giờ 00 ngày 19 tháng 8 năm 1952.

+ Ta bí mật dàn quân xong ở vị trí xuất phát, xung phong.

+ Quả bộc phá đầu tiên do Trung đội trưởng Dương Cường thổi tung cửa mở.

+ Hỏa lực DKZ, súng cối 81 của D trực chiến dồn dập trút bão lửa vào Đồn.

+ Địch hoàn toàn bất ngờ, nên 5 trận địa pháo không biết bắn vào đâu.

+ Trước sự tấn công như vũ bảo của ta, địch không ngờ ta sử dụng hoả lực mạnh như thế.

Sau 30 phút tấn công, ta tiêu diệt cứ điểm và khu hành chính Tuý Loan.

* Ý nghĩa: To lớn làm rung chuyển một khu vực rộng lớn Tây Hòa Vang.

- Hàng trăm ngụy quân, ngụy quyền bỏ nhiệm sở và đào ngũ.

- Nhân dân các vùng trắng lần lược trở về quê củ.

* Công tác phản gián – chặn vận.

- Một tiểu đội Lê Đình Trưng – chặn vận Phước Tường

- Giải quyết thương binh liệt sĩ.

- Ba con trâu kéo pháo đến Khương Mỹ, tháo pháo dân vác về hậu cứ.

- Thu rất nhiều vũ khí, quân trang, quân dụng.

* Đặc điểm: Chuẩn bị chiến trường chu đáo.

- Giữ bí mật tốt nhất.

- Dân tham gia đông nhất.

- Lấy được khẩu pháo 94 đầu tiên Liên khu 5.

- Tổn thất thấp nhất 6 đồng chí hy sinh, 15 thương binh.

- Địch vận tốt nhất, 1B Partidan do Đặng Công Hiệp chỉ huy ra hàng về sau là B trưởng của Quân đội ta tập kết ra Bắc.

-Tham gia trận đánh có các đồng chí Đặng Văn Diệm, Lê Doãn Luân, Lê Quang Trung, Lê Đình Phương, Châu Quang Bút, Đặng xuân Túc.(những cán bộ chủ chốt của Đại đội)

- Chiến sĩ Hòa Phong tham gia trận đánh Châu Quang Huấn, Nguyễn Văn Huynh, Châu Quang Quận, Trần Thận, Đặc biệt Dương Cường - B trưởng, Nguyễn Văn Lâm - A trưởng.

* So sánh lực lượng trong chiến đấu địch mạnh hơn ta nhưng vì sao ta thắng? (2C Âu Phi, 2B ngụy) lòng dân “Dễ trăm lần không dân cũng chịu - khó vạn lần dân liệu cũng xong”

Người lược kể: Đại Tá Dương Tuấn Kiệt