TRẬN ĐÁNH TRONG SƯƠNG MÙ PÚ TRẠNG

Đầu đông năm 1952, sương mù phủ kín những dãy núi quanh vùng Khu di tích Căng và Đồn Nghĩa Lộ. Ban đêm, cả thung lũng Mường Lò chìm trong cái lạnh buốt và im lặng đến nghẹt thở. Nhưng phía sau màn sương ấy, bộ đội ta đang âm thầm chuẩn bị cho một trận đánh quan trọng vào cứ điểm Pú Trạng — vị trí phòng thủ mạnh của quân Pháp nằm trên quả đồi cao phía đông thị xã.

Địch xây ở đó nhiều lô cốt bê tông, hàng rào thép gai và ụ súng máy dày đặc. Từ trên cao, chúng kiểm soát toàn bộ con đường tiếp tế của quân ta.

Đơn vị được giao nhiệm vụ đánh mở cửa là đại đội trinh sát do anh Lê Văn Cường chỉ huy.

Cường quê ở Hải Dương, nhập ngũ từ những ngày đầu kháng chiến. Đồng đội gọi anh là “Cường mắt cú” vì khả năng quan sát rất giỏi trong đêm tối. Nhưng ít ai biết anh từng là thầy giáo làng trước khi cầm súng.

Chiều trước trận đánh, Cường tranh thủ ngồi viết vài dòng cuối vào cuốn sổ nhỏ:
“Nếu mai không trở về, chỉ mong đất nước sớm hòa bình để trẻ con được đến lớp.”

Rồi anh gấp cuốn sổ lại, bỏ vào túi áo ngực.

Đêm xuống.

Sương mù dày đặc đến mức người đi trước chỉ cách vài mét đã không nhìn rõ mặt. Đại đội lặng lẽ bò lên sườn đồi Pú Trạng.

Từng người dùng kìm cắt hàng rào thép gai trong im lặng tuyệt đối.

Bất ngờ…

“MẸP!”

Một tiếng động khẽ vang lên khi đoạn dây thép bật mạnh vào cọc sắt.

Chỉ vài giây sau, pháo sáng địch bắn vọt lên trời.

Cả ngọn đồi sáng trắng.

“ĐỊCH PHÁT HIỆN!”

Tiếng đại liên từ lô cốt lập tức gầm lên dữ dội. Đạn xé nát những bụi cỏ trước mặt quân ta.

Một chiến sĩ trẻ trúng đạn ngã xuống giữa bãi trống. Tiểu đội phía sau bị ghìm chặt, không thể tiến lên.

Nếu mũi mở cửa bị chặn lại, toàn bộ kế hoạch tấn công sẽ thất bại.

Cường nhìn nhanh địa hình rồi quyết định:
— “Tổ hai vòng phải theo tôi!”

Anh dẫn năm chiến sĩ men theo mép hào dưới làn đạn để áp sát ổ súng chính.

Khoảng cách càng lúc càng gần.

Đạn bắn tóe đất quanh người.

Một chiến sĩ đi cạnh Cường bị thương ở vai nhưng vẫn nghiến răng bò tiếp.

Chỉ còn chưa đầy mười mét.

Cường rút chốt lựu đạn, quay sang anh em:
— “Nếu tôi ngã xuống… vẫn phải đánh tiếp!”

Rồi anh bật dậy lao thẳng về phía lô cốt.

“ẦM!!!”

Tiếng nổ rung chuyển cả sườn đồi.

Ổ đại liên câm bặt.

Ngay lập tức, bộ đội đồng loạt xung phong. Tiếng hô vang dội giữa màn sương:
— “Xung phong! Chiếm đồi!”

Cuộc giáp lá cà diễn ra dữ dội suốt gần một giờ đồng hồ.

Đến gần sáng, lá cờ đỏ sao vàng đã tung bay trên đỉnh Pú Trạng.

Cứ điểm mạnh nhất phía đông Nghĩa Lộ bị tiêu diệt.

Nhưng khi đồng đội đi tìm Cường, họ chỉ thấy anh nằm tựa bên bờ hào, tay vẫn nắm chặt cuốn sổ nhỏ đã thấm máu.

Trang cuối cùng còn dang dở một dòng chưa viết hết:
“…mai này hòa bình…”

Sau chiến thắng, người dân Mường Lò đã chôn cất anh cùng những chiến sĩ hy sinh trên sườn đồi nhìn xuống cánh đồng lúa.

Nhiều năm sau, một người học trò cũ của Cường tìm lên nơi ấy. Ông đứng lặng rất lâu trước ngôi mộ đơn sơ rồi nghẹn ngào nói:
— “Thầy chưa kịp trở về lớp học… nhưng thầy đã đổi cả tuổi trẻ để chúng tôi có ngày hôm nay.”

Giữa những buổi sớm mùa đông, khi sương mù còn phủ kín Pú Trạng, người dân Nghĩa Lộ vẫn kể cho con cháu nghe về trận đánh năm xưa — nơi có những người lính đã ngã xuống giữa màn sương để giữ lấy bình minh cho Tổ quốc.