Trận đánh trước cửa ngõ Sài Gòn

Sau khi cùng các đơn vị bạn giải phóng Thừa Thiên-Huế, Đà Nẵng, Phan Rang, Trung đoàn 101, Sư đoàn 325 (Quân đoàn 2) chúng tôi tiếp tục cùng binh đoàn ngày đêm hành quân bằng cơ giới tiến về giải phóng Sài Gòn. Ngày 23/4/1975, các cánh quân của binh đoàn đã tiến sát đông bắc Sài Gòn và tập kết trong các cánh rừng cao su, làm công tác chuẩn bị, bước vào Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử. Lúc này, cấp trên giao nhiệm vụ cho Trung đoàn 101 đánh chiếm quận lỵ Long Thành (tỉnh Đồng Nai), mở đường cho cánh quân phía đông tiến về giải phóng Sài Gòn.

17 giờ 15 phút (giờ G) ngày 26/4/1975, sau khi pháo binh ta bắn hàng trăm quả đạn vào quận lỵ Long Thành, các đơn vị trong trung đoàn cùng với xe tăng tiến thẳng vào chi khu quận lỵ. Đi đầu là Tiểu đoàn 1 cùng với 5 xe tăng T54, cắm cờ giải phóng thẳng tiến theo con đường đất đỏ từ rừng cao su vào chi khu quận lỵ Long Thành. Trước sức áp đảo của bộ binh, xe tăng và pháo binh ta, quân địch ở quận lỵ Long Thành bị động, bỏ chạy tán loạn, một số co cụm lại hai bên đường chống cự yếu ớt.Sáu giờ tối, mũi thọc sâu của Tiểu đoàn 1 đã vào đến trung tâm quận lỵ. Sau một thời gian co cụm, lúc này, địch bắt đầu chống trả quyết liệt, trận chiến trở nên gay go, ác liệt hơn, pháo binh địch bắn tới tấp vào hướng tiến của quân ta. Máy bay trực thăng bắn đạn rốc két và 20 ly, máy bay phản lực F5 ném bom vào đội hình của đơn vị. Nhưng với sự yểm trợ của xe tăng, các chiến sĩ ta vẫn bình tĩnh lợi dụng địa hình địa vật xông lên tiêu diệt các ổ đề kháng của địch.Trời tối dần, lợi dụng lúc màn đêm buông xuống, tàn binh địch ở các ngõ hẻm, các thôn, xóm hai bên đường bắt đầu nống ra chống cự quyết liệt. Tiểu đoàn trưởng Nguyễn Ánh Dương không nao núng. Anh lập tức ra lệnh cho các đại đội chia làm nhiều mũi, nhiều hướng tiếp tục lùng sục, truy quét tàn binh địch. Sau đó, tiểu đoàn hình thành hai mũi phát triển xuống hướng đi Vũng Tàu và thẳng lên hướng xa lộ Biên Hòa.

Đến trước cổng nhà thờ, địch ở trong bắn ra như mưa. Nguyễn Ánh Dương vừa quay lại nói với chiến sĩ thông tin truyền mệnh lệnh cho các đại đội xong, thì một loạt đạn AR15 đỏ lừ từ cổng nhà thờ bắn ra bay về phía anh. Anh lảo đảo ngã xuống, chiến sĩ trinh sát Nguyễn Văn Ảnh đã nhanh chóng lia trọn 1 băng đạn AK về phía đó. Mấy tên địch đền tội tại chỗ. Tiếng súng im bặt. Lúc này, Chính trị viên tiểu đoàn Trần Mạnh Thao (quê Tuyên Hóa) cũng vừa tới nơi, anh bế thốc Nguyễn Ánh Dương dậy. Quả tim nhiệt tình sôi sục, ý chí chiến đấu của Tiểu đoàn trưởng Nguyễn Ánh Dương đã ngừng đập. Lúc đó là 23 giờ ngày 26/4/1975.