Trận đánh và ký ức ở Sân bay Đà Nẵng

Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trần Kim Hùng – nguyên Chính trị viên Đại đội 1 Đặc công Đà Nẵng – đến nay vẫn còn nhớ rõ trận đánh vào Sân bay Đà Nẵng cách đây hơn 44 năm. Đây là trận đánh gây chấn động, khiến quân Mỹ hoang mang trong giai đoạn đầu triển khai chiến lược “chiến tranh cục bộ” thuộc Chiến tranh Việt Nam.

Ngay sau khi đổ quân vào Đà Nẵng, Mỹ nhanh chóng xây dựng sân bay quân sự nhằm hỗ trợ các cuộc càn quét và tấn công vào vùng giải phóng. Từ đây, máy bay liên tục xuất kích, ném bom xuống nhiều nơi, gây tổn thất nặng nề cho nhân dân. Một trong những sự kiện đau thương là ngày 16/3/1965, khi 45 học sinh ở thôn Mân Quang bị sát hại.

Sân bay Đà Nẵng lúc bấy giờ được bảo vệ cực kỳ nghiêm ngặt, với khoảng 200 máy bay và hơn 800 lính thuộc Sư đoàn Không quân Mỹ canh gác nhiều lớp. Ngoài ra, máy bay trinh sát thường xuyên tuần tra nhằm phát hiện mọi dấu hiệu từ phía ta.

Đầu năm 1965, Đại đội 1 do đồng chí Phạm Duy Đài làm Đại đội trưởng và Trần Kim Hùng làm Chính trị viên được giao nhiệm vụ đánh vào sân bay. Đơn vị tiến hành trinh sát kỹ lưỡng, xây dựng cơ sở nội tuyến để nắm tình hình. Đặc biệt, gia đình chị Nguyễn Thị Kỳ – sống gần hàng rào sân bay – đã đào hầm bí mật, che giấu tổ trinh sát trong nhiều tuần. Nhờ đó, ta có được sơ đồ chi tiết khu vực sân bay, làm cơ sở xây dựng phương án tác chiến.

Sau đó, đơn vị tổ chức luyện tập hơn 3 tháng tại căn cứ Sơn Gà (Quảng Nam), với nhiều tình huống giả định nhằm nâng cao khả năng xử lý cho cán bộ, chiến sĩ.

Tối 22/6/1965, đơn vị bắt đầu hành quân về hướng Đà Nẵng. Ban ngày ẩn náu, ban đêm di chuyển bí mật, vượt qua nhiều đồn bốt của địch. Sau 7 đêm liên tục, đến ngày 28/6, đơn vị vẫn còn ở ngoài đồng trống khi trời sáng, nên phải tạm trú tại làng Trung Hòa với sự giúp đỡ của nhân dân.

Đến tối 29/6, đơn vị vượt sông Vĩnh Điện, tiếp tục băng qua sông Cẩm Lệ, tiến về khu vực mục tiêu. Đúng 0 giờ 28 phút ngày 30/6/1965, các mũi tấn công đồng loạt nổ súng. Tiếng nổ vang lên ngay trong trung tâm sân bay khiến địch hoảng loạn. Các chiến sĩ nhanh chóng tiêu diệt mục tiêu bằng nhiều loại vũ khí như AK, lựu đạn, cối, ĐKZ.

Chỉ sau khoảng 10 phút, địch mới kịp phản ứng và chống trả quyết liệt bằng hỏa lực mạnh từ các vọng gác. Tuy nhiên, ta lập tức dùng hỏa lực chế áp, phá hủy các vị trí trọng yếu. Nhiều pháo thủ đã linh hoạt dùng chính cơ thể làm giá súng để kịp thời tiêu diệt mục tiêu. Lửa cháy dữ dội bao trùm các máy bay Mỹ trong sân bay.

Sau hơn 20 phút chiến đấu, khi mục tiêu đã hoàn thành, đơn vị nhanh chóng rút lui. Địch lập tức điều quân, xe tăng ra chặn đường rút tại khu vực Đò Xu. Hai tổ chốt chặn của ta đã chiến đấu quyết liệt, bắn cháy một xe M113 và đẩy lùi nhiều đợt phản công.

Trong khi đó, lực lượng du kích và người dân địa phương đã chuẩn bị sẵn phương tiện để đưa bộ đội vượt sông an toàn. Những chiến sĩ bị thương được nhân dân che giấu, chăm sóc. Toàn đơn vị sau đó rút về căn cứ an toàn, mặc dù địch tổ chức truy lùng gắt gao trong nhiều ngày.

Kết quả, trận đánh đêm 29/6/1965 đã phá hủy 59 máy bay, 48 xe quân sự và tiêu diệt 271 lính Mỹ. Ngay hôm sau, BBC đã đưa tin về tổn thất nặng nề này của quân đội Mỹ tại Đà Nẵng.