“Trận đấu cuối cùng của Anh hùng Nguyễn Trung Trực ở Phú Quốc” (1)

CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA

“Trận đấu cuối cùng của Anh hùng Nguyễn Trung Trực ở Phú Quốc”

(Hình ảnh đền thờ “Nguyễn Trung Trực” tại Gành Dầu)

Trận chiến cuối cùng của Nguyễn Trung Trực

Anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực (1839 -1868), thủ lĩnh phong trào chống Pháp nửa cuối thế kỷ 19 ở nam Bộ, lúc lâm nguy cũng đã phải chạy ra đảo Phú Quốc.

Rạng sáng ngày 16/6/1868, nghĩa quân Nguyễn Trung Trực bất ngờ đánh úp đồn Kiên Giang (nay là khu vực UBND tỉnh Kiên Giang đóng), tiêu diệt 5 viên sỹ quan Pháp, 67 lính, thu nhiều súng đạn. Tuy nhiên sau chiến thắng này, vài ngày sau Bộ chỉ huy Pháp ở Mỹ Tho điều động lực lượng phản công. Do quân địch quá mạnh, Nguyễn Trung Trực phải rút về Hòn Chông (Kiên Lương) rồi vượt biển ra đảo Phú Quốc, đóng quân tại vùng rừng ở xã Cửa Cạn.

Đến tháng 9/1868, Pháp tiếp tục điều động lực lượng hùng hậu ra đảo Phú Quốc truy đuổi nghĩa quân Nguyễn Trung Trực. Nghĩa quân đã chống cự lại quyết liệt hàng tháng trời ròng rã trên đảo. Sau khi bắt được Nguyễn Trung Trực, ngày 27/10/1868, nhà cầm quyền Pháp đã đưa ông ra hành hình tại chợ Rạch Giá. Trước khi hi sinh, ông còn làm thơ và khẳng khái tuyên bố: “Bao giờ Tây nhổ hết cỏ nước Nam, thì mới hết người Nam đánh Tây”

Sau khi Nguyễn Trung Trực hi sinh, đình thờ vị anh hùng dân tộc khí phách hiên ngang này mọc lên ở hầu khắp các tỉnh miền Tây. Tại đình thờ ở vùng rừng thuộc ấp 2, xã Cửa Cạn (Phú Quốc), người dân còn xây một ngôi nhà dài để lưu giữ chiếc ghe chiến đấu của nghĩa quân Nguyễn Trung Trực. Những hiện vật của nghĩa quân cũng được bảo tàng Cội Nguồn trên đảo Phú Quốc trưng bày ở những vị trí trang trọng.

Ở gần cửa sông Cửa Cạn là ngôi mộ Bà Tướng Lớn – vợ của Thần tướng Nguyễn Trung Trực cũng được người dân tôn tạo, trông coi ngày đêm. Dân trên đảo Phú Quốc hiện còn lưu truyền câu chuyện rằng: Vợ Nguyễn Trung Trực sinh con nhưng thiếu sữa cho con bú. Biết được việc này, quân Pháp ra lệnh hễ ai cho con của Nguyễn Trung Trực bú thì sẽ tru di ba đời. Dân làng ở Cửa Cạn lo sợ đã không dám cho sữa. Đi xin sữa cả làng không ai cho, người vợ của Nguyễn Trung Trực lên thuyền vượt biển vào đất liền để cứu con, nhưng ghe bị mắc cạn và hai mẹ con đã qua đời. Địa danh Cửa Cạn ra đời từ đó.

Sau khi Bà Tướng Lớn qua đời thì tại xã Cửa Cạn, hễ ai sinh con ra cũng không thể nuôi được. Người dân đồn rằng Bà Tướng Lớn hận người đời nên ai sinh con ra là bà bắt đi. Người dân Cửa Cạn muốn nuôi được con thì phải đi nơi khác sinh, hết thời kỳ cho bú mới dám đưa về nhà. Mộ Bà Tướng Lớn được tìm thấy ngày 27/4/1963, ở vùng Đồng Bà, ấp 3, xã Cửa Cạn. Hàng năm vào các ngày 18 và 19/8 âm lịch người dân tổ chức lễ giỗ cúng bà

(Tượng thờ anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực tại ấp 2, xã Cửa Cạn)

Đền thơ Bà Tướng Lớn tại xã Cửa Cạn.