Trận Đấu "Một Chọi Mười" Bi Tráng

Trong dòng chảy lịch sử chống Mỹ cứu nước, có những chiến công đã vượt qua giới hạn của lòng quả cảm thông thường để trở thành huyền thoại. Trận đánh sáng ngày 24 tháng 4 năm 1972 của kíp xe tăng T59 mang số hiệu 377 tại chiến trường Đăk Tô – Tân Cảnh (Kon Tum) là một biểu tượng như thế. Giữa làn đạn pháo dày đặc, một chiếc xe tăng đơn độc đã đối đầu trực diện với lực lượng vượt trội gấp 10 lần, viết nên một khúc tráng ca bất tử cho Binh chủng Tăng - Thiết giáp Quân đội nhân dân Việt Nam.

Trận Đấu "Một Chọi Mười" Bi Tráng

Rạng sáng ngày 24/4/1972, Chiến dịch Đắc Tô – Tân Cảnh bước vào giai đoạn then chốt. Sau khi phối hợp cùng bộ binh đập tan tuyến phòng ngự Tân Cảnh, xe tăng 377 thuộc Trung đội 3, Đại đội 7, Tiểu đoàn 297 (Lữ đoàn Tăng - Thiết giáp 273) nhận lệnh vọt lên mở đường tiến đánh căn cứ Đăk Tô 2.

Do địa hình rừng núi hiểm trở và sự ngăn chặn ác liệt từ hỏa lực không quân địch, hai xe tăng đi cùng trong đội hình không kịp cơ động theo sát. Xe 377 đơn độc xông thẳng vào sào huyệt đối phương. Phát hiện chỉ có duy nhất một chiếc xe tăng của ta tiến vào, chỉ huy căn cứ Đăk Tô 2 đã điều động 10 chiếc xe tăng M41 chia làm hai mũi khép chặt vòng vây, quyết tâm tiêu diệt xe 377.

Đối mặt với tình thế nguy cấp "một chọi mười", kíp xe 377 không chọn giải pháp lùi bước. Dưới sự chỉ huy linh hoạt, chiếc T59 vừa cơ động tránh đạn, vừa liên tục nhả pháo chính xác vào từng mục tiêu:

- Với kỹ thuật tác chiến điêu luyện, kíp xe đã bắn cháy liên tiếp 7 xe tăng M41 của quân địch trong thời gian ngắn.

- Đây được ghi nhận là hiệu suất chiến đấu cao nhất của một xe tăng đơn lẻ trong lịch sử Binh chủng Tăng - Thiết giáp Việt Nam.

Trận chiến chỉ dừng lại khi xe 377 bị hỏa lực địch từ hướng khác bắn trúng. Ngọn lửa bùng lên dữ dội, bốn chiến sĩ trên xe đã chiến đấu đến hơi thở cuối cùng và anh dũng hy sinh. Sự kiên cường của các anh đã làm hoảng loạn tinh thần quân địch, giáng đòn chí mạng vào lực lượng tăng - thiết giáp đối phương, tạo thời cơ vàng cho các đơn vị bộ binh thừa thắng xông lên làm chủ hoàn toàn căn cứ Đăk Tô 2.

Những Người Con Anh Hùng Và Di Vật Nghẹn Lòng

Chiến công lừng lẫy ấy được viết bằng máu và lòng quả cảm của bốn người con ưu tú:

1. Thiếu úy Nguyễn Nhân Triển – Trung đội trưởng, Trưởng xe

2. Hạ sĩ Cao Trần Vịnh – Lái xe

3. Hạ sĩ Nguyễn Đắc Lượng – Pháo thủ số 1

4. Hạ sĩ Hoàng Văn Ái – Pháo thủ số 2

Trong số những kỷ vật chiến trường còn lưu giữ, nắm cơm cháy thành than của kíp xe 377 là di vật để lại nhiều xúc động nhất. Liên tục tác chiến từ Tân Cảnh sang Đăk Tô 2 suốt đêm đến sáng, các anh chưa kịp ăn bữa cơm do anh nuôi chuẩn bị. Khi đồng đội tiếp cận được chiếc xe 377 trúng đạn giữa xác xe tăng địch, bên cạnh hài cốt của các anh là nắm cơm đã bị sức nóng của ngọn lửa hóa thành than đen. Kỷ vật thiêng liêng ấy hiện được trân trọng lưu giữ tại Bảo tàng Lực lượng Tăng - Thiết giáp ở Hà Nội, như một lời nhắc nhở về sự khốc liệt của chiến tranh và tinh thần hy sinh quên mình của người lính.

Di Sản Và Giá Trị Lịch Sử

Sự hy sinh anh dũng và chiến công phi thường của kíp xe 377 đã được Đảng, Nhà nước và Nhân dân tôn vinh xứng đáng:

- Danh hiệu Anh hùng LLVTND: Ngày 9 tháng 1 năm 2009, Chủ tịch nước đã quyết định truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân cho kíp xe tăng 377.

- Bảo vật Quốc gia: Tháng 1 năm 2023, chiếc xe tăng T59 số hiệu 377 chính thức được Thủ tướng Chính phủ công nhận là Bảo vật Quốc gia.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, chiếc xe tăng 377 với những vết lõm và lỗ đạn xuyên qua tháp pháo vẫn đứng đó — nơi khuôn viên Tượng đài Chiến thắng Đăk Tô – Tân Cảnh (huyện Đắk Tô, tỉnh Kon Tum). Tấm thép kiên cường ấy không chỉ là bằng chứng lịch sử về một trận đánh bi tráng, mà còn là ngọn lửa thần kỳ về ý chí sắt đá, lòng yêu nước và tinh thần quyết chiến quyết thắng của Quân đội nhân dân Việt Nam.