Trận đầu tiên phải thắng

Ngày 28/1/1941, lãnh đạo Nguyễn Ái Quốc vượt qua vòng 108 trở về Tổ quốc. Đại tướng Võ Nguyên Giáp về sau đó ít ngày.
Sau một thời gian dài trực tiếp tham gia xây dựng cơ sở hạ tầng, mở lớp huấn luyện quân sự cho Việt Minh ở Cao Bằng, chỉ huy mở đường Nam Tiến đánh thông tin về miền xuôi,… anh được gọi trở lại Pắc Bó làm việc cùng Bác. Nhiều đêm Bác cháu ngồi bên bếp lửa, bàn bạc đến khuya. Điều lo lắng nhiều nhất của mọi người khi ấy, là bắt đầu như thế nào? Đại tướng Võ Nguyên Giáp không bao giờ quên lời dạy của Bác: “Chúng ta sẽ dựa vào sức mình là chính. Mọi việc đều làm nhân dân mà nên. Người trước súng sau, có nhân dân là có tất cả”.

Cuối năm 1944, Bác Hồ nói với mọi người: “Việc quân sự thì giao cho chú Văn” và tin tưởng giao giải cho Võ Nguyên Giáp chọn liều 34 cán bộ, chiến sĩ thành lập “Đội Việt Nam Tuyên truyền phóng quân”. Bác dự báo về sự mạnh mẽ của quân đội ta sau này: “Tuy nhiên lúc đầu quy mô của nó còn nhỏ, nhưng tiền đồ của nó rất vẻ vang. Nó là khởi điểm của giải phóng quân, nó có thể đi suốt từ nam chí bắc, khắp đất nước Việt Nam”. Với hai chiến thắng liên tiếp là quân sử dụng thống lĩnh Phai Khắt và Nà Nà, các chiến sĩ giải phóng quân đã thực hiện sắc nhiệm vụ Bác giao: “Trong vòng một tháng phải có hoạt động. Trận đầu nhất định phải thắng lợi”. (3)

Giữa năm 1945, cuộc chiến tranh Thái Bình Dương phát triển ngày càng thuận lợi cho phe Đồng minh, phát-xít Nhật ngày càng lụn thắng. Cao kháng Nhật trong nước và không khí khởi nghĩa dâng cao. Từ tháng 7, Bác và T.Ư Đảng đã quyết định tổ chức Đại hội nghị toàn quốc của Đảng và Quốc dân Đại hội biểu. Bác chuẩn bị sẵn sàng cho cuộc họp quan trọng này. Đại tướng Võ Nguyên Giáp kể: "Giữa lúc công việc siêu bộ như thế, Bác bách bị mỏi. Đã vài ngày liền Bác sốt nóng. Song Bác vẫn độc làm việc. Đêm ấy, tôi nghỉ lại với Bác trên cái lán ở giữa rừng. Lúc nào đó Bác, Chỉ kể chuyện tình hình...". (4)

13 giờ chiều ngày 28/5/1948, Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng các vị trí trong Hội đồng Chính phủ phủ dự lễ thụ phong quân hàm cho đồng chí Võ Nguyên Giáp. Trước bàn thờ Tổ quốc và trong không khí uy nghi, trầm lắng, Bác Hồ trực tiếp đọc Sắc lệnh và tự tay trao quyết định cho Đại tướng. Người nói: “Nhân danh Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, trao chú chức vụ Đại tướng, để chú điều khiển binh sĩ làm tròn sứ mạng mà quốc dân phó thác cho”.

Sau này, khi sự kiện phong tướng được công bố trên Đài Tiếng nói Việt Nam, một phóng viên nước ngoài đã xin gặp, điện Chủ tịch Hồ Chí Minh. Người phóng viên đã hỏi đại ý: Vì sao cùng một lúc phong nhiều tướng, tá như vậy và việc cấp dựa trên tiêu chuẩn nào? Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trả lời giản dị và hóm hỉnh theo phong cách riêng của Người: “Đánh thắng đại tá phong đại tá, đánh thắng thiếu tướng phong thiếu tướng, đánh thắng tướng phong trung tướng, đánh thắng đại tướng phong đại tướng”.

Thực tế là, chúng ta không thể dựa vào tiêu chuẩn về số lượng quân chính quy hay tổ chức các chủng tộc quân đội theo “tiêu chuẩn” quân đội các nước tư bản. Cơ sở phong tướng cao nhất chính là niềm tin của Bác vào những người chỉ huy xuất sắc của một đội quân quyết chiến và quyết thắng, trung thành tuyệt đối đối với Đảng và nhân dân, những người mà Bác căn nhịn sau đó ba tháng, tại Hội nghị Quân sự toàn quốc lần thứ V: “Trong quân đội, nhiệm vụ của người tướng là phải: trí, Bát, nhân, tín, liêm, trung”. (5)