TRẦN ĐÌNH HÙNG – LẤY VAI LÀM GIÁ PHÁO, GIỮ LỬA CHIẾN THẮNG ĐIỆN BIÊN
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trần Đình Hùng (1928–2023) là Trung đội trưởng pháo binh thuộc Trung đoàn 36, Đại đoàn 308, trực tiếp tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ. Trong trận đánh vị trí 311B, khi chân súng ĐKZ bị hỏng, ông đã dùng vải bạt lót nòng, vác súng lên vai và lấy chính thân mình làm giá súng để đồng đội tiếp tục ngắm bắn. Dù bị thương ở tay, ông vẫn kiên quyết bám trận địa, tiếp tục chiến đấu. Ngày 7/5/1956, Trần Đình Hùng được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tấm gương của ông mãi là biểu tượng sáng ngời của lòng dũng cảm, sự sáng tạo và tinh thần quyết chiến, quyết thắng của người lính Điện Biên.

Trong chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954, có những hình ảnh đã vượt khỏi khuôn khổ của một trận đánh để trở thành biểu tượng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng. Đó là những người lính sẵn sàng lấy thân mình làm điểm tựa cho đồng đội tiếp tục chiến đấu, coi nhiệm vụ lớn hơn cả đau đớn và hiểm nguy. Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trần Đình Hùng là một trong những người như thế. Giữa chiến trường Điện Biên, khi chân súng ĐKZ bị hỏng, ông đã dùng chính vai mình làm giá súng để đồng đội tiếp tục khai hỏa, góp phần giữ vững trận địa và tiêu diệt quân địch.
Trần Đình Hùng sinh năm 1928 tại xã Cảnh Thụy, huyện Yên Dũng, tỉnh Hà Bắc, nay thuộc phường Cảnh Thụy, tỉnh Bắc Ninh. Lớn lên trong những năm đất nước còn chìm trong chiến tranh, người thanh niên ấy sớm lựa chọn con đường cầm súng bảo vệ Tổ quốc.
Tháng 7 năm 1950, Trần Đình Hùng nhập ngũ, được biên chế vào Trung đội pháo binh ĐKZ thuộc Trung đoàn 36, Đại đoàn 308. Trong những năm chiến đấu tại Bắc Bộ, ông thường đảm nhiệm vị trí pháo thủ số 1 – vị trí đòi hỏi sự bình tĩnh, chính xác và bản lĩnh rất cao.
Qua từng trận đánh, Trần Đình Hùng ngày càng trưởng thành, không chỉ về kỹ thuật sử dụng vũ khí mà còn về kinh nghiệm chiến đấu và khả năng chỉ huy.
Đến năm 1954, khi Chiến dịch Điện Biên Phủ bước vào giai đoạn quyết định, ông giữ cương vị Trung đội trưởng Trung đội pháo binh và cùng đơn vị tham gia chiến đấu tại một trong những khu vực ác liệt của chiến trường.
Giữ vững đồi 106
Tại Điện Biên Phủ, đơn vị của Trần Đình Hùng được giao nhiệm vụ tham gia phòng ngự đồi 106.
Đây là khu vực quan trọng, nơi các lực lượng của ta và quân Pháp liên tục giằng co quyết liệt. Trong điều kiện địa hình phức tạp và hỏa lực đối phương dày đặc, những khẩu ĐKZ trở thành một trong những vũ khí quan trọng để chế áp hỏa điểm và tiêu diệt sinh lực địch.
Dưới sự chỉ huy của Trần Đình Hùng, khẩu đội đã chiến đấu hiệu quả, tiêu diệt nhiều quân Pháp và phá hủy một khẩu cối 81mm.
Mỗi phát bắn của ĐKZ đều đòi hỏi sự phối hợp chính xác giữa các pháo thủ. Người ngắm phải xác định mục tiêu nhanh, người nạp đạn phải bảo đảm tốc độ, còn cả khẩu đội phải giữ được sự bình tĩnh giữa tiếng pháo, tiếng súng và bom đạn dội xuống trận địa.
Trong hoàn cảnh ấy, Trần Đình Hùng luôn là người giữ vững tinh thần cho đồng đội.
Khi chân súng bị hỏng
Một trong những khoảnh khắc đặc biệt nhất trong cuộc đời chiến đấu của Trần Đình Hùng diễn ra khi đơn vị tiến công vị trí 311B.
Giữa trận đánh, chân súng ĐKZ bất ngờ bị hỏng.
Nếu không khắc phục được, khẩu súng sẽ không thể tiếp tục khai hỏa.
Trong chiến đấu, chỉ một phút hỏa lực bị gián đoạn cũng có thể khiến đối phương phản kích hoặc làm bộ binh phía trước mất đi sự chi viện cần thiết.
Không có thời gian để sửa chữa.
Không có giá súng dự phòng.
Trần Đình Hùng lập tức nghĩ ra một cách xử lý táo bạo.
Ông lấy vải bạt lót vào nòng súng, rồi đưa khẩu ĐKZ lên vai mình.
Sau đó, ông nằm lên bờ hào, giữ chặt khẩu súng để đồng đội tiếp tục ngắm bắn.
Trong khoảnh khắc ấy, thân người chiến sĩ trở thành giá súng.
Mỗi lần ĐKZ khai hỏa, sức giật và sức ép đều dồn trực tiếp lên vai ông.
Nhưng Trần Đình Hùng vẫn giữ nguyên tư thế.
Ông hiểu rằng phía trước, đồng đội đang cần hỏa lực.
Và nếu khẩu súng ngừng bắn, cả đội hình có thể gặp nguy hiểm.
Bởi vậy, người Trung đội trưởng đã chọn cách chịu đựng đau đớn để giữ cho khẩu súng tiếp tục chiến đấu.
Đó là một hành động vừa sáng tạo, vừa thể hiện tinh thần quyết chiến đặc biệt của người lính Điện Biên.
Bị thương vẫn tiếp tục chiến đấu
Trong chiến dịch, Trần Đình Hùng còn bị thương ở tay.
Nhưng vết thương không khiến ông rời khỏi trận địa.
Ông tiếp tục cùng đồng đội chiến đấu, chỉ huy khẩu đội thực hiện nhiệm vụ cho đến khi hoàn thành.
Tinh thần ấy không phải là sự liều lĩnh nhất thời, mà là kết quả của nhiều năm rèn luyện trong quân ngũ. Từ một pháo thủ số 1 đến người Trung đội trưởng, Trần Đình Hùng luôn giữ một nguyên tắc rất rõ ràng: khi trận đánh chưa kết thúc, nhiệm vụ chưa hoàn thành thì người chiến sĩ chưa được phép lùi bước.
Chính ý chí ấy đã giúp ông và đồng đội vượt qua những ngày tháng khốc liệt nhất của Chiến dịch Điện Biên Phủ.
Ngày 7/5/1954, sau 56 ngày đêm chiến đấu liên tục, quân ta làm chủ toàn bộ tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ.
Chiến thắng ấy được tạo nên từ hàng vạn chiến công lớn nhỏ.
Có những chiến công được ghi bằng những mũi tiến công xuyên phá.
Có những chiến công được làm nên từ những người lính kéo pháo vượt núi.
Và cũng có những chiến công được tạo nên bởi một người Trung đội trưởng lặng lẽ nằm trên bờ hào, dùng chính vai mình làm giá cho khẩu ĐKZ tiếp tục bắn.
Một hiện vật – một câu chuyện bất tử
Khẩu ĐKZ mà Trần Đình Hùng từng sử dụng trong chiến dịch hiện được lưu giữ, trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam.
Đó không chỉ là một hiện vật quân sự.
Nó còn là chứng tích của một thời kỳ chiến đấu đặc biệt, nơi con người đã vượt lên trên những giới hạn bình thường để hoàn thành nhiệm vụ.
Mỗi khi nhìn khẩu súng ấy, người ta không chỉ nhìn thấy thép và kim loại.
Người ta còn thấy hình ảnh người chiến sĩ nằm trên bờ hào, dùng vai mình thay chân súng.
Thấy một bàn tay bị thương nhưng vẫn tiếp tục chiến đấu.
Thấy tinh thần của những người lính đã góp phần làm nên Điện Biên Phủ.
Với những thành tích xuất sắc trong chiến đấu, ngày 7/5/1956, Trần Đình Hùng được Nhà nước tặng Huân chương Quân công hạng Ba và phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Sau này, ông tiếp tục phục vụ trong quân đội và từng giữ cương vị Tham mưu trưởng Đoàn 157.
Ông qua đời ngày 27/4/2023, khép lại một cuộc đời gần một thế kỷ gắn với lịch sử quân đội và đất nước.
Nhưng hình ảnh của người chiến sĩ Điện Biên năm xưa vẫn còn mãi.
Trần Đình Hùng đã dùng chính vai mình làm giá súng, để khẩu ĐKZ tiếp tục khai hỏa. Và từ khoảnh khắc ấy, ông cũng trở thành một “điểm tựa” tinh thần cho các thế hệ sau – một biểu tượng về lòng dũng cảm, sự sáng tạo và tinh thần đặt nhiệm vụ của Tổ quốc lên trên chính bản thân mình.
Giữa bản hùng ca Điện Biên Phủ, câu chuyện về Trần Đình Hùng là một khúc tráng ca đặc biệt: không ồn ào, nhưng mạnh mẽ; không dài, nhưng đủ để khắc sâu vào ký ức.
Một bờ vai đã chịu sức nặng của khẩu súng. Một người lính đã chịu đựng đau đớn để giữ hỏa lực. Và từ chính bờ vai ấy, tinh thần Điện Biên – tinh thần “quyết chiến, quyết thắng” – tiếp tục vang vọng đến hôm nay


