Trần Độ – Trung tướng, nhà văn hóa gắn đời mình với súng và bút trong hai cuộc kháng chiến
Trần Độ, tên thật Tạ Ngọc Phách, trải qua nhiều năm hoạt động cách mạng, bị địch bắt giam rồi vượt ngục để tiếp tục chiến đấu. Ông đảm nhiệm nhiều trọng trách trong quân đội và lĩnh vực văn hóa văn nghệ.
Trần Độ sinh năm 1923 tại Thái Bình, trong một gia đình công chức. Từ rất sớm, khi còn ở tuổi thiếu niên, ông đã tham gia hoạt động báo chí tiến bộ ở Hà Nội. Năm 1940, ông gia nhập Đảng Cộng sản Đông Dương.
Trong những năm 1940–1943, ông nhiều lần bị thực dân Pháp bắt giam và đày đi các nhà tù như Hỏa Lò, Sơn La. Năm 1943, trên đường bị giải ra Côn Đảo, ông đã trốn thoát để trở lại với công tác cách mạng, tham gia lãnh đạo giành chính quyền ở Đông Anh, Hà Nội.
Sau Cách mạng Tháng Tám, ông giữ vai trò Chính ủy Mặt trận Hà Nội trong những ngày đầu kháng chiến toàn quốc. Ông cũng tham gia xây dựng tờ Vệ quốc quân, tiền thân của báo Quân đội nhân dân, và đảm nhiệm vai trò Chủ nhiệm báo từ số 21.
Trong kháng chiến chống Pháp, ông làm Chính ủy Trung đoàn Sông Lô, rồi Chính ủy Đại đoàn 312, và giữ chức Chính ủy Quân khu 3 từ năm 1955. Năm 1965, ông vào miền Nam công tác, giữ chức Phó Chính ủy và Phó Bí thư Quân ủy Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam, góp phần gây dựng lực lượng cách mạng nơi đây.
Sau khi chuyển sang công tác văn hóa, tuyên huấn, ông giữ chức Thứ trưởng Bộ Văn hóa và Trưởng Ban Văn hóa văn nghệ Trung ương, đồng thời từng là Phó Chủ tịch Quốc hội khóa VII. Ông được Đảng và Nhà nước trao tặng Huân chương Hồ Chí Minh cùng nhiều huân, huy chương cao quý.
Trần Độ qua đời ngày 9 tháng 8 năm 2002. Cuộc đời ông là minh chứng cho tinh thần dấn thân, bản lĩnh và lòng trung thành với đất nước. Với thế hệ trẻ hôm nay, câu chuyện về ông gợi lên bài học về sự học hỏi không ngừng, về trách nhiệm đối với vận mệnh dân tộc và giá trị của lao động trí tuệ.
Nguồn tham khảo: Wikipedia tiếng Việt – "Trần Độ" (https://vi.wikipedia.org/wiki/Tr%E1%BA%A7n_%C4%90%E1%BB%99), nội dung được biên soạn lại theo giấy phép CC BY-SA 4.0.



