Trận Động Hải – trận chiến khiến cả bầu trời Quảng Bình đỏ lửa
Năm 1643–1648, quân Trịnh mở nhiều đợt tấn công lớn vào Quảng Bình.
Dân gian kể trận ác liệt nhất diễn ra tại Động Hải (gần Đồng Hới):
Quân Trịnh dùng đại bác Hà Lan – thứ vũ khí mạnh nhất thời đó – bắn liên tục vào lũy.
Ban ngày, khói thuốc súng phủ kín từ cửa Nhật Lệ đến Động Hải.
Ban đêm, người dân nhìn thấy ánh lửa cháy đỏ cả một dải trời biển.
Một truyền thuyết địa phương kể rằng khi tường lũy sắp vỡ, có một đội quân dân binh mang theo trống lớn chạy lên thành, vừa đánh trống vừa hô to. Quân Trịnh tưởng viện binh đã đến đông nên chựng lại, tạo cơ hội cho quân Nguyễn phản công.
Dù truyện có phần dân gian hoá, nhưng sự thật là các đợt công phá của quân Trịnh đều thất bại.
