TRẬN ĐỒNG KHỞI BẾN TRE NĂM 1960 – NGỌN LỬA BẮT ĐẦU TỪ NHỮNG NGƯỜI DÂN ÁO BÀ BA
Phạm Ngọc Ly
Đầu năm 1960, tại tỉnh Bến Tre, một phong trào đấu tranh đã bùng lên mạnh mẽ và nhanh chóng lan rộng ra nhiều địa phương ở miền Nam.
Đó là phong trào Đồng Khởi.
Không bắt đầu bằng một trận đánh lớn của những đơn vị quân đội đông đảo, Đồng Khởi bắt đầu từ những người dân ở các làng quê.
Trong đó, phụ nữ đóng một vai trò đặc biệt nổi bật.
Bến Tre những năm cuối thập niên 1950 là một địa bàn có phong trào cách mạng phát triển mạnh. Người dân phải đối mặt với nhiều biện pháp đàn áp và kiểm soát.
Các cơ sở cách mạng gặp nhiều khó khăn.
Nhưng phong trào vẫn âm thầm tồn tại.
Đến cuối năm 1959 và đầu năm 1960, tình hình thay đổi.
Tại Bến Tre, lực lượng cách mạng phát động một phong trào đấu tranh rộng lớn.
Ngày 17/1/1960, cuộc Đồng Khởi bắt đầu tại các xã thuộc huyện Mỏ Cày.
Từ đây, phong trào nhanh chóng lan sang nhiều huyện khác của Bến Tre.
Điểm đặc biệt của Đồng Khởi là sự tham gia đông đảo của quần chúng.
Người dân kéo đến các cơ quan chính quyền địa phương.
Phụ nữ đi đầu trong nhiều cuộc đấu tranh chính trị.
Họ mặc áo bà ba, mang theo cờ và biểu ngữ.
Có người bế con.
Có người đi cùng những người thân trong gia đình.
Họ tiến về phía các đồn, trụ sở chính quyền và yêu cầu chấm dứt những hoạt động đàn áp.
Những đoàn người ngày càng đông.
Chính hình ảnh đó tạo nên một nét rất đặc biệt của phong trào.
Phụ nữ không đứng phía sau. Họ bước lên phía trước.
Từ Bến Tre, phong trào Đồng Khởi lan sang nhiều địa phương khác ở Nam Bộ.
Các cơ sở cách mạng được củng cố.
Lực lượng vũ trang địa phương phát triển.
Nhiều vùng nông thôn được mở rộng quyền kiểm soát của lực lượng cách mạng.
Đồng Khởi vì thế trở thành một bước ngoặt quan trọng của cách mạng miền Nam.
Một trong những nhân vật gắn liền với phong trào là Nguyễn Thị Định.
Bà là một cán bộ cách mạng quê ở Bến Tre và có vai trò quan trọng trong việc lãnh đạo phong trào tại địa phương.
Dưới sự lãnh đạo của bà và các cán bộ cách mạng, phụ nữ Bến Tre ngày càng tham gia mạnh mẽ.
Họ đảm nhận nhiều nhiệm vụ khác nhau.
Người tham gia đấu tranh chính trị.
Người làm giao liên.
Người vận chuyển lương thực.
Người chăm sóc thương binh.
Người tham gia lực lượng vũ trang.
Từ phong trào ấy, hình ảnh “Đội quân tóc dài” trở thành một biểu tượng đặc biệt.
Họ không có những bộ quân phục giống nhau.
Không phải tất cả đều cầm súng.
Nhưng sự tham gia đông đảo của họ đã tạo ra sức mạnh chính trị rất lớn.
Điều đáng chú ý là Đồng Khởi không chỉ là câu chuyện của những người trực tiếp tham gia đấu tranh.
Đằng sau phong trào là cả một hệ thống hậu phương.
Người dân cung cấp lương thực.
Che giấu cán bộ.
Bảo vệ cơ sở.
Đưa tin.
Dẫn đường.
Mỗi người góp một phần.
Chính sự tham gia của đông đảo quần chúng đã khiến phong trào có sức lan tỏa mạnh.
Sau Đồng Khởi, cách mạng miền Nam bước vào một giai đoạn mới.
Phong trào đấu tranh chính trị kết hợp với đấu tranh vũ trang phát triển.
Năm 1960, Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam được thành lập.
Đồng Khởi Bến Tre vì thế trở thành một trong những dấu mốc quan trọng của lịch sử chiến tranh Việt Nam.
Ngày nay, Bến Tre đã trở thành một vùng đất yên bình với những vườn dừa xanh trải dài.
Nhưng khi nhắc đến Bến Tre, nhiều người vẫn nhớ đến hình ảnh những người phụ nữ áo bà ba trong phong trào Đồng Khởi.
Họ là những người phụ nữ rất bình thường.
Có gia đình.
Có con cái.
Có cuộc sống riêng.
Nhưng trong thời điểm lịch sử đặc biệt, họ đã bước ra khỏi cuộc sống thường ngày để tham gia vào phong trào đấu tranh.
Điều đó khiến Đồng Khởi trở thành một câu chuyện rất đáng để thế hệ trẻ tìm hiểu.
Bởi lịch sử không phải lúc nào cũng bắt đầu từ những nhân vật lớn.
Đôi khi, lịch sử bắt đầu từ một ngôi làng nhỏ, một đoàn người dân và một quyết định đứng lên.
Hơn 60 năm đã trôi qua.
Những người tham gia Đồng Khởi năm xưa nay phần lớn đã già.
Nhiều người đã qua đời.
Nhưng câu chuyện về họ vẫn còn.
Không phải để thế hệ hôm nay mong muốn chiến tranh.
Mà để chúng ta hiểu rằng hòa bình và ổn định có giá trị như thế nào.
Và hơn hết, Đồng Khởi Bến Tre còn cho thấy một điều rất đẹp về tuổi trẻ và con người Việt Nam:
Khi một cộng đồng cùng chung ý chí, những con người bình thường cũng có thể tạo nên những thay đổi lớn trong lịch sử.



