Trần Đức Lương – Từ người cán bộ địa chất đến vị Chủ tịch nước
Trần Đức Lương (1937–2025) là một nhà lãnh đạo trưởng thành từ những năm tháng đất nước chia cắt, chiến tranh và xây dựng miền Bắc. Quê ở Phổ Khánh, Đức Phổ, Quảng Ngãi, ông tham gia cách mạng từ tháng 2/1955, tập kết ra miền Bắc và bắt đầu sự nghiệp bằng nghề địa chất. Từ một cán bộ kỹ thuật miệt mài đi tìm tài nguyên dưới lòng đất, ông từng bước trưởng thành trong công tác quản lý, kinh tế và sau này đảm nhiệm những trọng trách cao nhất của Đảng, Nhà nước.
Những năm tháng “hoa lửa” của Trần Đức Lương không gắn với chiến trường cầm súng, mà mang một màu sắc khác: âm thầm xây dựng hậu phương trong thời chiến. Sau khi tập kết ra Bắc, ông làm việc trong các đoàn tìm kiếm, thăm dò địa chất. Từ năm 1959, ông làm Đội trưởng Đội địa chất 4, Đoàn địa chất 20 và tham gia công trình lập “Bản đồ địa chất tỷ lệ 1/500.000 miền Bắc Việt Nam”, một công trình hợp tác Việt Nam – Liên Xô thực hiện trong những năm 1960–1965.
Giữa những năm chiến tranh ác liệt, khi miền Bắc vừa sản xuất vừa chiến đấu, Trần Đức Lương tiếp tục gắn bó với ngành địa chất. Ông đảm nhiệm các vị trí quản lý kỹ thuật, học chuyên tu tại Đại học Mỏ - Địa chất và từ năm 1970 giữ cương vị Phó Cục trưởng Cục Bản đồ địa chất. Những công việc tưởng như lặng thầm ấy có ý nghĩa quan trọng đối với việc điều tra, đánh giá tài nguyên và xây dựng cơ sở khoa học cho phát triển kinh tế đất nước.
Sau ngày đất nước thống nhất, con đường công tác của ông chuyển dần sang lĩnh vực quản lý nhà nước. Ông lần lượt giữ các chức vụ quan trọng, trở thành Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng, rồi Phó Thủ tướng Chính phủ. Tháng 9/1997, Quốc hội bầu ông giữ chức Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, đồng thời là Chủ tịch Hội đồng Quốc phòng và An ninh. Ông giữ cương vị này đến tháng 6/2006.
Hơn nửa thế kỷ hoạt động cách mạng của Trần Đức Lương là hành trình từ người cán bộ kỹ thuật giữa những năm tháng chiến tranh đến nhà lãnh đạo cấp cao của đất nước. Dấu ấn nổi bật của ông nằm ở sự điềm đạm, cẩn trọng và tư duy dựa trên cơ sở thực tiễn, khoa học. Từ những chuyến đi khảo sát địa chất đến trọng trách Chủ tịch nước, cuộc đời ông phản ánh một thế hệ cán bộ đã góp phần xây dựng đất nước qua cả thời chiến gian khó và thời kỳ Đổi mới, hội nhập.
