Trận Gạc Ma 14/3/1988 – vòng tròn bất tử

Sáng ngày 14 tháng 3 năm 1988, tại khu vực đá Gạc Ma thuộc quần đảo Trường Sa, biển trời như vẫn bình lặng, nhưng dưới mặt sóng là một nhiệm vụ mang tính sống còn đối với những người lính Hải quân Nhân dân Việt Nam: bảo vệ và cắm mốc chủ quyền trên các bãi đá tiền tiêu.

Những con tàu chở lực lượng công binh và hải quân tiến vào khu vực trong đội hình thận trọng. Mỗi người lính đều hiểu rằng họ đang đứng ở ranh giới rất mong manh giữa nhiệm vụ và hiểm nguy, nhưng không ai lùi bước. Trên các bãi đá, những cột mốc chủ quyền và lá cờ đỏ sao vàng được chuẩn bị để dựng lên giữa biển khơi.

Trong đội hình công binh có những người lính trẻ như Trần Văn Phương, những người được giao nhiệm vụ trực tiếp bảo vệ và cắm mốc trên bãi đá Gạc Ma. Khi lực lượng Việt Nam bắt đầu triển khai đội hình trên bãi đá, tình hình nhanh chóng trở nên căng thẳng. Các tàu và lực lượng đối phương xuất hiện, tạo áp lực lớn quanh khu vực.

Trong khoảnh khắc ấy, giữa tiếng sóng và tiếng động cơ dồn dập, những người lính công binh đã làm một việc không ai có thể quên: họ nhanh chóng tập hợp lại, đứng sát nhau thành một vòng tròn quanh lá cờ Tổ quốc và các vật liệu cắm mốc. Vòng tròn ấy không có tường, không có chiến hào, chỉ có thân thể con người – những người lính trẻ tuổi quyết giữ lấy biểu tượng chủ quyền.

Hình ảnh đó sau này được nhắc lại với tên gọi “vòng tròn bất tử”. Trong vòng tròn ấy, không chỉ có Trần Văn Phương mà còn có nhiều chiến sĩ công binh và hải quân khác, những người cùng nhau bảo vệ lá cờ giữa tình huống căng thẳng và nguy hiểm.

Từ ngoài khơi, các tàu hải quân Việt Nam, trong đó có tàu HQ-604 do Vũ Phi Trừ chỉ huy, và các tàu hỗ trợ khác, cố gắng duy trì đội hình, hỗ trợ lực lượng trên bãi đá trong điều kiện bị áp lực hỏa lực và tình huống bất lợi. Trên tàu HQ-505, thuyền trưởng Vũ Huy Lễ cũng đưa ra quyết định giữ tàu ở vị trí then chốt, sau đó tàu mắc cạn có chủ đích tại đá Cô Lin để duy trì hiện diện.

Trên biển, tình hình nhanh chóng leo thang thành một cuộc đụng độ dữ dội. Những con tàu hải quân Việt Nam bị tấn công trong quá trình thực hiện nhiệm vụ bảo vệ và tiếp tế. Tàu HQ-604 bị đánh trúng và sau đó chìm giữa biển, cùng với sự hy sinh của nhiều cán bộ, chiến sĩ, trong đó có những người đang làm nhiệm vụ trực tiếp trên bãi đá Gạc Ma.

Trong khoảnh khắc hỗn loạn ấy, lá cờ Tổ quốc vẫn được giữ trong vòng tròn người lính cho đến khi không còn điều kiện bảo vệ. Hình ảnh những người lính đứng sát nhau quanh lá cờ đã trở thành biểu tượng sâu sắc của sự hy sinh và tinh thần bảo vệ chủ quyền biển đảo.

Sau sự kiện, các lực lượng còn lại nhanh chóng củng cố đội hình, duy trì hiện diện tại các điểm còn giữ được như Cô Lin, Len Đao, tạo thành thế đứng quan trọng của Việt Nam trên quần đảo Trường Sa trong giai đoạn sau đó. Những quyết định như việc giữ tàu HQ-505 tại chỗ, cùng sự kiên cường của các đơn vị trên biển, đã góp phần duy trì hiện diện lâu dài tại khu vực.

Trận Gạc Ma không chỉ là một cuộc đụng độ trên biển, mà còn là một dấu mốc lịch sử. Nó được ghi nhớ như một trong những sự kiện đau thương nhất của Hải quân Nhân dân Việt Nam, nơi nhiều chiến sĩ đã ngã xuống khi làm nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền. Nhưng đồng thời, đó cũng là nơi tinh thần “giữ biển, giữ đảo” được khắc sâu bằng chính máu của những người lính.

Ngày nay, khi nhắc lại Gạc Ma, người ta không chỉ nhớ về mất mát, mà còn nhớ về hình ảnh vòng tròn những người lính đứng giữa biển khơi – một biểu tượng của lòng trung thành, sự kiên cường và quyết tâm bảo vệ từng tấc biển thiêng liêng của Tổ quốc.