Trận Hàm Rồng – Phà Ghép và sự hy sinh của một người anh

Ngày 3–4/4/1965 là một trong những mốc lịch sử tiêu biểu của cuộc chiến đấu bảo vệ Thanh Hóa trong thời kỳ chống Mỹ. Không quân Mỹ huy động lực lượng lớn đánh phá các trọng điểm Hàm Rồng, Đò Lèn và Phà Ghép nhằm phá các tuyến giao thông quan trọng. Quân và dân Thanh Hóa đã tổ chức chiến đấu quyết liệt, bảo vệ cầu, đường và các đầu mối vận tải.

Theo tư liệu về trận đánh, riêng trong hai ngày 3–4/4/1965, khu vực Hàm Rồng phải hứng chịu một lượng bom, rocket rất lớn; quân và dân tại đây đã bắn rơi nhiều máy bay Mỹ. Đây là cuộc đọ sức quyết liệt giữa hệ thống phòng không, lực lượng vũ trang và nhân dân địa phương với không quân Mỹ.

Ở phía nam mặt trận, khu vực Phà Ghép cũng trở thành điểm nóng. Làng Ngọc Trà, quê hương Nguyễn Bá Ngọc, nằm gần khu vực này nên chịu ảnh hưởng trực tiếp của các đợt oanh kích.

Chính trong hoàn cảnh đó, câu chuyện về Nguyễn Bá Ngọc trở thành một lát cắt đặc biệt của cuộc chiến.

Nếu những người lính trên trận địa chiến đấu để bảo vệ cầu, đường và mục tiêu quân sự thì Nguyễn Bá Ngọc lại đối diện với một “trận chiến” khác ngay trong làng quê của mình: cuộc chiến giành sự sống cho những em nhỏ.

Khi nghe tiếng kêu cứu, em rời hầm, chạy qua bom đạn để tìm các em. Em lần lượt đưa các em nhỏ vào nơi trú ẩn và dùng chính cơ thể mình che chắn cho các em.

Nguyễn Bá Ngọc bị thương nặng. Nhưng điều quan trọng là các em nhỏ đã được cứu sống.

Rạng sáng 5/4/1965, em hy sinh.

Như vậy, sự hy sinh của Nguyễn Bá Ngọc gắn trực tiếp với đợt không kích ác liệt ngày 3–4/4/1965 tại Thanh Hóa, trong đó Hàm Rồng – Đò Lèn – Phà Ghép là những trọng điểm. Câu chuyện của em vì thế không tách rời lịch sử chiến đấu của quân và dân Thanh Hóa trong những ngày tháng đặc biệt khốc liệt ấy.