TRẦN HANH – "CÁNH THÉP BẠC" TRÊN BẦU TRỜI HÀM RỒNG VÀ HUYỀN THOẠI BẮN RƠI MÁY BAY MỸ F-105 ĐẦU TIÊN

1. Hạt giống đỏ Nam Định và hành trình trở thành phi công tiêm kích thế hệ đầu

Trần Hanh (tên thật Trần Huy Hanh) sinh ngày 29/11/1932 tại làng Tức Mặc, huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định (nay thuộc phường Nam Định, tỉnh Ninh Bình). Tham gia cách mạng từ tháng 12/1946 và kết nạp Đảng năm 1950, ông làm Chính trị viên Tiểu đoàn thuộc Sư đoàn 320 chiến đấu đến khi tiếp quản miền Bắc. Năm 1956, ông được tuyển chọn đào tạo phi công tiêm kích MiG-17 tại Trung Quốc, trở thành Đại đội trưởng Đại đội 1 thuộc Trung đoàn Không quân 921 (Đoàn Không quân Sao Đỏ) khi về nước năm 1964.

2. Chiến công bắn rơi "Thần sấm" F-105 trên bầu trời Hàm Rồng và danh hiệu Anh hùng

Ngày 04/04/1965, trên bầu trời Hàm Rồng (Thanh Hóa), Đại úy Trần Hanh dũng cảm chỉ huy biên đội tiến công lao vào đội hình hơn 50 máy bay địch. Ông trực tiếp bắn hạ 1 máy bay tiêm kích - bomb F-105D "Thần sấm" của Mỹ, lập nên chiến công vang dội bắn rơi F-105 đầu tiên của Không quân Nhân dân Việt Nam. Do hết dầu và hỏng la bàn sau cuộc rượt đuổi, ông hạ cánh khẩn cấp xuống lòng suối cạn ở Quỳ Châu (Nghệ An) và được nhân dân bảo vệ an toàn. Với những đóng góp đặc biệt xuất sắc, ông vinh dự được phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND vào năm 1967.

3. Vị tướng chỉ huy mưu lược, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng và trọn đời phục vụ đất nước

Trưởng thành qua chiến tranh, ông giữ nhiều trọng trách cao cấp: Tư lệnh Binh chủng Không quân (trực tiếp tham gia chỉ huy trận tập kích sân bay Tân Sơn Nhất năm 1975), Phó Tư lệnh Quân chủng Không quân, Thăng hàm Trung tướng (1989), Phó Tổng Tham mưu trưởng QĐND Việt Nam và Thứ trưởng Bộ Quốc phòng (1996 - 2000). Sau khi nghỉ hưu, ông tiếp tục cống hiến trên cương vị Chủ tịch Hội Cựu chiến binh Việt Nam (2007 - 2012). Ông từ trần ngày 05/12/2024, hưởng thọ 92 tuổi, để lại di sản sống mãi cùng trang sử vàng Không quân Việt Nam.