TRẦN HANH – NGƯỜI CHIẾN SĨ TRÊN BẦU TRỜI HÀM RỒNG
Trung tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trần Hanh là một trong những phi công tiêu biểu của Không quân Nhân dân Việt Nam. Từ một người lính tham gia cách mạng khi còn trẻ, ông trở thành một trong những phi công đầu tiên của Việt Nam trực tiếp chiến đấu trên bầu trời miền Bắc. Đặc biệt, trong trận không chiến bảo vệ cầu Hàm Rồng ngày 4/4/1965, ông chỉ huy biên đội MiG-17 và trực tiếp bắn rơi một máy bay F-105 của Mỹ.
Trong những năm tháng chiến tranh, có những người lính đã để lại dấu ấn không chỉ bằng những chiến công, mà còn bằng lòng dũng cảm và tinh thần sẵn sàng hy sinh vì Tổ quốc. Trung tướng Trần Hanh là một trong những người như thế. Sinh ngày 29/11/1932 tại Nam Định, ông tham gia cách mạng từ rất sớm và từng chiến đấu trong cuộc kháng chiến chống Pháp. Sau năm 1954, ông được tuyển chọn đào tạo phi công tại Trung Quốc và trở thành một trong những thế hệ phi công đầu tiên của Không quân Nhân dân Việt Nam.
Dấu ấn lớn trong cuộc đời chiến đấu của Trần Hanh gắn với bầu trời Hàm Rồng, Thanh Hóa. Ngày 4/4/1965, khi máy bay Mỹ tổ chức đánh phá cầu Hàm Rồng – một vị trí quan trọng trên tuyến giao thông chi viện – biên đội MiG-17 do Đại úy Trần Hanh chỉ huy được lệnh xuất kích từ sân bay Nội Bài. Biên đội gồm Trần Hanh, Phạm Giấy, Lê Minh Huân và Trần Nguyên Năm.
Với chiến thuật bay thấp để tránh bị phát hiện, sau đó bất ngờ vọt lên chiếm độ cao thuận lợi, biên đội đã tiếp cận đội hình máy bay F-105 của Mỹ. Trận không chiến diễn ra trong thời gian rất ngắn nhưng vô cùng quyết liệt. Trần Hanh trực tiếp bắn trúng một chiếc F-105, khiến máy bay đối phương rơi trên đường thoát ra biển. Chiếc F-105 thứ hai cũng bị Lê Minh Huân bắn hạ. Đây là một chiến công quan trọng, cho thấy tinh thần chiến đấu và khả năng tác chiến của lực lượng Không quân Nhân dân Việt Nam trong những ngày đầu đối đầu với không quân Mỹ.
Sau trận đánh, Trần Hanh phải đối mặt với một tình huống nguy hiểm. Trong quá trình thoát khỏi sự truy đuổi của máy bay đối phương, máy bay của ông hết nhiên liệu và gặp sự cố về la bàn. Ông buộc phải hạ cánh xuống khu vực Quỳ Châu, Nghệ An. Sau đó, ông được người dân và dân quân địa phương phát hiện, chăm sóc và đưa về an toàn.
Không dừng lại ở những trận không chiến, Trần Hanh tiếp tục đảm nhiệm nhiều cương vị chỉ huy quan trọng trong quân đội. Sau năm 1975, ông từng giữ nhiều chức vụ trong Quân đội Nhân dân Việt Nam, trong đó có Phó Tổng Tham mưu trưởng và Thứ trưởng Bộ Quốc phòng. Ông được phong quân hàm Trung tướng năm 1989 và được trao tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cùng nhiều phần thưởng cao quý khác.
Cuộc đời của Trung tướng Trần Hanh là câu chuyện về một người chiến sĩ trưởng thành trong chiến tranh, từ người lính trẻ trở thành một phi công anh hùng và một vị tướng có nhiều đóng góp cho quân đội. Hình ảnh ông trên chiếc MiG-17 giữa bầu trời Hàm Rồng năm 1965 không chỉ gắn với một chiến công lịch sử, mà còn thể hiện lòng quả cảm, bản lĩnh và ý chí bảo vệ Tổ quốc. Ông qua đời ngày 5/12/2024, nhưng câu chuyện về người chiến sĩ trên bầu trời Hàm Rồng vẫn là một phần đáng nhớ trong lịch sử Không quân Nhân dân Việt Nam.
