Trận Hố Chuối (19/5/1894)

Là trận phục kích của nghĩa quân Đề Thám đánh căn cứ quân Pháp tại Hố Chuối (xã Phồn Xương, huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang), trong khởi nghĩa Yên Thế (1884 - 1913).Sau khi thương lượng và dùng Bá Phức (cha nuôi Đề Thám) hai lần sát hại Đề Thám không thành công, 15 giờ ngày 19/5, công sứ Bắc Ninh Muydeliê cùng tổng đốc Lê Hoan đem lực lượng lớn quân Pháp và lính khố xanh, có pháo binh yểm trợ, tiến công căn cứ Hố Chuối. Đề Thám đã "tương kế, tựu kế", cho quân bí mật ẩn nấp trong các công sự, lợi dụng vật cản, chờ địch vào thật gần mới nổ súng, diệt hàng chục tên, bắn bị thương Muydeliê, buộc quân Pháp phải tháo chạy.