Trần Hồng Dân – người chiến sĩ cách mạng của miền Tây Nam Bộ

Trần Hồng Dân (1916–1946), tên thật là Trần Văn Thành, quê tại ấp Vĩnh Lộc, xã Mỹ Quới, quận Phước Long, tỉnh Rạch Giá, nay thuộc phường Mỹ Quới, thành phố Cần Thơ, là một nhà cách mạng hoạt động tích cực ở vùng Tây Nam Bộ trong những năm đấu tranh chống thực dân Pháp và được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Trong thời kỳ Mặt trận Dân chủ 1936–1939, ông tham gia phong trào yêu nước, đảm nhiệm vai trò Hội trưởng Hội Ái hữu học sinh tại quận Phước Long. Tháng 5/1937, ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương tại Chi bộ xã Mỹ Quới, từ đó tích cực hoạt động và xây dựng cơ sở cách mạng tại địa phương. Tháng 4/1941, ông được điều động về công tác tại tỉnh Cần Thơ, nhưng chỉ một tháng sau đã bị mật thám thực dân Pháp bắt giữ, kết án 20 năm tù và đày ra Côn Đảo. Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, ông cùng nhiều chiến sĩ cách mạng bị giam giữ tại Côn Đảo được Xứ ủy Nam Bộ tổ chức đón trở về đất liền trong chuyến tàu đầu tiên, cùng với những cán bộ cách mạng như Tôn Đức Thắng, Lê Duẩn và Phạm Hùng. Trở lại đất liền trong bối cảnh quân Pháp quay lại Nam Bộ, Trần Hồng Dân nhanh chóng tiếp tục tham gia hoạt động cách mạng. Năm 1946, ông được phân công về công tác tại huyện Phước Long, tỉnh Rạch Giá. Tháng 6/1946, khi quân Pháp tổ chức cuộc càn quét vào khu vực Ninh Thạnh Lợi, gần cơ quan Huyện ủy Phước Long, ông cùng lực lượng địa phương tham gia chống trả và bị tử thương khi mới 30 tuổi. Sự hy sinh của Trần Hồng Dân đã để lại dấu ấn trong phong trào cách mạng ở vùng đất Phước Long; năm 1947, Ủy ban Kháng chiến hành chính Nam Bộ quyết định đổi tên huyện Phước Long thành huyện Hồng Dân để ghi nhớ người chiến sĩ đã hy sinh vì sự nghiệp cách mạng. Tên Hồng Dân sau này tiếp tục được đặt cho địa danh xã Hồng Dân, trở thành một cách để nhân dân địa phương gìn giữ và nhắc nhớ về người cán bộ cách mạng đã dành tuổi trẻ cho quê hương và hy sinh trong những năm đầu của cuộc kháng chiến.