Trần Hưng Đạo
Trần Hưng Đạo (tên thật là Trần Quốc Tuấn, 1228?–1300), tước phong Hưng Đạo Đại Vương, là một nhà quân sự, chính trị gia kiệt xuất, và là Anh hùng dân tộc vĩ đại trong lịch sử Việt Nam. Ông giữ vai trò Quốc công Tiết chế (Tổng chỉ huy tối cao) quân đội Đại Việt, lãnh đạo quân dân thời Trần đánh tan 3 cuộc xâm lược của quân Nguyên - Mông (vào các năm 1258, 1285, và 1287–1288), một đế quốc hung hãn bậc nhất thế giới thời bấy giờ. Chiến thắng vang dội trên sông Bạch Đằng năm 1288 do ông chỉ huy đã đập tan hoàn toàn ý chí xâm lược Đại Việt của nhà Nguyên.
Lời trăn trối mang hận thù của người cha
Cha của Trần Hưng Đạo là An Sinh Vương Trần Liễu. Năm xưa, Trần Liễu bị ép phải nhường vợ (khi đó đang mang thai) cho em trai mình là vua Trần Thái Tông. Mang mối hận lòng sâu sắc, trước khi qua đời, Trần Liễu đã nắm tay Trần Quốc Tuấn và dặn lại: “Con không vì cha mà lấy được thiên hạ, thì cha chết nơi chín suối cũng không nhắm mắt!”.
Là một người con hiếu thảo, nhưng Trần Quốc Tuấn cũng là một bậc đại trí. Ông hiểu rằng nếu dấy binh tranh giành ngôi báu, giọt máu dòng tộc sẽ đổ, đất nước sẽ suy yếu và rơi vào tay giặc phương Bắc đang lăm le ngoài bờ cõi. Ông ghi nhớ lời cha, nhưng đặt giang sơn lên trên hết.
Cuộc trò chuyện thử lòng các con
Để răn đe bản thân và thử thách lòng trung nghĩa của thế hệ sau, một hôm Trần Hưng Đạo đem lời cha dặn ngày trước ra hỏi hai người con trai của mình là Trần Quốc Nghiễn và Trần Quốc Tảng: “Người xưa có cả thiên hạ để truyền cho con cháu, phản hay không là ở con, con nghĩ sao về lời dặn của ông nội?”.
Người con cả Trần Quốc Nghiễn thưa: “Đối với người khác họ còn không nên làm, huống chi là cùng một họ!”. Trần Hưng Đạo rất bằng lòng.
Đến lượt người con thứ Trần Quốc Tảng ghé tai nói nhỏ: “Tống Thái Tổ vốn là một viên quan nhỏ, nhờ gặp thời thế mà dấy nghiệp vua. Cơ đồ nhà Trần nay đang lớn, nếu cha làm theo lời ông nội, thiên hạ chắc chắn thuộc về tay ta”.
Nghe đến đó, Trần Hưng Đạo nổi giận lôi đình. Ông rút gươm định trị tội và mắng nhiếc nghiêm khắc: “Kẻ làm loạn gia tộc, phản nghịch đất nước chính là đứa con nghịch tặc này!”. Nhờ các tướng lĩnh ra sức van xin, ông mới nguôi giận nhưng tuyên bố: “Từ nay cho đến khi ta nhắm mắt, ta không muốn nhìn thấy mặt đứa con này nữa!”. Ngay cả khi ông lâm bệnh nặng sắp mất, Quốc Tảng cũng không được phép vào nhìn mặt cha lần cuối.
