Trần Hưng Đạo – Biểu tượng rực rỡ của lòng trung nghĩa và hào khí Đông Á

Trong dòng chảy hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam, thời đại nhà Trần nổi lên như một mốc son chói lọi với hào khí Đông A rực lửa, mà đỉnh cao của hào khí ấy chính là Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn, một thiên tài quân sự toàn diện và là biểu tượng rực rỡ của lòng trung nghĩa, vị tha cùng tinh thần đại đoàn kết dân tộc.

Sinh vào khoảng năm 1226 đến 1228, ông là con trai của An Sinh vương Trần Liễu và là cháu ruột của vua Trần Thái Tông, ngay từ thuở nhỏ đã bộc lộ tư chất thông minh hơn người với dung mạo uy nghi cùng sự thông tuệ cả văn lẫn võ. Cuộc đời Trần Quốc Tuấn lớn lên trong bối cảnh gia tộc có những hiềm khích nội bộ vô cùng sâu sắc khi cha ông trước khi mất đã dặn phải đoạt lấy ngôi vua để trả thù riêng, thế nhưng trước họa xâm lăng từ đế chế Nguyên - Mông hung hãn, ông đã chọn gạt bỏ hoàn toàn thù nhà để phụng sự nợ nước, thể hiện qua hành động chủ động tắm chung để xóa bỏ hiềm khích với Thái sư Trần Quang Khải tại bến Đông Bộ Đầu, giúp tạo nên một khối đại đoàn kết gắn bó keo sơn và đưa tình nghĩa vua tôi anh em hòa thuận dính chặt vào nhau như chân với tay.

Vào thế kỷ XIII, khi đế quốc Nguyên - Mông là một nỗi khiếp sợ toàn cầu với vó ngựa viễn chinh bất bại từ Á sang Âu, Trần Quốc Tuấn đã được vua Trần tin tưởng trao quyền Quốc công Tiết chế để tổng chỉ huy toàn bộ quân đội Đại Việt trong cuộc kháng chiến lần hai vào năm 1285 và lần ba vào năm 1288. Giữa lúc thế giặc mạnh như chẻ tre và nhiều tông thất lo sợ muốn hàng, ông đã khẳng định ý chí đanh thép với vua Trần rằng bệ hạ chém đầu thần rồi hãy hàng, đồng thời viết bài Hịch tướng sĩ bất hủ để khơi dậy lòng tự tôn dân tộc cùng ý chí quyết chiến, rồi áp dụng chiến lược vườn không nhà trống nhằm chủ động lui quân tiêu hao sinh lực địch trước khi mở cuộc tổng phản công đánh tan quân của trấn nam vương Thoát Hoan để giải phóng kinh thành Thăng Long.

Đỉnh cao nghệ thuật quân sự của Trần Quốc Tuấn được thể hiện trọn vẹn trong trận đại thắng trên sông Bạch Đằng năm 1288 bằng cách kế thừa nghệ thuật cắm cọc gỗ của Ngô Quyền, nghiên cứu kỹ lưỡng quy luật thủy triều để lập trận địa cọc ngầm dụ thủy quân địch vào bẫy, khiến quân ta và quân địch giao phong giáp lá cà, cài răng lược dính vào nhau vô cùng dữ dội, cuối cùng tiêu diệt hoàn toàn đạo thuyền chiến của Ô Mã Nhi và dập tắt vĩnh viễn tham vọng xâm lược phương Nam của nhà Nguyên.

Không chỉ cầm quân đánh giặc giỏi, ông còn là nhà lý luận quân sự đi trước thời đại khi biên soạn hai bộ sách huấn luyện quân sự đầu tiên là Binh thư yếu lược và Vạn Kiếp tông bí truyền thư, với tư tưởng cốt lõi luôn xoay quanh hai chữ lòng dân nên trước khi qua đời vào mùa thu năm 1300 tại vương phủ Vạn Kiếp, ông đã dặn lại vua Trần Anh Tông về thượng sách giữ nước là phải khoan thư sức dân để làm kế sâu rễ bền gốc. Sự ra đi của ông để lại niềm tiếc thương vô hạn cho triều đình và trăm họ, khiến nhân dân ta tôn kính phong ông là Đức Thánh Trần để thờ phụng ở khắp mọi miền tổ quốc, mãi mãi lưu danh một tấm gương sáng ngời về lòng yêu nước và thiên tài trí tuệ cho các thế hệ mai sau noi theo.