Trần Hưng Đạo – Hào khí Đông A
“Hào khí Đông A” là cách gọi thường được sử dụng để nói về tinh thần mạnh mẽ, đoàn kết và quyết tâm bảo vệ đất nước của thời Trần. Trong đó, Trần Quốc Tuấn là một nhân vật tiêu biểu qua vai trò chỉ huy trong các cuộc kháng chiến chống quân Nguyên. Những chiến thắng năm 1285 và 1288 cho thấy sức mạnh của sự đoàn kết giữa triều đình, quân đội và nhân dân Đại Việt.
Nhắc đến triều Trần, người ta thường nhớ đến một giai đoạn đặc biệt trong lịch sử dân tộc – thời kỳ Đại Việt nhiều lần phải đối mặt với quân xâm lược Mông – Nguyên. Trong những năm tháng ấy, tinh thần đoàn kết và quyết tâm bảo vệ đất nước của quân dân nhà Trần đã tạo nên một dấu ấn được nhiều thế hệ nhắc đến với tên gọi “hào khí Đông A”. Trần Quốc Tuấn, tức Trần Hưng Đạo, là một trong những nhân vật tiêu biểu góp phần tạo nên hào khí ấy.
Trần Quốc Tuấn giữ vai trò quan trọng trong quân đội nhà Trần. Khi quân Nguyên tiến hành cuộc xâm lược lần thứ hai vào năm 1285, ông cùng triều đình tổ chức kháng chiến trước một lực lượng quân sự mạnh. Quân Đại Việt từng có thời điểm gặp khó khăn và phải rút lui để bảo toàn lực lượng. Tuy nhiên, bằng cách tổ chức lực lượng phù hợp và tận dụng thời cơ, quân Trần từng bước chuyển sang phản công.
Các chiến thắng tại Tây Kết, Hàm Tử và Chương Dương đã tạo ra sự thay đổi quan trọng về cục diện. Quân Trần tiến vào giải phóng Thăng Long, quân Nguyên thất bại và phải rút khỏi Đại Việt. Theo tài liệu của Bộ Giáo dục và Đào tạo, cuộc kháng chiến năm 1285 do Trần Thánh Tông và Trần Quốc Tuấn chỉ huy, với những trận đánh tiêu biểu tại Tây Kết, Hàm Tử, Chương Dương và Thăng Long.
Nhưng thử thách chưa dừng lại. Năm 1288, quân Nguyên tiếp tục tiến vào Đại Việt. Trần Quốc Tuấn tiếp tục giữ vai trò tổng chỉ huy quân đội. Quân dân nhà Trần chủ động chuẩn bị lực lượng và tìm cách làm suy yếu đối phương. Khi quân Nguyên rơi vào tình thế khó khăn và phải rút quân, Bạch Đằng được lựa chọn làm nơi quyết chiến.
Tại Bạch Đằng, quân Đại Việt đã chuẩn bị trận địa cọc dưới lòng sông. Việc kết hợp trận địa cọc với thủy triều giúp quân Trần tạo ra một thế trận phù hợp với đặc điểm địa hình. Khi nước rút, những chiếc cọc xuất hiện và khiến các chiến thuyền lớn của quân Nguyên khó cơ động. Quân Đại Việt đồng loạt tiến công, gây tổn thất lớn cho quân địch.
Chiến thắng Bạch Đằng năm 1288 đã kết thúc cuộc kháng chiến chống Nguyên lần thứ ba. Bảo tàng Lịch sử Quốc gia xác định đây là chiến thắng của quân Đại Việt do Quốc công Tiết chế Trần Hưng Đạo cùng Thái thượng hoàng Trần Thánh Tông và vua Trần Nhân Tông chỉ huy.
Qua những sự kiện trên, em nhận thấy “hào khí Đông A” không chỉ thuộc về một vị tướng hay một triều đại. Đó là kết quả của sự đồng lòng giữa triều đình, tướng lĩnh và nhân dân. Trần Hưng Đạo là một trong những người có vai trò nổi bật trong việc tổ chức và chỉ huy quân đội, nhưng chiến thắng của Đại Việt là thành quả của sức mạnh chung.
Ngày nay, khi tìm hiểu về Trần Hưng Đạo và thời Trần, em cảm nhận rõ hơn giá trị của tinh thần đoàn kết. Trong những thời điểm khó khăn, một đất nước muốn bảo vệ mình cần có sự thống nhất về ý chí và sự phối hợp giữa nhiều lực lượng. Hào khí Đông A vì thế không chỉ là một khái niệm gắn với quá khứ mà còn là một phần đáng nhớ trong lịch sử dân tộc.
