TRẦN HƯNG ĐẠO - MỘT NHÂN CÁCH LỚN, MỘT THỜI ĐẠI LỚN

Tài dụng binh của ông là điều nhiều người đã bàn đến, tôi sẽ không nhắc lại, ở đây, chỉ xin được nói về nhân cách cao thượng của ông, một nhân cách lớn trong một thời đại lớn. Các bạn đọc sử tất sẽ còn nhớ câu chuyện “đổi vợ” giữa vua Trần Thái Tông Trần Cảnh (1218-1277) và An Sinh vương Trần Liễu (1211-1251), chính sự việc này đã khiến An Sinh vương phải ôm hận thiên thu, để đến khi nhắm mắt xua tay, vương vẫn không quên dặn dò con cháu hãy gắng sức báo thù cho mình. Trần Quốc Tuấn - con của An Sinh vương, dù tạc trong lòng nhưng ông không cho việc này là phải, kể cả khi đã nắm quyền quân quốc trọng sự trong tay, ông vẫn không theo thói thường của người đời là báo oán lẫn nhau. Hỏi hai gia thần là Yết Kiêu và Dã Tượng, ông càng thêm tin tưởng vào suy tư của bản thân, hỏi con là Hưng Vũ vương, ông càng thêm chắc chắn nơi tinh thần cao thượng của mình - thà làm trái lời dặn của cha là An Sinh vương, còn hơn là giành lấy thiên hạ trong tay người ta! Ôi, một nhân cách mới thật đẹp đẽ làm sao, như sao khuê sáng giữa bức màn “vua tôi đồng lòng, anh em hòa mục, nước nhà chung sức” của nhà Trần vậy. Đến đây, chí đã quyết, lòng đã định, nên khi nghe con là Hưng Nhượng vương có ý làm chuyện thoán nghịch, ông đã rút kiếm toan xử tội đứa con nghịch tử này, một vẻ tức giận càng làm tô điểm thêm nhân cách vì dân, vì nước của vị anh hùng dân tộc này.Nét bút đến đây, tôi chợt nhớ lại lời vua Trần Anh Tông Trần Thuyên (1276-1320) đã thốt lên khi đức Thánh Trần từ biệt chúng ta: “Thượng phụ là nước nhà của ta, mặc áo giáp, cầm mũi nhọn, quét sạch bụi Hồ, lấy lại thần kinh, vỗ yên muôn họ, nay bỏ trẫm mà đi, tìm đâu cho lại được người lo dân yêu nước như thượng phụ?” (Trần thánh chính kinh, tờ 104a-b). Ôi, không chỉ vua và người đương thời mới đau buồn, mà con cháu ngày nay, sau này và mãi mãi, vẫn sẽ luôn cảm động mỗi khi nhớ đến hình ảnh đức Thánh Trần - một vị tướng đã quên thù nhà mà vì nghĩa lớn!