TRẦN HƯNG ĐẠO – NGƯỜI BIẾT DÙNG NGƯỜI

Một vị tướng có thể rất giỏi nhưng không thể một mình làm nên chiến thắng. Đây là điều đặc biệt rõ khi chúng ta nghiên cứu về Trần Hưng Đạo. Ông thường được gọi là một nhà quân sự kiệt xuất, nhưng nếu chỉ nhìn ông như một người tự mình nghĩ ra mọi kế sách rồi tự mình thực hiện thì sẽ không phản ánh đúng thực tế của chiến tranh. Để chỉ huy một cuộc kháng chiến quy mô lớn, ông cần một đội ngũ tướng lĩnh, gia tướng và quân sĩ có khả năng thực hiện nhiều nhiệm vụ khác nhau. Trong đội ngũ ấy có những người nổi tiếng như Yết Kiêu và Dã Tượng. Yết Kiêu được biết đến với tài năng sông nước, còn Dã Tượng được nhắc đến với lòng trung thành. Những khả năng khác nhau ấy không cạnh tranh với nhau mà bổ sung cho nhau. Đây chính là nghệ thuật dùng người. Trần Hưng Đạo hiểu rằng mỗi người có một sở trường. Người giỏi thủy chiến nên được sử dụng trong những nhiệm vụ liên quan đến sông nước. Người có khả năng tổ chức có thể đảm nhiệm những công việc khác. Người có sức khỏe và lòng can đảm có thể được giao nhiệm vụ trực tiếp chiến đấu. Người chỉ huy giỏi không phải là người bắt tất cả mọi người làm giống nhau mà là người biết đặt mỗi người vào vị trí phù hợp. Điều đó đặc biệt quan trọng trong quân đội thời Trần. Các cuộc chiến chống Nguyên – Mông diễn ra trên nhiều địa hình và đòi hỏi nhiều loại nhiệm vụ. Có những trận chiến trên bộ, có những trận chiến trên sông, có nhiệm vụ bảo vệ căn cứ, vận chuyển lương thực, liên lạc và tổ chức lực lượng. Một người không thể giỏi tất cả những việc ấy. Vì vậy, sức mạnh phải được tạo ra từ sự phối hợp. Trần Hưng Đạo còn có một lợi thế khác: ông hiểu rất rõ con người. Hịch tướng sĩ cho thấy ông không chỉ ra lệnh mà còn biết thuyết phục và khơi dậy lòng tự trọng của tướng sĩ. Ông muốn những người dưới quyền hiểu vì sao họ phải chiến đấu. Khi một người hiểu mục tiêu, họ sẽ chủ động hơn trong hành động. Đây là điều rất quan trọng đối với một đội quân. Tư liệu về Trần Quốc Tuấn của Hải Dương cũng nhấn mạnh ông là người giữ trọng trách Quốc công Tiết chế, toàn quyền chỉ huy quân đội và lãnh đạo quân dân Đại Việt trong các cuộc kháng chiến chống Nguyên – Mông. Điều đó cho thấy trách nhiệm của ông không chỉ nằm ở việc nghĩ kế mà còn ở việc tổ chức lực lượng. Nhìn rộng hơn, chiến thắng của Đại Việt là kết quả của cả hệ thống. Vua Trần, các tướng lĩnh, quân đội và nhân dân đều có vai trò. Trần Hưng Đạo là một trong những người kết nối những sức mạnh ấy thành một thế trận thống nhất. Đây cũng là lý do tại sao câu chuyện về ông có ý nghĩa đối với đời sống hiện đại. Một tập thể muốn thành công không nhất thiết phải có những người giống nhau. Điều quan trọng là mỗi người phát huy được điểm mạnh và cùng hướng tới mục tiêu chung. Một người lãnh đạo giỏi phải biết nhìn thấy khả năng mà đôi khi chính người sở hữu khả năng ấy chưa nhận ra. Trần Hưng Đạo đã làm được điều đó trong hoàn cảnh khó khăn nhất: khi vận mệnh quốc gia đứng trước thử thách. Chính nghệ thuật dùng người đã giúp tài năng cá nhân của ông trở thành sức mạnh của cả một đội quân. Và đó là một trong những lý do tên tuổi của ông được lịch sử ghi nhớ lâu dài.