Trần Hưng Đạo – Người viết nên bản hùng ca giữ nước từ Đông Bộ Đầu đến Bạch Đằng

“Nếu bệ hạ muốn hàng, xin trước hãy chém đầu thần đi đã.”

Nhắc đến những trang sử hào hùng của dân tộc Việt Nam, không thể không nhắc đến Trần Hưng Đạo – Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn, vị danh tướng đã dành trọn tài năng, trí tuệ và tâm huyết của mình cho sự nghiệp bảo vệ đất nước.

Sinh ra trong thời kỳ nhà Trần trị vì, Trần Quốc Tuấn đã sớm chứng kiến những biến động lớn của thời cuộc. Đến thế kỷ XIII, đế quốc Nguyên – Mông với sức mạnh quân sự đáng gờm liên tiếp mở rộng lãnh thổ và hướng cuộc xâm lược xuống Đại Việt.

Trước một đối thủ mạnh hơn về quân số và tiềm lực, Đại Việt phải đối mặt với một thử thách sống còn.

Trong những năm 1258, 1285 và 1287–1288, quân Nguyên – Mông ba lần tiến vào Đại Việt. Trong cả ba cuộc kháng chiến, Trần Hưng Đạo giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc tổ chức lực lượng, xây dựng chiến lược và chỉ huy quân đội.

Ông hiểu rằng trước một đội quân hùng mạnh, Đại Việt không thể chỉ dựa vào sức mạnh quân sự đơn thuần. Điều quan trọng hơn cả là lòng dân và sự đoàn kết của toàn dân tộc.

Tinh thần ấy được thể hiện rõ trong Hội nghị Diên Hồng, khi các bô lão đồng lòng quyết tâm chống giặc; và trong tư tưởng của Trần Hưng Đạo về việc lấy dân làm gốc, chăm lo sức dân để tạo nên sức mạnh lâu dài cho đất nước.

Trong cuộc kháng chiến năm 1285, quân Nguyên – Mông tiến vào Đại Việt với lực lượng lớn. Trước tình thế đó, quân dân nhà Trần chủ động thực hiện chiến lược rút lui, bảo toàn lực lượng, chờ thời cơ phản công.

Trần Hưng Đạo không chọn đối đầu bằng mọi giá. Ông lựa chọn kiên trì, linh hoạt và chờ thời cơ, từng bước làm suy yếu đối phương.

Sau những ngày tháng chiến đấu gian khổ, quân dân Đại Việt chuyển sang phản công và giành nhiều thắng lợi quan trọng, tiêu biểu như Hàm Tử, Chương Dương, Tây Kết, từng bước đánh bật quân Nguyên – Mông ra khỏi bờ cõi.

Nhưng thử thách chưa kết thúc.

Năm 1287, quân Nguyên – Mông một lần nữa tiến sang Đại Việt. Lần này, Trần Hưng Đạo tiếp tục tổ chức thế trận, đặc biệt chú trọng việc đánh vào hậu cần và đường tiếp tế của đối phương.

Khi đoàn thuyền lương của quân Nguyên – Mông bị quân Đại Việt đánh tan, quân địch rơi vào tình thế ngày càng khó khăn.

Và rồi, thời cơ quyết định xuất hiện.

Mùa xuân năm 1288, trên sông Bạch Đằng, Trần Hưng Đạo cùng quân dân Đại Việt đã triển khai một trận địa đặc biệt. Những cọc gỗ lớn được cắm xuống lòng sông, lợi dụng quy luật thủy triều để tạo nên một thế trận hiểm hóc.

Khi đoàn thuyền của quân Nguyên – Mông tiến vào trận địa lúc nước triều dâng, quân Đại Việt tổ chức đánh mạnh. Đến khi thủy triều rút, những hàng cọc nhô lên, khiến nhiều chiến thuyền của đối phương mắc kẹt.

Quân dân Đại Việt từ nhiều hướng đồng loạt tấn công.

Bạch Đằng năm 1288 trở thành một trong những chiến thắng vang dội nhất trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc.

Chiến thắng ấy không chỉ là thắng lợi của một trận đánh. Đó là kết quả của trí tuệ quân sự, sự chuẩn bị kỹ lưỡng, khả năng tận dụng địa hình và trên hết là sức mạnh đoàn kết của quân dân Đại Việt.

Nhưng có lẽ điều khiến Trần Hưng Đạo được hậu thế kính trọng không chỉ nằm ở những chiến công trên chiến trường.

Ông còn để lại những tư tưởng sâu sắc về việc giữ nước và xây dựng quân đội. Trong “Hịch tướng sĩ”, ông đánh thức lòng yêu nước, khơi dậy danh dự và trách nhiệm của người làm tướng, người làm lính trước vận mệnh non sông.

Đó không chỉ là một áng văn của thời Trần. Đó còn là lời hiệu triệu vượt qua thời gian, nhắc nhở mỗi thế hệ về trách nhiệm đối với quê hương, đất nước.

Sau khi đất nước vượt qua những cuộc xâm lăng của quân Nguyên – Mông, Trần Hưng Đạo tiếp tục sống cuộc đời của một vị tướng hết lòng vì dân, vì nước.

Ông mất năm 1300 tại Vạn Kiếp.

Hơn bảy thế kỷ đã trôi qua, nhưng tên tuổi Trần Hưng Đạo vẫn được nhắc đến với niềm kính phục. Từ những cuộc kháng chiến chống Nguyên – Mông đến chiến thắng Bạch Đằng, ông trở thành biểu tượng của lòng yêu nước, tài thao lược, ý chí kiên cường và tinh thần đặt lợi ích của dân tộc lên trên hết.

Lịch sử về Trần Hưng Đạo vì thế không chỉ kể về một vị tướng tài.

Đó còn là câu chuyện về một dân tộc nhỏ bé nhưng không khuất phục trước một thế lực hùng mạnh; về sức mạnh của lòng dân; về trí tuệ Việt Nam và khả năng biến những điều tưởng như bất lợi thành lợi thế để bảo vệ quê hương.

Ngày hôm nay, khi đất nước sống trong hòa bình, những chiến công ấy vẫn nhắc chúng ta biết trân trọng những gì cha ông đã bảo vệ bằng mồ hôi, trí tuệ và cả máu xương.

Từ Đông Bộ Đầu đến Chương Dương, Hàm Tử và Bạch Đằng – những dấu son ấy không chỉ nằm lại trong trang sử. Chúng tiếp tục sống trong niềm tự hào của mỗi thế hệ người Việt Nam.

Và câu chuyện về Trần Hưng Đạo vẫn còn đó, như một lời nhắc:

Khi dân tộc đồng lòng, khi lòng yêu nước trở thành sức mạnh, không có thử thách nào là không thể vượt qua.