Trần Hưng Đạo – Người viết nên bản hùng ca giữ nước từ Đông Bộ Đầu đến Bạch Đằng
Nguyễn Văn Bắc
Nếu bệ hạ muốn hàng, xin trước hãy chém đầu thần đi đã.”
Nhắc đến những trang sử hào hùng của dân tộc Việt Nam, không thể không nhắc đến Trần Hưng Đạo – Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn, vị danh tướng đã dành trọn tài năng, trí tuệ và tâm huyết của mình cho sự nghiệp bảo vệ đất nước.
Sinh ra trong thời kỳ nhà Trần trị vì, Trần Quốc Tuấn đã sớm chứng kiến những biến động lớn của thời cuộc. Đến thế kỷ XIII, đế quốc Nguyên – Mông với sức mạnh quân sự đáng gờm liên tiếp mở rộng lãnh thổ và hướng cuộc xâm lược xuống Đại Việt.
Trước một đối thủ mạnh hơn về quân số và tiềm lực, Đại Việt phải đối mặt với một thử thách sống còn.
Trong những năm 1258, 1285 và 1287–1288, quân Nguyên – Mông ba lần tiến vào Đại Việt. Trong cả ba cuộc kháng chiến, Trần Hưng Đạo giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc tổ chức lực lượng, xây dựng chiến lược và chỉ huy quân đội.
Ông hiểu rằng trước một đội quân hùng mạnh, Đại Việt không thể chỉ dựa vào sức mạnh quân sự đơn thuần. Điều quan trọng hơn cả là lòng dân và sự đoàn kết của toàn dân tộc.
Tinh thần ấy được thể hiện rõ trong Hội nghị Diên Hồng, khi các bô lão đồng lòng quyết tâm chống giặc; và trong tư tưởng của Trần Hưng Đạo về việc lấy dân làm gốc, chăm lo sức dân để tạo nên sức mạnh lâu dài cho đất nước.
Trong cuộc kháng chiến năm 1285, quân Nguyên – Mông tiến vào Đại Việt với lực lượng lớn. Trước tình thế đó, quân dân nhà Trần chủ động thực hiện chiến lược rút lui, bảo toàn lực lượng, chờ thời cơ phản công.
Trần Hưng Đạo không chọn đối đầu bằng mọi giá. Ông lựa chọn kiên trì, linh hoạt và chờ thời cơ, từng bước làm suy yếu đối phương.
Sau những ngày tháng chiến đấu gian khổ, quân dân Đại Việt chuyển sang phản công và giành nhiều thắng lợi quan trọng, tiêu biểu như Hàm Tử, Chương Dương, Tây Kết, từng bước đánh bật quân Nguyên – Mông ra khỏi bờ cõi.
Nhưng thử thách chưa kết thúc.
Năm 1287, quân Nguyên – Mông một lần nữa tiến sang Đại Việt. Lần này, Trần Hưng Đạo tiếp tục tổ chức thế trận, đặc biệt chú trọng việc đánh vào hậu cần và đường tiếp tế của đối phương.
