Trần Hưng Đạo (Trần Quốc Tuấn)
Trần Hưng Đạo sinh khoảng năm 1228, là con của An Sinh Vương Trần Liễu, cháu vua Trần Thái Tông. Tuổi thơ của ông gắn liền với những mâu thuẫn nội bộ hoàng tộc, đặc biệt là mối thù giữa cha ông và triều đình. Trần Liễu trước khi mất từng trăng trối dặn con phải giành lại ngôi báu, nhưng Trần Quốc Tuấn đã gác thù nhà để lo việc nước, thể hiện tầm vóc của một bậc đại anh hùng.
Khi quân Nguyên – Mông xâm lược Đại Việt, Trần Hưng Đạo được giao quyền Quốc công Tiết chế, thống lĩnh toàn bộ quân đội. Ông tổ chức lại quân đội, xây dựng chiến lược phòng thủ – phản công linh hoạt, dựa vào sức dân, địa hình và thời cơ.
Trong ba lần kháng chiến (1258, 1285, 1287–1288), ông đều giữ vai trò trung tâm:
Lần thứ hai (1285): đánh tan đạo quân Thoát Hoan, buộc giặc tháo chạy.
Lần thứ ba (1288): chỉ huy trận Bạch Đằng lịch sử, tiêu diệt hạm đội Ô Mã Nhi, kết thúc hoàn toàn mộng xâm lược của đế quốc Nguyên.
Ngoài tài cầm quân, Trần Hưng Đạo còn để lại “Hịch tướng sĩ”, một áng văn chính luận bất hủ, khơi dậy lòng yêu nước, tinh thần hy sinh và trách nhiệm của người làm tướng.
Ông được nhân dân tôn kính là Đức Thánh Trần, trở thành biểu tượng tối cao của ý chí chống ngoại xâm và nghệ thuật quân sự Việt Nam.
