Trần Hưng Đạo và di huấn "Khoan thư sức dân để làm kế rễ sâu bền gốc" (1285)
Nguyễn Thế Nam
Trong bối cảnh đất nước chuẩn bị bước vào cuộc kháng chiến chống quân Nguyên - Mông lần thứ hai đầy cam go và khốc liệt, vua Trần Nhân Tông đã mời Trần Quốc Tuấn vào cung để hỏi về kế sách đánh giặc. Khi nhà vua lo lắng hỏi rằng lực lượng giặc mạnh như vậy thì phải đánh ra sao, Trần Hưng Đạo đã đưa ra một lời khuyên mang tầm chiến lược kinh điển, đúc rút từ quy luật sinh tồn của quốc gia: "Vừa rồi bệ hạ hỏi tình hình giặc mạnh hay yếu, giặc mạnh thì ta đánh lâu mới được, ví như đánh giặc dữ, cốt phải khoan thư sức dân để làm kế sâu gốc bền rễ, đó là thượng sách giữ nước". Không chỉ là một nhà quân sự tài ba trên chiến trường, tư tưởng nhân văn coi "dân là gốc" của Trần Hưng Đạo chính là chìa khóa then chốt giúp nhà Trần ba lần đánh bại đế quốc Nguyên - Mông hùng mạnh nhất thế giới lúc bấy giờ, để lại bài học trị quốc vĩnh cửu cho muôn đời sau.



