Trần Hưng Đạo và trận Bạch Đằng năm 1288

Thế kỷ XIII là một trong những giai đoạn đầy biến động của lịch sử thế giới.

Từ vùng thảo nguyên Mông Cổ, quân Mông Cổ và sau đó là nhà Nguyên mở rộng lãnh thổ trên một khu vực rộng lớn.

Đại Việt cũng trở thành mục tiêu của họ.

Năm 1258, quân Mông Cổ lần đầu tiên tiến vào Đại Việt.

Sau đó, năm 1285, quân Nguyên mở cuộc xâm lược lần thứ hai với lực lượng lớn hơn.

Nhưng cả hai lần, quân dân Đại Việt đều tổ chức kháng chiến và buộc quân xâm lược phải rút lui.

Người đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong cuộc kháng chiến là Trần Quốc Tuấn, người đời sau thường gọi là Hưng Đạo Đại Vương Trần Hưng Đạo.

Năm 1288, nhà Nguyên tiếp tục đưa quân sang Đại Việt lần thứ ba.

Lần này, quân Nguyên chuẩn bị rất lớn.

Các đạo quân tiến vào Đại Việt từ nhiều hướng, trong khi lực lượng thủy quân đảm nhiệm việc vận chuyển lương thực và tiếp tế.

Trước sức mạnh của đối phương, quân Đại Việt không chọn cách đối đầu trực diện ngay từ đầu.

Triều đình nhà Trần chủ động rút lui chiến lược, bảo toàn lực lượng và thực hiện kế sách làm suy yếu quân địch.

Quân Nguyên tiến sâu nhưng gặp khó khăn về lương thực.

Đến khi lực lượng tiếp tế bị đánh phá, quân địch dần rơi vào tình trạng thiếu thốn.

Trong khi đó, quân Đại Việt từng bước phản công.

Đến đầu năm 1288, tình thế của quân Nguyên ngày càng bất lợi.

Đạo quân của Thoát Hoan phải tìm đường rút về phía Bắc.

Đạo thủy quân do Ô Mã Nhi chỉ huy cũng phải rút theo đường biển và đường sông.

Trần Quốc Tuấn nhận thấy đây là thời cơ để đánh một trận quyết định.

Ông lựa chọn sông Bạch Đằng.

Đây không phải là địa điểm xa lạ trong lịch sử dân tộc.

Gần 350 năm trước, năm 938, Ngô Quyền cũng từng đánh quân Nam Hán trên dòng sông này.

Trần Quốc Tuấn đã kế thừa và phát huy cách sử dụng địa hình, thủy triều và trận địa cọc.

Những cây gỗ lớn được đẽo nhọn và cắm xuống lòng sông tại những vị trí phù hợp.

Nhưng cọc ngầm chỉ là một phần của kế hoạch.

Quân Đại Việt còn bố trí lực lượng mai phục ở hai bên bờ, chuẩn bị thuyền chiến và chờ thời điểm thích hợp.

Ngày trận chiến diễn ra, khi thủy triều đang lên, một lực lượng quân Đại Việt xuất hiện và chủ động giao chiến với quân Nguyên.

Sau đó, quân ta giả vờ rút lui.

Quân Nguyên tưởng rằng đối phương đã yếu thế nên đuổi theo.

Những chiến thuyền lớn tiến sâu vào trận địa.

Nhưng khi thủy triều bắt đầu rút, những cọc gỗ dưới lòng sông dần nhô lên.

Các chiến thuyền quân Nguyên bị mắc kẹt.

Đúng lúc đó, quân Đại Việt từ nhiều hướng đồng loạt tiến công.

Thủy quân Nguyên rơi vào thế bị động.

Trên sông, những con thuyền va vào cọc, đội hình bị phá vỡ. Quân Đại Việt từ hai bên bờ và các chiến thuyền liên tục tấn công.

Trận chiến diễn ra dữ dội.

Cuối cùng, đoàn thuyền của quân Nguyên bị đánh tan.

Nhiều binh lính tử trận hoặc bị bắt.

Ô Mã Nhi cũng bị bắt trong cuộc rút lui.

Chiến thắng Bạch Đằng năm 1288 đánh dấu thất bại quyết định của cuộc xâm lược Đại Việt lần thứ ba của nhà Nguyên.

Đối với Trần Quốc Tuấn, đây là đỉnh cao của tài năng quân sự và nghệ thuật chỉ huy.

Nhưng chiến thắng ấy không chỉ đến từ một vị tướng.

Đó là kết quả của sự phối hợp giữa triều đình nhà Trần, các tướng lĩnh, quân đội và nhân dân Đại Việt.

Trên dòng sông Bạch Đằng, một lần nữa địa hình đất nước trở thành vũ khí.

Thủy triều trở thành một phần của chiến thuật.

Những cọc gỗ tưởng như thô sơ lại trở thành yếu tố quyết định trong một trận thủy chiến lớn.

Hơn bảy thế kỷ đã trôi qua.

Nhưng mỗi khi nhắc đến Bạch Đằng, người ta vẫn nhớ đến Trần Hưng Đạo – vị danh tướng đã cùng quân dân Đại Việt viết nên một trong những trang sử hào hùng nhất của dân tộc.

Bạch Đằng năm 1288 không chỉ là một trận thắng.

Đó là biểu tượng của trí tuệ, ý chí và khả năng tận dụng sức mạnh của con người cùng địa hình đất nước để bảo vệ độc lập dân tộc.