Trần Hưng Đạo và Trần Ích Tắc – Hai cuộc đời trái ngược!

Có lẽ nhiều người sẽ cười chê khi tôi viết bài này để so sánh 2 nhân vật lịch sử trái ngược nhau. Cùng sống trong một thời đại, cùng là dòng dõi nhà Trần, nhưng hai con người này lại chọn hai hướng đi khác nhau. Để rồi, Trần Hưng Đạo trở thành một trong những nhân vật lịch sử kiệt xuất nhất trong lịch sử nước ta, nhân dân ta ngưỡng mộ là “Đức Thánh Trần” đời đời thờ phụng, được thế giới vinh danh là một trong 10 vị tướng xuất sắc nhất mọi thời đại. Trong khi, Trần Ích Tắc trở thành nhân vật Việt gian nổi tiếng nhất trong lịch sử dân tộc, bị người đời cười chê và phải sống tha hương trên đất Trung Quốc trong suốt quãng đời còn lại, bị chính họ Trần mỉa mai với cái tên “Ả Trần” ví hèn nhác, rụt rè như đàn bà.

Hai người họ được sử sách mô tả là những con người nổi tiếng tài năng, hào hoa phong nhã bậc nhất, sành sỏi và tinh tế trong cả văn chương và các ngón chơi, kết giao với những bậc văn nhân học rộng tài cao nhất thời ấy. Vậy điều gì làm nên số phận khác biệt của hai con người này. Để trả lời câu hỏi này, trước hết chúng ta cùng tìm hiểu vài nét về hai nhân vật này đã:

Trần Ích Tắc – Một nước cờ sai, vết nhơ muôn đời.

Trần Ích Tắc (1254 – 1329) là con thứ 3 của vua Trần Thái Tông, em vua Thánh Tông, chú của vua Nhân Tông nhà Trần nước Đại Việt, tước hiệu là Chiêu Quốc Vương.

Theo Đại Việt sử ký toàn thư mô tả như sau: “Ích Tắc là con thứ của Thượng hoàng [Trần Thái Tông], thông minh hiếu học, thông hiểu lịch sử, lục nghệ, văn chương nhất đời. Dù nghề vặt như đá cầu, đánh cờ, không nghề gì không thông thạo; từng mở học đường ở bên hữu phủ đệ, tập hợp văn sĩ bốn phương cho học tập, cấp cho ăn mặc, đào tạo thành tài như bọn Mạc Đĩnh Chi ở Bàng Hà, Bùi Phóng ở Hồng Châu…gồm 20 người, đều được dùng cho đời… Đến 15 tuổi, thông minh hơn người, làu thông kinh sử và các thuật…”

Đọc đoạn mô tả trên, chúng ta đều nhận ra tài năng và đức độ của con người này. Ông sẳn sàng bỏ tiền ra để nuôi ăn học những nhân tài của đất nước để thành tài, đỗ đạt làm quan, là người tinh thông sử sách và hiểu thế sự đời thường, Ông là hoàng tử, thuộc dòng dõi quý tộc nhà Trần.

Tuy nhiên, vào năm 1285, cả nước đang gồng lên chống lại 50 vạn quân Mông Nguyên thế mạnh như chẻ tre, nghiền nát bao nhiêu cánh quân Việt và khiến kinh thành Thăng Long thất thủ. Hai vua rời kinh đô, cùng toàn dân chống giặc, dù tình thế nguy nan nhưng tinh thần Sát Thát vẫn dâng ngút trời.

Trong khi đó, ngày 15 tháng 3, Trần Ích Tắc mang cả gia quyến, cùng một số người khác trong hoàng tộc, dâng thư hàng giặc. Lập tức, chàng hoàng tử tài hoa của vua Trần trở thành con bài quý trong tay nhà Nguyên.