TRẦN HƯNG ĐẠO: VỊ ANH HÙNG DÂN TỘC KIỆT XUẤT CỦA ĐẠI VIỆT

Lịch sử Việt Nam là bản trường ca hào hùng được viết nên bằng máu, nước mắt và lòng yêu nước nồng nàn của biết bao thế hệ anh hùng.

Trong số những con người kiệt xuất ấy, Trần Hưng Đạo – Quốc công Tiết chế nhà Trần – là một nhân vật lịch sử tiêu biểu, không chỉ bởi tài cầm quân lỗi lạc mà còn bởi nhân cách lớn lao và tấm lòng trung nghĩa son sắt với Tổ quốc. Cuộc đời và sự nghiệp của ông gắn liền với nhiều câu chuyện lịch sử cảm động, để lại bài học sâu sắc cho muôn đời sau.

Một trong những câu chuyện lịch sử nổi tiếng nhất về Trần Hưng Đạo chính là việc ông gạt bỏ mối thù gia tộc để toàn tâm toàn ý vì đất nước. Cha của Trần Hưng Đạo là Trần Liễu từng bị ép nhường vợ cho vua Trần Thái Tông, mang trong lòng uất hận. Trước khi mất, Trần Liễu đã dặn con phải giành lại ngôi vua. Tuy nhiên, khi lớn lên và chứng kiến vận mệnh đất nước trước họa xâm lăng của giặc Nguyên – Mông, Trần Hưng Đạo đã không làm theo di nguyện của cha. Ông hiểu rằng nếu vì thù riêng mà gây chia rẽ nội bộ thì đất nước sẽ rơi vào cảnh nguy nan. Chính sự hy sinh lợi ích cá nhân ấy đã thể hiện tấm lòng trung quân ái quốc cao cả, khiến ông trở thành trụ cột vững chắc của triều đình nhà Trần.

Câu chuyện lịch sử thứ hai gắn liền với tên tuổi Trần Hưng Đạo là trận Bạch Đằng năm 1288, một trong những chiến thắng vĩ đại nhất trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc ta. Trước đội quân Nguyên – Mông đông đảo và thiện chiến, Trần Hưng Đạo đã thể hiện trí tuệ quân sự xuất chúng khi cho đóng cọc gỗ nhọn dưới lòng sông Bạch Đằng và lợi dụng thủy triều để tiêu diệt địch. Khi nước triều dâng, quân ta giả vờ thua chạy, nhử địch vào sâu trong trận địa. Đến khi nước rút, thuyền giặc mắc cạn, quân ta đồng loạt phản công, tiêu diệt phần lớn lực lượng xâm lược. Chiến thắng Bạch Đằng không chỉ đập tan hoàn toàn mưu đồ xâm lăng của giặc Nguyên – Mông mà còn khẳng định bản lĩnh, trí tuệ và lòng quả cảm của dân tộc Việt Nam dưới sự chỉ huy tài tình của Trần Hưng Đạo. Không chỉ là một vị tướng tài ba, Trần Hưng Đạo còn để lại dấu ấn sâu đậm với tác phẩm “Hịch tướng sĩ”, một áng văn chính luận bất hủ của dân tộc. Trong bài hịch, ông kể lại nỗi nhục mất nước, vạch rõ tội ác của giặc thù và khơi dậy lòng yêu nước, tinh thần trách nhiệm của quân sĩ. Những lời lẽ thống thiết ấy đã trở thành ngọn lửa hun đúc ý chí chiến đấu, giúp quân dân Đại Việt đoàn kết một lòng, quyết tâm bảo vệ non sông.

Điều đáng kính trọng hơn cả là nhân cách cao đẹp của Trần Hưng Đạo trong cuộc sống đời thường. Sau khi đánh tan giặc ngoại xâm, ông không màng công danh phú quý, sống giản dị và luôn lo nghĩ cho dân. Trước lúc qua đời, ông còn căn dặn vua Trần phải biết “khoan thư sức dân”, lấy dân làm gốc để giữ nước lâu bền. Lời dặn ấy cho thấy tầm nhìn sâu rộng và tư tưởng tiến bộ của một nhà lãnh đạo vì dân, vì nước. Trần Hưng Đạo là biểu tượng sáng ngời của chủ nghĩa yêu nước, của tinh thần đoàn kết và ý chí bất khuất của dân tộc Việt Nam. Những câu chuyện lịch sử về ông không chỉ giúp ta hiểu thêm về quá khứ hào hùng mà còn nhắc nhở thế hệ hôm nay phải biết trân trọng hòa bình, rèn luyện bản thân và sống có trách nhiệm với đất nước.

Dù thời gian có trôi qua bao lâu, tên tuổi và công lao của Trần Hưng Đạo vẫn sẽ mãi mãi được khắc ghi trong trái tim mỗi người dân Việt Nam.

Nguồn sưu tầm: Viện Sử học Việt Nam; Ban Tuyên giáo Trung ương; Trung tâm Bảo tồn Di tích Lịch sử - Văn hóa Quốc gia.

[1] Đại Việt sử ký toàn thư, Ngô Sĩ Liên và các sử thần triều Lê, bản dịch Nxb. Khoa học xã hội, Hà Nội, 1998.

[2] Khâm định Việt sử Thông giám cương mục, Quốc sử quán triều Nguyễn, Nxb. Giáo dục, Hà Nội, 1998.

[3] Trần Hưng Đạo - Thân thế và sự nghiệp, Viện Sử học, Nxb. Khoa học xã hội, Hà Nội, 2000.

[4] Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn trong lịch sử dân tộc, Nxb. Quân đội Nhân dân, Hà Nội, 2008.

[5] Danh nhân quân sự Việt Nam, Bộ Quốc phòng, Nxb. Quân đội Nhân dân, Hà Nội, 2004.

[6] Lịch sử Việt Nam (Tập II), Ủy ban Khoa học xã hội Việt Nam, Nxb. Khoa học xã hội, Hà Nội, 1985.

[7] Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn, Ban Quản lý Di tích Kiếp Bạc – Côn Sơn, Hải Dương, 2010.