Trần Hưng Đạo – vị anh hùng dân tộc và những chiến thắng chống quân Mông – Nguyên
Phạm Gia Huy
Trần Hưng Đạo, tên thật là Trần Quốc Tuấn, là một trong những vị tướng kiệt xuất của lịch sử Việt Nam. Ông có vai trò đặc biệt quan trọng trong ba cuộc kháng chiến chống quân Mông – Nguyên vào thế kỷ XIII, góp phần bảo vệ nền độc lập của Đại Việt và để lại dấu ấn sâu sắc trong lịch sử quân sự dân tộc.
Trần Quốc Tuấn sinh năm 1228, là con của An Sinh vương Trần Liễu và thuộc hoàng tộc nhà Trần. Từ nhỏ, ông được giáo dục về văn chương, binh pháp và lịch sử. Ông cũng nổi tiếng là người có tài năng quân sự và tư duy chiến lược sâu sắc.
Trong thời kỳ nhà Trần phải đối mặt với nguy cơ xâm lược từ đế quốc Mông – Nguyên, Trần Quốc Tuấn được giao trọng trách chỉ huy quân đội. Ông từng bước xây dựng lực lượng, nghiên cứu cách đánh phù hợp với điều kiện của Đại Việt và đề cao tinh thần đoàn kết giữa quân đội với nhân dân.
Năm 1285, quân Nguyên tiến vào Đại Việt với lực lượng lớn. Trước sức mạnh của đối phương, quân Trần chủ động rút lui để bảo toàn lực lượng. Trần Quốc Tuấn tổ chức lại quân đội, đồng thời thực hiện chiến thuật đánh vào những điểm yếu của đối phương. Khi quân Nguyên suy yếu do thiếu lương thực và gặp khó khăn về hậu cần, quân Trần chuyển sang phản công.
Hàng loạt chiến thắng tại Hàm Tử, Chương Dương và Tây Kết đã khiến quân Nguyên thất bại nặng nề. Thoát Hoan phải rút chạy về phía Bắc. Cuộc kháng chiến năm 1285 kết thúc với thắng lợi lớn của Đại Việt.
Năm 1288, quân Nguyên một lần nữa tiến vào Đại Việt. Trần Quốc Tuấn tiếp tục được giao trọng trách chỉ huy quân đội. Ông lựa chọn sông Bạch Đằng làm nơi quyết chiến và xây dựng một trận địa dựa trên thủy triều cùng hệ thống cọc gỗ dưới lòng sông.
Khi đoàn thuyền của quân Nguyên tiến vào Bạch Đằng lúc thủy triều lên, quân Trần tổ chức nhử địch tiến sâu vào trận địa. Khi nước rút, những cọc gỗ nhô lên khiến chiến thuyền đối phương bị mắc kẹt. Quân Trần từ nhiều hướng đồng loạt tấn công, tiêu diệt và bắt giữ một lực lượng lớn quân Nguyên. Chiến thắng Bạch Đằng năm 1288 trở thành đỉnh cao của cuộc kháng chiến chống Mông – Nguyên.
Không chỉ giỏi về quân sự, Trần Hưng Đạo còn để lại nhiều tác phẩm có giá trị về tư tưởng và nghệ thuật quân sự, tiêu biểu như “Hịch tướng sĩ” và “Binh thư yếu lược”. Đặc biệt, Hịch tướng sĩ là lời kêu gọi các tướng sĩ nâng cao ý thức trách nhiệm, đoàn kết và quyết tâm bảo vệ đất nước.
Trần Hưng Đạo qua đời năm 1300 tại Vạn Kiếp. Sau khi ông mất, nhân dân tôn kính và lập nhiều đền thờ để tưởng nhớ. Ông được triều đình phong nhiều danh hiệu cao quý và được nhân dân tôn là Đức Thánh Trần.
Trần Hưng Đạo – vị anh hùng dân tộc và danh tướng kiệt xuất là biểu tượng của lòng yêu nước, tài năng quân sự và tinh thần đoàn kết. Những chiến thắng dưới sự chỉ huy của ông không chỉ bảo vệ Đại Việt mà còn trở thành những trang sử hào hùng, góp phần khẳng định bản lĩnh và ý chí độc lập của dân tộc Việt Nam.



