TRẦN HƯNG ĐẠO – VỊ ANH HÙNG GIỮ NƯỚC CỦA DÂN TỘC VIỆT NAM

TRẦN HƯNG ĐẠO – VỊ ANH HÙNG GIỮ NƯỚC CỦA DÂN TỘC VIỆT NAM

1. Thân thế và xuất thân (1228 – 1257)

Trần Hưng Đạo, tên thật là Trần Quốc Tuấn, sinh năm 1228 tại làng Tức Mặc, phủ Thiên Trường (nay thuộc tỉnh Nam Định). Ông là con trai của An Sinh Vương Trần Liễu và là cháu gọi vua Trần Thái Tông bằng chú ruột. Ngay từ nhỏ, Trần Quốc Tuấn đã nổi tiếng là người thông minh, ham học hỏi, tinh thông cả văn lẫn võ. Ông dành nhiều thời gian nghiên cứu binh pháp, lịch sử và nghệ thuật quân sự, đồng thời quy tụ được nhiều nhân tài như Yết Kiêu, Dã Tượng, Phạm Ngũ Lão và Trương Hán Siêu về phò tá.

Mặc dù gia đình từng có mâu thuẫn với triều đình nhà Trần, nhưng Trần Quốc Tuấn đã đặt lợi ích dân tộc lên trên thù riêng, trở thành tấm gương lớn về tinh thần đoàn kết vì đất nước.

2. Năm 1258 – Tham gia cuộc kháng chiến chống Mông Cổ lần thứ nhất

Năm 1258, đế quốc Mông Cổ mở cuộc xâm lược Đại Việt lần thứ nhất. Trần Quốc Tuấn tham gia chỉ huy quân đội triều Trần chống giặc ngoại xâm. Dù còn trẻ, ông đã thể hiện tài năng quân sự xuất sắc, góp phần cùng quân dân Đại Việt đánh bại đội quân Mông Cổ hùng mạnh, buộc chúng phải rút khỏi bờ cõi.

Chiến thắng này là bước khởi đầu cho sự nghiệp quân sự lẫy lừng của ông.

3. Năm 1282 – Được phong Quốc công Tiết chế

Trước nguy cơ quân Nguyên chuẩn bị xâm lược Đại Việt lần thứ hai, năm 1282, vua Trần Nhân Tông phong Trần Quốc Tuấn làm Quốc công Tiết chế, thống lĩnh toàn bộ quân đội Đại Việt. Đây là chức vụ quân sự cao nhất của quốc gia.

Ông tích cực xây dựng lực lượng, luyện tập quân sĩ và chuẩn bị kế hoạch kháng chiến lâu dài. Trong thời gian này, ông biên soạn nhiều tài liệu quân sự và viết tác phẩm nổi tiếng "Hịch tướng sĩ" nhằm khơi dậy lòng yêu nước và ý chí chiến đấu của quân dân Đại Việt.

4. Năm 1285 – Lãnh đạo kháng chiến chống Nguyên lần thứ hai

Đầu năm 1285, hơn 50 vạn quân Nguyên do Thoát Hoan chỉ huy tiến đánh Đại Việt từ phía Bắc, đồng thời một đạo quân khác từ phía Nam tiến vào. Trước tình thế khó khăn, Trần Hưng Đạo chủ trương tạm thời rút lui chiến lược để bảo toàn lực lượng và thực hiện kế sách "vườn không nhà trống".

Sau thời gian chuẩn bị, quân dân Đại Việt phản công mạnh mẽ và giành nhiều chiến thắng lớn:

• Chiến thắng Hàm Tử.

Đến giữa năm 1285, quân Nguyên đại bại, Thoát Hoan phải chui vào ống đồng để chạy trốn về nước. Đây là một trong những chiến công hiển hách nhất trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc.

5. Năm 1287 – 1288: Kháng chiến chống Nguyên lần thứ ba

Không từ bỏ tham vọng xâm lược, cuối năm 1287 quân Nguyên tiếp tục tiến đánh Đại Việt lần thứ ba. Trần Hưng Đạo tiếp tục giữ vai trò Tổng chỉ huy quân đội.

Ông chỉ đạo quân dân Đại Việt tiêu diệt đoàn thuyền lương của Trương Văn Hổ tại Vân Đồn, khiến quân Nguyên rơi vào tình trạng thiếu lương thực nghiêm trọng. Sau đó, ông triển khai kế hoạch quyết chiến trên sông Bạch Đằng.

Ngày 9 tháng 4 năm 1288 – Chiến thắng Bạch Đằng lịch sử

Trần Hưng Đạo cho đóng hàng ngàn cọc gỗ lớn dưới lòng sông Bạch Đằng. Khi thủy quân Nguyên do Ô Mã Nhi chỉ huy tiến vào cửa sông, quân Đại Việt nhử địch vào trận địa cọc lúc thủy triều lên. Khi nước rút, toàn bộ chiến thuyền giặc mắc cạn và bị tiêu diệt.

Chiến thắng Bạch Đằng năm 1288 đã đập tan hoàn toàn ý đồ xâm lược Đại Việt của đế quốc Nguyên – Mông, một trong những đế quốc hùng mạnh nhất thế giới thời bấy giờ.

6. Giai đoạn sau chiến tranh (1288 – 1300)

Sau khi đất nước hòa bình, Trần Hưng Đạo tiếp tục giúp triều đình củng cố quốc phòng, chăm lo đời sống nhân dân và đào tạo nhân tài.

Ông để lại nhiều tác phẩm quân sự có giá trị như:

• Hịch tướng sĩ.

Tư tưởng nổi tiếng của ông là:

"Khoan thư sức dân để làm kế sâu rễ bền gốc."

Tư tưởng này thể hiện quan điểm lấy dân làm gốc, trở thành bài học quý giá cho công cuộc dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam.

7. Năm 1300 – Vĩnh biệt một anh hùng dân tộc

Ngày 20 tháng 8 năm Canh Tý (1300), Trần Hưng Đạo qua đời tại Vạn Kiếp (nay thuộc thành phố Chí Linh, tỉnh Hải Dương), hưởng thọ khoảng 72 tuổi. Sự ra đi của ông là mất mát to lớn đối với đất nước và nhân dân Đại Việt.

Sau khi mất, nhân dân tôn ông là Đức Thánh Trần. Hàng trăm ngôi đền thờ Trần Hưng Đạo được xây dựng trên khắp cả nước, trong đó nổi tiếng nhất là Đền Kiếp Bạc ở Hải Dương. Hằng năm, nhân dân tổ chức lễ hội để tưởng nhớ công lao to lớn của vị anh hùng dân tộc này.

8. Những dấu mốc quan trọng trong cuộc đời Trần Hưng Đạo

Năm

Sự kiện

1228

Sinh tại làng Tức Mặc (Nam Định)

1258

Tham gia kháng chiến chống Mông Cổ lần thứ nhất

1282

Được phong Quốc công Tiết chế, thống lĩnh quân đội

1285

Chỉ huy kháng chiến chống Nguyên lần thứ hai thắng lợi

1287

Chuẩn bị và lãnh đạo kháng chiến chống Nguyên lần thứ ba

1288

Đại thắng Bạch Đằng, đánh tan quân Nguyên

1288–1300

Củng cố quốc phòng, biên soạn binh thư, đào tạo tướng lĩnh

1300

Qua đời tại Vạn Kiếp, được nhân dân tôn là Đức Thánh Trần

Kết luận

Trần Hưng Đạo là vị anh hùng dân tộc tiêu biểu của Việt Nam, nhà quân sự kiệt xuất và là danh nhân có tầm ảnh hưởng lớn trong lịch sử thế giới. Cuộc đời ông là biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, trí tuệ và ý chí quyết tâm bảo vệ độc lập dân tộc. Tên tuổi Trần Hưng Đạo mãi mãi được các thế hệ người Việt Nam tôn kính và tự hào.