Trần Hưng Đạo – vị thống soái của ba lần chống quân Nguyên – Mông
Bùi Linh Phương
Trong lịch sử dân tộc Việt Nam, có những tên tuổi chỉ cần nhắc đến đã gợi lên cả một thời đại hào hùng. Trần Hưng Đạo là một trong những con người như thế.
Tên thật của ông là Trần Quốc Tuấn, con trai An Sinh Vương Trần Liễu, thuộc tôn thất nhà Trần. Với tài năng quân sự và bản lĩnh của một vị tướng, ông được triều đình giao trọng trách chỉ huy quân đội trong cả ba lần quân Nguyên – Mông tiến công Đại Việt.
Đặc biệt, trong cuộc kháng chiến lần thứ hai và lần thứ ba, ông được vua Trần Nhân Tông phong làm Tiết chế các đạo quân thủy bộ, giữ trọng trách thống lĩnh quân đội. Đó là một vị trí đòi hỏi không chỉ tài cầm quân mà còn cần sự sáng suốt, quyết đoán và khả năng nhìn xa trông rộng.
Trước sức mạnh của quân Nguyên – Mông, quân dân Đại Việt đã lựa chọn cách đánh phù hợp với điều kiện của đất nước. Khi cần thiết, quân ta rút khỏi kinh thành, bảo toàn lực lượng, chờ thời cơ. Khi thế giặc suy yếu, quân ta chuyển sang phản công mạnh mẽ.
Trong cuộc kháng chiến năm 1285, dưới sự chỉ huy của các tướng lĩnh nhà Trần, quân dân Đại Việt liên tiếp giành thắng lợi ở Hàm Tử, Chương Dương, Tây Kết, Vạn Kiếp, từng bước đẩy quân xâm lược ra khỏi đất nước.
Hai năm sau, cuộc xâm lăng lần thứ ba lại diễn ra. Trần Hưng Đạo tiếp tục giữ trọng trách chỉ huy. Ông nhận định hướng rút quân của đối phương và chuẩn bị trận địa trên sông Bạch Đằng. Trận quyết chiến ngày 9/4/1288 đã trở thành một dấu son trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc.
Từ những trận đánh ấy, có thể thấy tài thao lược của Trần Hưng Đạo không chỉ nằm ở việc trực tiếp chỉ huy quân đội, mà còn ở khả năng lựa chọn thời cơ, tổ chức lực lượng và tạo thế để giành thắng lợi.
Ba lần quân Nguyên – Mông tiến vào Đại Việt, ba lần đất nước đứng trước thử thách lớn. Và cả ba lần, Trần Quốc Tuấn đều được giao trọng trách điều binh khiển tướng, góp phần làm nên những chiến thắng vang dội.
Tên tuổi Hưng Đạo Vương vì thế gắn liền với một thời đại mà ý chí bảo vệ non sông được hun đúc thành sức mạnh.
Đó là vị thống soái của những trận đánh làm rạng danh Đại Việt.
