Trần Hưng Đạo – Vị tướng kiệt xuất ba lần đánh bại quân Nguyên – Mông
Trần Hưng Đạo (1228–1300), tên thật là Trần Quốc Tuấn, là một trong những vị tướng kiệt xuất nhất trong lịch sử Việt Nam. Ông có công lớn trong việc lãnh đạo quân dân Đại Việt ba lần đánh bại quân Nguyên – Mông vào các năm 1258, 1285 và 1288.
Trần Quốc Tuấn sinh năm 1228, là con của An Sinh Vương Trần Liễu. Từ nhỏ, ông nổi tiếng thông minh, có tài văn võ và sớm nuôi chí lớn.
Khi quân Nguyên – Mông trở thành mối đe dọa lớn đối với Đại Việt, Trần Quốc Tuấn được triều đình giao trọng trách Quốc công Tiết chế, thống lĩnh quân đội.
Năm 1285, quân Nguyên – Mông tiến vào Đại Việt từ nhiều hướng. Trước sức mạnh vượt trội của địch, Trần Hưng Đạo chủ trương rút lui chiến lược để bảo toàn lực lượng, đồng thời dựa vào sức dân để tiến hành kháng chiến lâu dài.
Trong lúc tình thế khó khăn, ông viết “Hịch tướng sĩ”, khơi dậy lòng yêu nước, tinh thần trách nhiệm và ý chí chiến đấu của quân sĩ. Lời hiệu triệu đã góp phần củng cố quyết tâm của toàn quân.
Sau khi bảo toàn lực lượng, quân Trần từng bước phản công. Các chiến thắng Hàm Tử, Chương Dương, Tây Kết khiến quân Nguyên – Mông thất bại nặng nề và phải rút khỏi Đại Việt.
Năm 1288, quân Nguyên – Mông tiếp tục xâm lược Đại Việt. Trần Hưng Đạo nhận thấy đây là thời cơ để tiêu diệt đạo quân xâm lược trên đường rút lui.
Ông cho quân cắm cọc gỗ bịt sắt dưới lòng sông Bạch Đằng, bố trí trận địa phục kích và chờ khi thủy triều xuống.
Khi đoàn thuyền quân Nguyên tiến vào trận địa, quân Đại Việt đồng loạt tiến công. Những chiến thuyền địch bị mắc vào bãi cọc, đội hình rối loạn. Quân Trần từ nhiều hướng tấn công quyết liệt.
Chiến thắng Bạch Đằng năm 1288 đã đánh tan đạo quân xâm lược, buộc quân Nguyên phải từ bỏ ý định xâm chiếm Đại Việt.
Không chỉ tài giỏi về quân sự, Trần Hưng Đạo còn là người đặc biệt coi trọng sức mạnh của nhân dân. Ông hiểu rằng muốn thắng một đội quân mạnh phải có sự đồng lòng của toàn dân, phải biết dựa vào địa hình, lòng dân và sức mạnh của chính mình.
Trước khi qua đời năm 1300, ông để lại nhiều lời căn dặn về việc giữ nước. Ông nhấn mạnh vai trò của việc khoan thư sức dân, bởi theo ông, chăm lo cho nhân dân chính là nền tảng để giữ vững đất nước lâu dài.
Trần Hưng Đạo qua đời tại Vạn Kiếp, hưởng thọ 73 tuổi. Nhân dân tôn kính ông là Đức Thánh Trần, lập đền thờ ở nhiều nơi để tưởng nhớ công lao.
Câu chuyện về Trần Hưng Đạo để lại bài học lớn: muốn vượt qua thử thách phải có bản lĩnh, trí tuệ, biết đoàn kết và phát huy sức mạnh của nhân dân; khi đối mặt với khó khăn, không được hoảng sợ mà phải bình tĩnh tìm cách biến yếu thành mạnh, biến khó khăn thành cơ hội.
Trần Hưng Đạo không chỉ là một danh tướng mà còn là biểu tượng của lòng yêu nước, tài thao lược và tinh thần đoàn kết dân tộc. Những chiến thắng của ông góp phần bảo vệ nền độc lập Đại Việt và trở thành một trong những trang sử hào hùng nhất của dân tộc Việt Nam.



