Trần Hưng Đạo – Vị tướng kiệt xuất và hào khí Đông A
Trần Hưng Đạo là vị tướng kiệt xuất của nhà Trần, người đã cùng quân dân Đại Việt ba lần đánh bại quân Nguyên – Mông. Với tài thao lược, tư tưởng quân sự sâu sắc và tinh thần đặt lợi ích dân tộc lên trên thù riêng, ông trở thành biểu tượng của lòng yêu nước, ý chí đoàn kết và nghệ thuật giữ nước của dân tộc Việt Nam. Chiến thắng Bạch Đằng năm 1288 cùng “Hịch tướng sĩ” là những di sản lịch sử tiêu biểu gắn liền với tên tuổi ông.
Trần Quốc Tuấn là con của An Sinh Vương Trần Liễu, cháu gọi vua Trần Thái Tông bằng chú. Thuở nhỏ, ông nổi tiếng thông minh, ham học, giỏi văn võ và có chí lớn. Mặc dù gia đình từng có mâu thuẫn với vua Trần, nhưng Trần Quốc Tuấn đã đặt lợi ích của quốc gia lên trên lợi ích cá nhân. Ông từng căn dặn con cháu không được vì thù riêng mà làm tổn hại đến vận mệnh đất nước. Chính tinh thần "đại nghĩa thắng hung tàn" ấy đã trở thành một tấm gương sáng về lòng trung quân, ái quốc.
Vào thế kỷ XIII, đế quốc Nguyên – Mông là lực lượng quân sự hùng mạnh bậc nhất thế giới. Sau khi chinh phục nhiều quốc gia ở châu Á và châu Âu, quân Nguyên ba lần tiến đánh Đại Việt với tham vọng biến nước ta thành bàn đạp xâm lược các nước phương Nam.
Trước tình thế hiểm nghèo ấy, triều đình nhà Trần đã trao quyền chỉ huy quân đội cho Trần Quốc Tuấn. Với tài năng quân sự xuất sắc, ông đã cùng vua Trần lãnh đạo quân dân Đại Việt giành thắng lợi trong cả ba cuộc kháng chiến vào các năm 1258, 1285 và 1287–1288.
Để chuẩn bị cho cuộc kháng chiến chống quân Nguyên lần thứ hai, triều đình nhà Trần đã tổ chức Hội nghị Diên Hồng nhằm hỏi ý kiến các bô lão trên khắp cả nước. Khi nhà vua hỏi nên hòa hay nên đánh, tất cả đồng thanh hô vang: "Đánh!". Tiếng hô ấy thể hiện ý chí đoàn kết của toàn dân tộc.
Trong thời gian này, Trần Hưng Đạo đã viết tác phẩm nổi tiếng "Hịch tướng sĩ" nhằm khích lệ tinh thần chiến đấu của quân sĩ. Ông nhắc nhở về trách nhiệm của người làm tướng, về lòng yêu nước và danh dự của dân tộc. Những lời văn hào hùng, giàu cảm xúc đã khơi dậy quyết tâm chiến đấu của toàn quân, trở thành áng văn chính luận bất hủ trong lịch sử Việt Nam.
Không chỉ là vị tướng tài ba, Trần Hưng Đạo còn là người luôn quan tâm đến binh lính, sống giản dị, gần gũi và lấy đức phục người. Chính vì vậy, ông nhận được sự tin yêu tuyệt đối của quân sĩ và nhân dân.
Chiến công lừng lẫy nhất trong sự nghiệp của Trần Hưng Đạo là chiến thắng trên sông Bạch Đằng năm 1288.
Sau nhiều thất bại, quân Nguyên quyết định rút lui bằng đường thủy. Trần Hưng Đạo đã nghiên cứu địa hình, lợi dụng quy luật thủy triều và cho đóng hàng nghìn cọc gỗ lớn bịt sắt xuống lòng sông Bạch Đằng.
Khi nước triều dâng, quân ta nhử hạm đội địch tiến sâu vào bãi cọc. Đến lúc nước rút, thuyền chiến của quân Nguyên mắc cạn và bị cọc đâm thủng. Quân dân Đại Việt đồng loạt tấn công từ nhiều hướng, tiêu diệt phần lớn quân địch. Tướng Ô Mã Nhi bị bắt sống, nhiều chiến thuyền bị phá hủy hoàn toàn.
Chiến thắng Bạch Đằng năm 1288 đã chấm dứt hoàn toàn ý đồ xâm lược Đại Việt của đế quốc Nguyên – Mông, bảo vệ vững chắc nền độc lập dân tộc và trở thành một trong những chiến thắng quân sự vĩ đại nhất trong lịch sử Việt Nam.
Những đóng góp to lớn
Không chỉ là vị tướng kiệt xuất, Trần Hưng Đạo còn để lại nhiều tư tưởng quân sự có giá trị lâu dài. Ông là tác giả của các tác phẩm quân sự như "Binh thư yếu lược" và "Vạn Kiếp tông bí truyền thư", góp phần xây dựng nghệ thuật quân sự Việt Nam.
Ông luôn đề cao sức mạnh đoàn kết toàn dân, lấy nhân nghĩa làm gốc, biết phát huy sức mạnh của nhân dân trong bảo vệ Tổ quốc. Những tư tưởng ấy vẫn còn nguyên giá trị trong công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước ngày nay.
Cuộc đời và sự nghiệp của Trần Hưng Đạo để lại nhiều bài học quý báu


