Trần Hưng Đạo – "Xin hãy chém đầu thần trước"
Giữa lúc quân Nguyên Mông áp sát và triều đình có người nao núng, vị tổng chỉ huy Trần Quốc Tuấn đã khẳng định quyết tâm đánh giặc bằng một lời nói đi vào lịch sử.
Trần Quốc Tuấn, sau này được tôn là Hưng Đạo Đại Vương, là tôn thất nhà Trần và là vị tướng cầm quân trong cả ba lần kháng chiến chống Nguyên Mông ở thế kỷ XIII. Ông được vua giao chức Quốc công tiết chế, thống lĩnh toàn quân.
Năm 1285, giặc Nguyên Mông do Thoát Hoan chỉ huy ồ ạt kéo sang với lực lượng rất lớn. Quân Trần tạm lui để bảo toàn lực lượng, nhiều nơi thất thủ, lòng người ít nhiều dao động. Có những người trong hàng ngũ tôn thất và quan lại đã nghĩ đến chuyện đầu hàng cho yên thân.
Trước đó, để thức tỉnh tinh thần tướng sĩ, Trần Quốc Tuấn đã viết bài Hịch tướng sĩ. Ông thẳng thắn trách những người chỉ biết ham mê hưởng lạc, chọi gà, đánh bạc, săn bắn mà quên mối nhục của đất nước. Ông cũng chỉ ra rằng nếu giặc tràn vào, thì chẳng ai còn giữ được gia đình, ruộng vườn, mồ mả tổ tiên. Ông khuyên các tướng học Binh thư yếu lược do chính mình biên soạn, và nói rõ: ai làm trái thì không phải là con cháu của ông.
Trong một lần vua hỏi ý kiến khi thế giặc quá mạnh, Trần Hưng Đạo đáp rằng nếu bệ hạ muốn hàng, xin hãy chém đầu thần trước rồi hãy hàng. Câu nói ngắn gọn ấy thể hiện lòng trung thành, sự dứt khoát và ý chí không khuất phục của ông, và đã trấn an triều đình.
Sau đó, quân dân nhà Trần tổ chức phản công, thắng lớn ở Hàm Tử, Chương Dương, Tây Kết rồi giải phóng Thăng Long. Mùa hè năm 1285 trở thành một chiến thắng vang dội.
Chuyện kể rằng sau chiến thắng, khi nhà vua nhắc đến công lao của ông, Trần Hưng Đạo vẫn giữ thái độ khiêm nhường, không hề kể công. Với ông, giữ nước là bổn phận của người làm tướng, chứ không phải để tìm danh vọng.
