Trần Hùng Vách – Người chỉ huy xe tăng đi suốt mùa Xuân 1975

Thời kỳ: Đại thắng mùa Xuân 1975

Trần Hùng Vách sinh năm 1949 tại xã Nguyệt Đức, huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc. Ông là cán bộ xe tăng, sau này được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Những chiến công nổi bật của ông gắn liền với cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975, từ trận đánh giải phóng Buôn Ma Thuột cho đến những ngày cuối cùng tiến vào Sài Gòn.

Ngày 10-3-1975, khi Chiến dịch Tây Nguyên mở trận then chốt tại Buôn Ma Thuột, Trần Hùng Vách đang là Trung đội trưởng. Ông được giao phụ trách bốn xe tăng cùng đơn vị tiến công thị xã. Xe tăng lúc ấy không chỉ có nhiệm vụ tiêu diệt các vị trí phòng thủ mà còn phải phối hợp chặt chẽ với bộ binh để phá những điểm chống cự trên đường tiến công.

Trận chiến ở Buôn Ma Thuột diễn ra rất quyết liệt. Những chiếc xe tăng phải vượt qua nhiều vị trí phòng thủ trong thành phố, vừa tiến công vừa phối hợp với các đơn vị bộ binh. Sau ba ngày chiến đấu, thị xã Buôn Ma Thuột được giải phóng. Nhưng đối với Trần Hùng Vách và đồng đội, nhiệm vụ chưa dừng lại ở đó. Đơn vị nhanh chóng nhận lệnh tiếp tục truy kích lực lượng đối phương rút chạy theo đường số 7 về phía Phú Yên.

Cuộc hành quân tiếp tục diễn ra với tốc độ rất nhanh. Rạng sáng 30-3-1975, đội hình xe tăng của Trần Hùng Vách tiến công Tòa thị chính Phú Yên. Trên đường đi, một tình huống khá đặc biệt xảy ra: đối phương tưởng những chiếc xe tăng đang tiến tới là xe của mình nên không nổ súng, thậm chí có người còn giơ tay chào. Nhận thấy thời cơ, Trần Hùng Vách tiếp tục cho xe tiến vào vị trí thuận lợi rồi bất ngờ ra lệnh nổ súng. Cách đánh này giúp đơn vị tạo được sự bất ngờ lớn.

Sau những thắng lợi liên tiếp ở miền Trung, chiến trường nhanh chóng chuyển vào giai đoạn quyết định. Cuối tháng 4-1975, Trần Hùng Vách cùng đơn vị nằm trong đội hình thiết giáp của Lữ đoàn 273, Quân đoàn 3, tiến về Sài Gòn. Những người lính xe tăng lúc này hiểu rằng họ đang tiến tới trận đánh cuối cùng của cuộc chiến.

Đêm 29 và rạng sáng 30-4, đơn vị của Trần Hùng Vách đánh chiếm Trung tâm Huấn luyện Quang Trung rồi tiếp tục tiến sâu vào nội thành Sài Gòn. Trên đường tiến quân, ông cùng đồng đội gặp nhiều vị trí chống trả. Dù đã ba lần bị thương, Trần Hùng Vách vẫn tiếp tục chỉ huy trung đội xe tăng chiến đấu.

Các xe tăng tiếp tục tiến qua khu vực Ngã ba Bà Quẹo, Ngã tư Bảy Hiền. Đây là những địa bàn quan trọng trên hướng tiến quân vào trung tâm thành phố. Những trận đánh diễn ra nhanh nhưng rất căng thẳng, bởi các đơn vị phải vừa tiến công vừa bảo đảm đội hình không bị chia cắt. Trần Hùng Vách vẫn ở trong đội hình, trực tiếp chỉ huy những chiếc xe tăng của mình tiến về phía trước.

Sau khi vượt qua các vị trí phòng thủ, lực lượng của ông cùng bộ binh tiếp tục tiến đánh Bộ Tổng tham mưu của chính quyền Sài Gòn. Đến trưa 30-4-1975, những mục tiêu quan trọng ở trung tâm Sài Gòn lần lượt được kiểm soát. Cùng với các cánh quân khác, đơn vị xe tăng của Trần Hùng Vách đã hoàn thành chặng đường chiến đấu từ Tây Nguyên qua miền Trung rồi tiến vào Sài Gòn trong những ngày cuối cùng của cuộc Tổng tiến công.

Điều đáng nhớ trong câu chuyện của Trần Hùng Vách là ông không chỉ tham gia một trận đánh riêng lẻ. Trong mùa Xuân 1975, ông cùng đơn vị liên tục cơ động qua nhiều chiến trường, từ Buôn Ma Thuột đến Phú Yên rồi Sài Gòn. Mỗi nơi lại có một nhiệm vụ khác nhau, nhưng tất cả đều nối tiếp nhau trong một cuộc tiến công diễn ra với tốc độ rất nhanh.

Ngày 15-1-1976, Trần Hùng Vách được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Chiếc áo ông mặc trong những ngày tiến công giải phóng Sài Gòn sau này được lưu giữ tại Bảo tàng Lực lượng Tăng - Thiết giáp. Một chiếc áo đã cũ nhưng gắn với cả một chặng đường đặc biệt của mùa Xuân 1975, khi những người lính xe tăng từ chiến trường này đến chiến trường khác cho đến ngày đất nước thống nhất.

Câu chuyện về Trần Hùng Vách giúp chúng ta hình dung rõ hơn tốc độ và sự liên tục của Đại thắng mùa Xuân 1975. Những người lính không có nhiều thời gian nghỉ ngơi mà phải nhanh chóng cơ động từ Tây Nguyên xuống miền Trung rồi tiến về Sài Gòn. Với học sinh hôm nay, câu chuyện ấy nhắc chúng ta biết trân trọng hòa bình, ghi nhớ sự hy sinh và nỗ lực của thế hệ đi trước, đồng thời cố gắng học tập để góp phần xây dựng đất nước trong thời bình.