TRẦN HỮU DỰC – NGƯỜI CON CỦA DƯƠNG LỆ ĐÔNG VÀ DẤU CHÂN NGƯỜI CỘNG SẢN TRẺ TUỔI TRÊN QUÊ HƯƠNG QUẢNG TRỊ

Có những câu chuyện lịch sử bắt đầu từ những nơi rất đỗi bình dị.

Không phải từ những quảng trường lớn hay những chiến trường nổi tiếng, mà từ một làng quê nhỏ, nơi một người thanh niên đã sớm nhìn thấy nỗi đau của quê hương, đất nước và quyết định dành tuổi trẻ của mình cho con đường cách mạng.

Câu chuyện về đồng chí Trần Hữu Dực bắt đầu từ làng Dương Lệ Đông, quê hương thuộc tỉnh Quảng Trị.

Ông sinh ngày 15 tháng 1 năm 1910, trong một gia đình nông dân. Khi mới 15 tuổi, Trần Hữu Dực đã tham gia hoạt động yêu nước. Tháng 11 năm 1926, ông cùng những người đồng chí thành lập tổ chức “Ái hữu dân đoàn”, một tổ chức yêu nước có ảnh hưởng trong phong trào cách mạng ở Quảng Trị. (Triệu Phong)

Đó là một lựa chọn không dễ dàng đối với một người còn rất trẻ.

Nhưng từ quê hương Dương Lệ Đông, lý tưởng cách mạng đã đưa người thanh niên ấy bước vào một chặng đường đầy gian khổ.

TUỔI HAI MƯƠI VÀ MỘT TRỌNG TRÁCH LỚN

Tháng 6 năm 1929, Trần Hữu Dực trở thành một trong những đảng viên cộng sản đầu tiên của Quảng Trị. Đến tháng 10 năm 1930, khi Tỉnh ủy Quảng Trị được thành lập, ông được cử làm Bí thư Tỉnh ủy đầu tiên, khi mới vừa tròn 20 tuổi. (Cổng Thông Tin BTLLang)

Tuổi đời còn rất trẻ nhưng trọng trách vô cùng lớn.

Quảng Trị khi ấy đang trong những năm tháng phong trào cách mạng phát triển mạnh. Người cán bộ trẻ Trần Hữu Dực cùng các đồng chí của mình phải hoạt động trong điều kiện hết sức nguy hiểm, đối mặt với sự truy bắt và đàn áp của chính quyền thực dân.

Tháng 7 năm 1929, ông bị bắt và giam tại nhà tù Quảng Trị. Sau đó, trong quá trình hoạt động cách mạng từ năm 1926 đến năm 1945, ông nhiều lần bị bắt, bị kết án và trải qua nhiều nhà tù như nhà tù Quảng Trị, nhà đày Lao Bảo và nhà đày Buôn Ma Thuột. Tổng cộng, ông phải chịu 29 năm tù giam và 22 năm quản thúc theo các bản án và quyết định của chính quyền thực dân, phong kiến. (Cổng Thông Tin BTLLang)

Nhưng nhà tù không thể khuất phục được ý chí của người chiến sĩ cách mạng.

“BƯỚC QUA ĐẦU THÙ”

Sau này, trong hồi ký “Bước qua đầu thù”, Trần Hữu Dực kể lại những năm tháng hoạt động cách mạng và những cuộc đấu tranh trong lao tù.

Đó không chỉ là câu chuyện của riêng một con người.

Đó còn là câu chuyện về một thế hệ thanh niên Quảng Trị đã lựa chọn con đường đầy gian nan để đấu tranh cho độc lập của dân tộc.

Trong những năm tháng bị giam cầm, những người tù cộng sản vẫn tìm cách tổ chức đấu tranh, giữ vững tinh thần và bảo vệ khí tiết của người cách mạng. Những câu chuyện ấy cho thấy một điều: nhà tù có thể giam giữ thân thể, nhưng không thể giam giữ lý tưởng. (Báo Quảng Trị)

Tháng 6 năm 1945, Trần Hữu Dực thoát khỏi nhà tù đế quốc. Ông lập tức trở lại hoạt động và tham gia chuẩn bị cho cuộc khởi nghĩa giành chính quyền ở Quảng Trị. Trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945, ông cùng tập thể lãnh đạo cuộc khởi nghĩa giành chính quyền ở Quảng Trị thành công. (Cổng Thông Tin BTLLang)

Từ một người thanh niên của làng Dương Lệ Đông, Trần Hữu Dực đã trở thành một cán bộ cách mạng giữ nhiều trọng trách quan trọng.

Ông từng giữ chức Chủ tịch Ủy ban Hành chính Trung Bộ, Phó Thủ tướng Chính phủ và Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao; là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng qua nhiều khóa và đại biểu Quốc hội từ khóa I đến khóa VII. (baochinhphu.vn)

TRỞ VỀ VỚI QUÊ HƯƠNG

Nhưng dù đảm nhận nhiều trọng trách, quê hương Dương Lệ Đông vẫn là nơi gắn bó sâu sắc với cuộc đời ông.

Ngày nay, tại quê hương ông có Nhà lưu niệm Phó Thủ tướng Trần Hữu Dực, được xếp hạng di tích cấp tỉnh, là địa chỉ có giá trị về văn hóa, truyền thống và lịch sử. Công trình đang được nâng cấp, cải tạo để tiếp tục phát huy giá trị giáo dục truyền thống. (Triệu Bính)

Đứng trước Nhà lưu niệm, thế hệ trẻ hôm nay có thể tìm hiểu về cuộc đời của một người con Quảng Trị đã bắt đầu con đường cách mạng từ khi tuổi đời còn rất trẻ.

Những hiện vật, hình ảnh và tư liệu tại đây không chỉ kể về một cán bộ lãnh đạo của Đảng và Nhà nước.

Chúng còn kể về một người con của quê hương đã lựa chọn lý tưởng, vượt qua tù đày và dành trọn cuộc đời cho cách mạng.

CÂU CHUYỆN ĐƯỢC TRAO LẠI CHO THẾ HỆ TRẺ

Hơn 90 năm đã trôi qua kể từ những ngày Trần Hữu Dực bắt đầu hoạt động cách mạng.

Quê hương Quảng Trị hôm nay đã có nhiều đổi thay.

Những nhà tù từng giam giữ người chiến sĩ năm xưa giờ trở thành những địa chỉ để thế hệ sau tìm hiểu lịch sử. Nhà lưu niệm tại Dương Lệ Đông trở thành nơi nhắc nhớ về cuộc đời và sự nghiệp của một người con quê hương.

Nhưng điều quý giá nhất mà lịch sử để lại không chỉ là những danh hiệu hay chức vụ.

Đó là lý tưởng sống.

Một người thanh niên 15 tuổi đã lựa chọn dấn thân.

Một người cộng sản trẻ tuổi đã không khuất phục trước tù đày.

Một người con Quảng Trị đã dành cả cuộc đời mình cho đất nước.

Câu chuyện Trần Hữu Dực vì thế không chỉ thuộc về quá khứ.

Nó là câu chuyện để tuổi trẻ hôm nay suy ngẫm.

Trong thời đại hòa bình, chúng ta không phải đối mặt với những nhà tù ha