Trần Hữu Lưu – Người Anh hùng 15 năm đi tìm đồng đội

Trần Hữu Lưu là Thượng tá, Đội trưởng Đội Quy tập hài cốt liệt sĩ 584 thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Trị, người đã dành 15 năm thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ trên đất bạn Lào và trong nước. Với những thành tích đặc biệt xuất sắc, ông được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Người con của mảnh đất Vĩnh Linh

Trần Hữu Lưu sinh ra và lớn lên tại Vĩnh Linh, Quảng Trị, vùng đất từng chịu nhiều đau thương, mất mát trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Tháng 2/1982, theo tiếng gọi của Tổ quốc, ông tình nguyện lên đường nhập ngũ. Sau khi hoàn thành khóa huấn luyện tân binh, ông được biên chế vào Sư đoàn 968, thực hiện nhiệm vụ quốc tế tại nước bạn Lào.

Những năm tháng làm nhiệm vụ trên đất bạn, ông cùng đồng đội vượt qua nhiều khó khăn để hoàn thành nhiệm vụ được giao. Chính quãng thời gian này cũng để lại những tổn thương lâu dài đối với gia đình ông khi ông bị nhiễm chất độc da cam/dioxin.

Trở lại chiến trường xưa để tìm đồng đội

Năm 1995, Trần Hữu Lưu về nhận công tác tại Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Trị. Đến tháng 10/1996, ông được điều động về Đội Quy tập hài cốt liệt sĩ 584, ban đầu giữ cương vị đội phó, sau đó được bổ nhiệm làm đội trưởng.

Từ đây, ông bắt đầu hành trình đặc biệt: trở lại những chiến trường xưa, nhưng không còn cầm súng chiến đấu mà cùng đồng đội lội suối, băng rừng, vượt qua những địa hình hiểm trở để tìm kiếm hài cốt những người đã hy sinh.

Đối với ông, đó vừa là trách nhiệm của người quân nhân, vừa là nhiệm vụ thiêng liêng mà Đảng và quân đội giao phó.

Hành trình gian nan trên đất Lào

Công việc tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại Lào vô cùng khó khăn. Sau nhiều năm chiến tranh, dấu tích của những phần mộ bị thiên nhiên che phủ. Nhiều khu vực nằm sâu trong rừng rậm, xa khu dân cư và rất khó tiếp cận.

Tại tỉnh Savannakhet, địa hình chủ yếu là rừng rậm xen lẫn tre, nứa. Những người từng trực tiếp mai táng liệt sĩ phần lớn đã già yếu, thậm chí có người đã qua đời, khiến việc xác minh thông tin càng khó khăn.

Thời tiết cũng là một thử thách lớn. Mùa khô, nắng nóng khiến khe suối cạn nước; mùa mưa, nước lớn gây chia cắt địa hình. Có những thời điểm lương thực cạn kiệt, ông cùng đồng đội phải đào củ, hái rau rừng ăn tạm và chờ điều kiện thuận lợi mới tiếp tục hành trình.

15 năm đi tìm những người đã nằm lại

Bất chấp gian khổ, Trần Hữu Lưu cùng đồng đội kiên trì thực hiện nhiệm vụ.

Trong 15 năm, Đội 584 do ông phụ trách đã khảo sát, quy tập được 2.168 hài cốt liệt sĩ tại Lào; trong đó có 217 hài cốt có tên và quê quán, 210 hài cốt có tên. Ông cũng phối hợp với các địa phương trong tỉnh Quảng Trị khảo sát, quy tập tại những khu vực từng là trọng điểm chiến tranh như Hướng Hóa, Đakrông, Hải Lăng, Gio Linh, đặc biệt chú trọng các mộ tập thể. Kết quả đã phối hợp quy tập thêm 521 hài cốt liệt sĩ trong nước.

Cùng với công tác tìm kiếm, ông còn phối hợp chăm sóc chu đáo các phần mộ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Đường 9.

Đằng sau những con số ấy là hàng nghìn ngày lội rừng, vượt suối và đối mặt với những điều kiện khắc nghiệt để đưa những người lính đã hy sinh trở về với quê hương.

“Tìm thấy mộ liệt sĩ là như đón người thân trở về”

Với Trần Hữu Lưu, công việc quy tập hài cốt không đơn thuần là một nhiệm vụ quân sự.

Ông từng chia sẻ rằng khó khăn, gian khổ rồi cũng sẽ qua, nhưng điều khiến ông day dứt nhất là những đêm chưa tìm thấy đồng đội. Vì vậy, mỗi khi tìm được một phần mộ liệt sĩ, đặc biệt là những trường hợp xác định được danh tính, ông cảm thấy như đang đón một người thân trở về.

Tình cảm ấy trở thành động lực để ông tiếp tục công việc dù sức khỏe giảm sút và bệnh tật.

Người lính vượt lên hoàn cảnh riêng

Trong thời gian làm nhiệm vụ quốc tế tại Lào, Trần Hữu Lưu bị nhiễm chất độc da cam/dioxin. Những di chứng ấy ảnh hưởng đến hai người con của ông.

Hoàn cảnh gia đình khó khăn, công việc lại thường xuyên phải xa nhà, nhưng ông vẫn lựa chọn tiếp tục nhiệm vụ. Ông cho rằng khi còn hàng vạn người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc thì những khó khăn riêng của bản thân cần được gạt sang một bên để hoàn thành trách nhiệm.

Đó cũng là một biểu hiện sâu sắc của phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ” – đặt nhiệm vụ chung và nghĩa tình đồng đội lên trên những mất mát của bản thân.

Danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân

Ngày 21/12/2010, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Trị tổ chức lễ đón nhận danh hiệu cao quý mà Chủ tịch nước phong tặng cho Thượng tá Trần Hữu Lưu: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Trong quá trình công tác, ông liên tục được công nhận Chiến sĩ thi đua từ năm 2000, được tặng 9 bằng khen, trong đó có bằng khen của Thủ tướng Chính phủ. Ông còn được Đảng và Nhà nước tặng hai Huân chương Chiến công hạng Nhất, một Huân chương Quân công hạng Ba và được nước bạn Lào tặng Huân chương Lao động hạng Nhì.

Hành trình tìm đồng đội không bao giờ quên

Trần Hữu Lưu không phải là người lập chiến công trên chiến trường bằng những trận đánh trực tiếp. Chiến công của ông diễn ra trong thời bình, giữa những cánh rừng sâu và những vùng đất từng là chiến trường ác liệt.

Suốt 15 năm, ông cùng đồng đội kiên trì tìm kiếm những người lính đã nằm lại, đưa hàng nghìn hài cốt liệt sĩ trở về với quê hương, gia đình.

Câu chuyện về Trần Hữu Lưu vì thế không chỉ là câu chuyện của một người Anh hùng, mà còn là câu chuyện về lòng biết ơn, tình đồng đội và trách nhiệm gìn giữ ký ức chiến tranh.

Trần Hữu Lưu – người Anh hùng 15 năm đi tìm đồng đội, dành những năm tháng của mình để đưa những người đã hy sinh trở về với đất mẹ và gia đình.