TRẦN HỮU TƯỚC – MANG TRI THỨC TRỞ VỀ DỰNG NỀN Y HỌC VIỆT

Câu chuyện về Trần Hữu Tước mở ra một lát cắt đáng nhớ của lịch sử, nơi phẩm chất con người được thử thách qua những thời điểm đặc biệt. Giáo sư, bác sĩ Trần Hữu Tước (1913–1983) là một trong những trí thức tiêu biểu của thế hệ những người Việt Nam xa quê trở về phụng sự đất nước, dành trọn tài năng và tâm huyết để góp sức dựng xây nền y học cách mạng. Người là một nhà khoa học lớn, người đặt nền móng cho chuyên ngành Tai – Mũi – Họng Việt Nam và đã dâng hiến gần như trọn cuộc đời cho sự nghiệp chăm sóc sức khỏe đồng bào. Với những dâng hiến đặc biệt ấy, người được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động năm 1966 và được trao Giải thưởng Hồ Chí Minh năm 1996. Sinh ngày 13/10/1913, Trần Hữu Tước sớm bộc lộ năng lực học tập và niềm say mê với y học.

Năm 1937, sau khi tốt nghiệp bác sĩ với một bản khóa luận xuất sắc, người được giữ lại làm trợ lý cho giáo sư Lơmie, một chuyên gia Tai – Mũi – Họng nổi tiếng ở Pháp lúc bấy giờ. Trong những năm làm việc tại các bệnh viện ở Paris, người không ngừng học tập, nghiên cứu và nâng cao trình độ chuyên môn. Trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, điều kiện y tế vô cùng thiếu thốn. Thuốc men, bông băng và dụng cụ phẫu thuật đều khan hiếm.

Có thời điểm, để có thêm vật tư phục vụ người bệnh, bác sĩ Trần Hữu Tước phải bán những bộ quần áo mang từ Pháp về để mua bông băng. Năm 1948, bệnh khoa Tai – Mũi – Họng đầu tiên trong kháng chiến được thành lập ở Khu 3. Những dụng cụ y tế thiếu thốn phải tận dụng và cải tiến; thậm chí xe đạp được cải tiến để phát điện phục vụ soi khám và thực hiện phẫu thuật. Trong những thiếu thốn, tài năng và lòng tận tụy của người thầy thuốc càng được thể hiện rõ.

Dù thiếu thốn phương tiện và thuốc men, Trần Hữu Tước vẫn thực hiện được nhiều ca phẫu thuật lớn mà trước đó cơ sở y tế của người Pháp tại Bệnh viện Bạch Mai chưa từng thực hiện. Ngày 23/10/1983, Giáo sư, bác sĩ Trần Hữu Tước trút hơi thở cuối cùng, khép lại cuộc đời 70 năm nhưng mở ra một di sản lớn đối với nền y học Việt Nam. Từ một bác sĩ trẻ có thể có cuộc sống thuận lợi ở nước ngoài, người đã lựa chọn trở về trong những ngày đất nước còn vô vàn những thiếu thốn. Người đem kiến thức, tài năng và cả tuổi thanh xuân của mình góp phần đặt nền móng cho một chuyên ngành y học quan trọng của nước nhà.

Câu chuyện về Trần Hữu Tước vì thế không chỉ là câu chuyện của một giáo sư, một bác sĩ hay một nhà khoa học, mà còn là câu chuyện về một trí thức Việt Nam đã lựa chọn đất nước giữa những ngã rẽ của cuộc đời. Tấm lòng ấy được gửi gắm ngay trong lời nguyện năm xưa: dùng hết tâm cơ để đền bồi cho nền độc lập. Và người đã thực hiện lời nguyện ấy bằng chính cả cuộc đời mình.