Trần Hữu Tước – Người trí thức trở về phụng sự Tổ quốc
Trần Hữu Tước – Người trí thức trở về phụng sự Tổ quốc (1913–1983)
Trong lịch sử nền y học Việt Nam hiện đại, Giáo sư, Bác sĩ Trần Hữu Tước (1913–1983) là một tấm gương đặc biệt về tinh thần phụng sự đất nước. Khi đang có một sự nghiệp y khoa đáng kể tại Pháp, ông đã lựa chọn trở về Việt Nam theo lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh, mang theo tri thức và kinh nghiệm để góp phần xây dựng nền y học nước nhà.
Trần Hữu Tước sinh ngày 13 tháng 10 năm 1913 tại làng Bạch Mai, tỉnh Hà Đông, nay thuộc quận Đống Đa, Hà Nội. Ông học rất giỏi, sau đó được cấp học bổng sang Pháp du học. Tại Đại học Y khoa Paris, ông hoàn thành chương trình đào tạo và bảo vệ luận án bác sĩ năm 1940. Sau đó, ông tiếp tục làm việc trong lĩnh vực Tai Mũi Họng tại các cơ sở y tế ở Paris và công bố nhiều công trình nghiên cứu trên các tạp chí chuyên ngành.
Trong thời gian ở Pháp, Trần Hữu Tước đã có một vị trí chuyên môn tốt và cuộc sống tương đối ổn định. Tuy nhiên, năm 1946, sau khi gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh trong chuyến công tác tại Pháp, ông quyết định trở về Tổ quốc cùng một số trí thức Việt kiều khác. Sự lựa chọn ấy thể hiện một quan niệm sâu sắc: tri thức mà mình có được cần được đem về phục vụ đồng bào và quê hương.
Cuối năm 1946, khi cuộc kháng chiến toàn quốc bùng nổ, Trần Hữu Tước trực tiếp tham gia công tác tại mặt trận Hà Nội. Sau đó, ông rời Thủ đô, đi qua nhiều địa bàn kháng chiến và tiếp tục xây dựng chuyên ngành Tai Mũi Họng trong điều kiện vô cùng thiếu thốn. Từ những cơ sở nhỏ ban đầu, ông cùng các đồng nghiệp từng bước hình thành bệnh khoa chuyên ngành, rồi xây dựng cơ sở Tai Mũi Họng ở Việt Bắc.
Một đóng góp quan trọng của Giáo sư Trần Hữu Tước là đưa việc giảng dạy chuyên ngành Tai Mũi Họng bằng tiếng Việt vào trường y. Trước đó, sinh viên chủ yếu học chuyên ngành bằng tiếng Pháp. Việc ông trực tiếp giảng dạy bằng tiếng Việt không chỉ có ý nghĩa về chuyên môn mà còn góp phần khẳng định tinh thần xây dựng một nền giáo dục y khoa phục vụ đất nước độc lập.
Sau khi miền Bắc được giải phóng, ông tiếp tục xây dựng Khoa Tai Mũi Họng và Bộ môn Tai Mũi Họng tại Trường Đại học Y Dược Hà Nội. Từ năm 1958 đến năm 1969, ông giữ chức Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai. Năm 1969, Viện Tai Mũi Họng được thành lập và ông trở thành Viện trưởng đầu tiên. Ông cũng có vai trò quan trọng trong việc thành lập Hội Tai Mũi Họng Việt Nam và đào tạo đội ngũ cán bộ chuyên ngành.
Không chỉ xây dựng chuyên môn, Trần Hữu Tước còn tham gia tập hợp đội ngũ trí thức ngành y. Năm 1955, ông được bầu làm Chủ tịch đầu tiên của Hội Y học Việt Nam. Trong quá trình công tác, ông góp phần kết nối đội ngũ thầy thuốc, xây dựng tổ chức nghề nghiệp và phát triển nền y học Việt Nam theo hướng kết hợp những thành tựu của y học hiện đại với những giá trị của y học dân tộc.
Giáo sư, Bác sĩ Trần Hữu Tước qua đời ngày 23 tháng 10 năm 1983, hưởng thọ 71 tuổi. Với những đóng góp to lớn cho đất nước và nền y học, ông được Nhà nước truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học – kỹ thuật đợt I năm 1996.
Điều đáng trân trọng nhất ở Trần Hữu Tước không chỉ là những thành tựu chuyên môn mà còn là sự lựa chọn của một người trí thức. Ông đang có điều kiện thuận lợi ở nước ngoài nhưng đã trở về, chấp nhận gian khổ để đem kiến thức phục vụ nhân dân. Đó là một bài học sâu sắc về trách nhiệm của người có tri thức đối với quê hương, đất nước.
Đối với đoàn viên, thanh niên hôm nay, tấm gương Trần Hữu Tước nhắc nhở rằng học tập và rèn luyện không chỉ nhằm tạo dựng tương lai cho bản thân mà còn để có khả năng đóng góp cho cộng đồng. Mỗi người trẻ, dù làm việc trong lĩnh vực nào, đều có thể biến tri thức và năng lực của mình thành những giá trị tốt đẹp cho xã hội.
Xin thành kính tri ân Giáo sư, Bác sĩ Trần Hữu Tước – người trí thức yêu nước, người đặt nền móng cho chuyên ngành Tai Mũi Họng Việt Nam và người đã lựa chọn trở về Tổ quốc để cống hiến trọn đời cho nhân dân.
